II SA/Rz 86/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-04-27
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Małgorzata Niedobylska, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpis do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, dokonany na podstawie potencjalnej ilości substancji niebezpiecznej, która może znaleźć się w zakładzie, jest zgodny z prawem, czy też powinien być oparty na faktycznej ilości tej substancji?Ratio decidendi
Wpis do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, dokonany na podstawie potencjalnej ilości substancji niebezpiecznej, która może znaleźć się w zakładzie, jest zgodny z prawem, jeśli możliwości techniczne i produkcyjne zakładu pozwalają na zgromadzenie ilości substancji przekraczającej próg określony w przepisach. Posiadanie substancji niebezpiecznej w ilości, która sama w sobie nie kwalifikuje do zaliczenia do kategorii zakładów o zwiększonym ryzyku, nie wyklucza takiego zakwalifikowania na podstawie art. 248 ust. 2 P.o.ś., z uwagi na możliwości techniczne i plany rozwoju zakładu.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. zaskarżyła czynność Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) polegającą na wpisie Przedsiębiorstwa P[...] do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Skarżąca podnosiła, że wpis został dokonany z naruszeniem prawa, ponieważ zakład nie spełniał kryteriów ilościowych substancji niebezpiecznej (amoniaku), a także zarzucała wadliwość zgłoszenia. Sprawa przeszła przez kilka instancji, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który kilkukrotnie uchylał postanowienia i wyroki sądów niższych instancji, kierując sprawę do ponownego rozpoznania i dokonując wykładni przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. S.A. na czynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wpisu do rejestru zakładów dużego i zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej -skargę oddala-
W dniu 10 lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie wpłynęła skarga A S.A. w R. na czynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (zwany dalej WIOŚ w [...]) z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie wpisu Przedsiębiorstwa [...] Sp. j. z siedzibą w L. Zakład
w R. (zwanej dalej jako P[...]) do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny;
Pismem z dnia 14 października 2010 r. Spółka A zwróciła się do WIOŚ w [... z zapytaniem, czy P[...] został wpisany do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej. W odpowiedzi, pismo z dnia [...] października 2010 r. (doręczonej pełnomocnikowi wnioskującej spółki w dniu [...].11.2011 r.), organ poinformował wnioskodawcę, że P[...] zostało wprowadzone do rejestru tzw. PSPA w 2002 r. jako tzw. zakład podprogowy, natomiast w maju 2010 r. dokonał on zgłoszenia P[...] Komendantowi Miejskiemu Państwowej Straży Pożarnej (dalej PSP) w [...] do kategorii zakładów zwiększonego ryzyka. Komendant Miejski PSP w [...] przekazał zgłoszenie do wiadomości WIOŚ w [...] Na tej podstawie zaktualizowano rejestry baz PSPA i SPIRS, przesyłając je również Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska.
W dalszej kolejności Spółka A pismem z dnia [...] listopada 2010 r. (data nadania) skierowała do WIOŚ w [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykreślenie P[...] z rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.
W odpowiedzi na to wezwanie organ poinformował, że nie prowadzi żadnego postępowania dotyczącego zakładu P[...] w zakresie wpisu do przedmiotowego rejestru, sprawy te należą do właściwości Państwowej Straży Pożarnej, a organy Inspekcji Ochrony Środowiska otrzymują stosowne dokumenty tylko do wiadomości. Inspekcja prowadzi natomiast rejestr zakładów, których działalność może być przyczyną wystąpienia poważnej awarii, jednak przepisy nie przewidują udziału w prowadzeniu rejestru innych stron, niż prowadzącego działalność niebezpieczną. Dodatkowo, wobec przekazania zgłoszenia P[...] przez Komendanta Miejskiego PSP w [...] bez zastrzeżeń, powstał obowiązek umieszczenia zakładu w stosowanym rejestrze.
W tej sytuacji A S.A. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na dokonany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Ochrony Środowiska w [...] wpis P[...], jako zakładu o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii, do rejestru zakładów, których działalność może być przyczyną wystąpienia poważnej awarii, w tym zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii i o dużym ryzyku wystąpienia awarii w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, ogólnopolskiej bazy potencjalnych sprawców poważnych awarii PSPA oraz ogólnopolskiej bazy SPIRS. Spółka zarzuciła:
1/ naruszenie przez WIOŚ w [...] art. 73 ust. 5 ustawy z 7.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm. – zwanej dalej jako "P.o.ś."), art. 21 ust. 1, art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 14, art. 144 i art. 233 ustawy z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 121 – zwanej dalej "Kc") oraz art. 4 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) przez błędne przyjęcie, że uprawnionym do udziału w procedurze wpisu zakładu do rejestru i baz danych jest wyłącznie prowadzący ten zakład, a prawo takie nie przysługuje skarżącemu będącemu właścicielem i użytkownikiem wieczystym bezpośrednio sąsiadujących nieruchomości;
2/ naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 29 pkt 4 ustawy z 20.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 686 ze zm. – zwanej dalej "ustawą o Inspekcji (....)"), art. 248 ust. 1 i 3, art. 250 oraz art. 251 P.o.ś. oraz § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9.04.2002 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 58 poz. 535 ze zm. – zwanego dalej "rozporządzeniem z 9.04.2002 r."), pkt 1 załącznika do w/w rozporządzenia w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31.01.2006 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 30, poz. 208) przez dokonanie wpisu P[...] jako zakładu o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej do rejestru, pomimo że nie jest on zakładem o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii.
Skarżąca Spółka zarzuciła ponadto, że nie dokonano prawnie skutecznego zgłoszenia tego zakładu w trybie art. 250 P.o.ś., nie złożono też prawnie skutecznego programu zapobiegania awariom przemysłowym, o którym mowa w art. 251 P.o.ś..
W tych okolicznościach Spółka wniosła o uchylenie w całości dokonanego wpisu P[...] jako zakładu o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.
W ocenie Spółki przedmiotowa sprawa dotyczy jej interesu prawnego mającego swoją podstawę materialnoprawną w przepisach art. 73 ust. 5 P.o.ś., wprowadzających nakaz zachowania bezpiecznej odległości od zakładów wpisanych do rejestru w przypadku planowanej zabudowy nieruchomości, art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP stanowiących podstawę ochrony własności i innych praw majątkowych, art. 140, 144 i 233 Kc regulujących sposób korzystania z własności nieruchomości i przedmiotu użytkowania wieczystego (dołączając do skargi dokumenty wykazujące te prawa), art. 4 Prawa budowlanego gwarantującego prawo zabudowy nieruchomości gruntowej będącej w dyspozycji dla celów budowlanych. Dokonany wpis do rejestru ograniczać ma zatem służące Spółce prawo własności, użytkowania wieczystego i prawo zabudowy i z tego względu powinna brać ona udział w procedurze wpisu do rejestru.
Uzasadniając zarzut wpisania P[...] do przedmiotowego rejestru z naruszeniem prawa skarżąca stwierdziła, że wpisowi do rejestru podlega zakład, który spełnia kryteria określone w rozporządzeniu z 9.04.2002 r., w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 31.01.2006 r., zgodnie bowiem z § 1 ust. 2 tego rozporządzenia do zakładu o zwiększonym ryzyku zalicza się zakład, w którym występuje jedna lub więcej substancji niebezpiecznych w ilości równej lub większej niż określone w załączniku do rozporządzenia w tabeli 1 lub 2 w kolumnie "Ilość substancji niebezpiecznej decydująca o zaliczeniu do zakładu o zwiększonym ryzyku". Natomiast w pkt 1 załącznika wyjaśniono sposób obliczania ilości substancji niebezpiecznej, przy czym w ocenie skarżącej maksymalna ilość takiej substancji, jaka może wystąpić w zakładzie nie stanowi kryterium uznania go za zakład
o zwiększonym ryzyku. Tymczasem ze zgłoszenia wynika, że podstawę wpisu stanowiła okoliczność, że w instalacjach zakładu "[...]" może maksymalnie znaleźć się 57.694 kg amoniaku, choć faktycznie znajduje się w niej ok. 35 ton tej substancji. W ocenie skarżącej Spółki teoretyczna zdolność do zgromadzenia 50 ton amoniaku w instalacji P[...] nie dawała podstaw do uznania, że spełnione zostały kryteria powołanych przepisów, ponieważ przepisy nakazujące uwzględniać potencjalną możliwość zgromadzenia takiej ilości amoniaku nie obowiązują od 11.03.2006 r., a to w związku z nowelizacją rozporządzenia z 9.04.2002 r., dokonaną rozporządzeniem z 31.01.2006 r. To zaś w ocenie skarżącej wskazuje, że P[...] nie miał obowiązku dokonania przedmiotowego zgłoszenia, a wpisu do rejestru dokonano z naruszeniem przepisów. Prawidłowość zgłoszenia powinna zostać zatem poddana weryfikacji (kontroli) przez organy PSP oraz Inspekcji Ochrony Środowiska. Z kolei nieskuteczność zgłoszenia w trybie art. 250 P.o.ś. wynikała w ocenie skarżącej Spółki z jego niekompletności, ponieważ nie dołączono do niego dokumentów wykazujących umocowanie F. R. do działania w imieniu zakładu. Wada programu zapobiegania poważnej awarii przemysłowej polega natomiast na tym, że opracowanie to zostało podpisane wyłącznie na pierwszej stronie, nie zawiera natomiast podpisu na końcu.
W odpowiedzi na skargę WIOŚ w [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że ustawowy obowiązek prowadzenia rejestru przedmiotowych zakładów wynika z art. 29 ust. 4 ustawy o Inspekcji (...) i jest realizowany przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska. Rejestr prowadzony jest w systemie komputerowym wspomagającym segregowanie zakładów stwarzających duże i zwiększone ryzyko awarii oraz potencjalnych sprawców takich awarii.
Na podstawie danych posiadanych przez WIOŚ w [...] ustalono, że jednym z zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii jest P[...], który posiada zdolność magazynowania 57 Mg amoniaku, a przez to jest zakładem, o którym mowa w art. 73 ust. 5 P.o.ś.. W kwestii zgłoszenia zakładu w trybie art. 250 P.o.ś. organ podał, że dokonano go [...] czerwca 2010 r. Komendantowi Miejskiemu PSP w [...], który przyjął je bez zastrzeżeń. Podobnie postąpił ten organ z programem zapobiegania awariom. Dokumenty te zostały następnie przekazane WIOŚ w [...] Organ ten nie prowadził postępowania administracyjnego w tej sprawie, a tylko na podstawie przedłożonych dokumentów był zobowiązany do dokonania czynności technicznej polegającej na ujęciu zakładu w prowadzonym rejestrze zakładów zwiększonego ryzyka, co nastąpiło pod pozycją nr [...]. Czynności tej dokonano po zakończeniu postępowania przed organami PSP. Wobec tego w ocenie organu Spółka A S.A. nie posiadała uprawnień do występowania do WIOŚ w [...] o wykreślenie z rejestrów P[...], a sam wpis nie podlega zaskarżeniu skargą sądowoadministracyjną.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. II SA/Rz 111/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę i orzekł o zwrocie wpisu od skargi.
Na skutek skargi kasacyjnej Spółki A S.A. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. II OSK 1542/11 uchylił zaskarżone postanowienie, a sprawę przekazał WSA w Rzeszowie do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma regulacja art. 73 ust. 1 P.o.ś., który nakłada określone obowiązki wiążące się z ochroną środowiska w sprawie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W ust. 4 i 5 tego przepisu uregulowano natomiast kwestie dotyczące lokalizowania przedmiotowych zakładów oraz innego rodzaju zabudowy względem nich. Użyte w tych przepisach określenie o obowiązku zachowania "bezpiecznej odległości" nie musi się zamykać na terenie należącym do prowadzącego zakład, lecz może dotyczyć też gruntów osób trzecich, w tym strony skarżącej. W przypadku złożenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy okoliczność sąsiadowania z zakładem wpisanym do rejestru będzie miała istotne znaczenie w zakresie możliwości uwzględnienia wniosku, z uwagi na powołane przepisy szczególne. W ocenie NSA sąd I instancji niezasadnie uznał, że wpis do rejestru nie rodzi skutków prawnych na zewnątrz administracji, skoro może prowadzić do ograniczeń w korzystaniu z gruntów np. na cele budowlane przez właścicieli (użytkowników wieczystych), skoro sąsiadują z zakładem wpisanym do rejestru. Wpis taki rodzi też obowiązki po stronie samego zakładu, skoro z woli ustawodawcy to podmiot sąsiadujący z zakładem wpisanym do rejestru musi swoją zabudowę odsunąć na bezpieczną odległość, co może prowadzić do całkowitej niemożności korzystania z gruntów. Tym samym zakład w istocie jest zwolniony
z zachowania dbałości o podjęcie działań ograniczających jego oddziaływanie tak, aby zamykało się ono w granicach, jakimi dysponuje zgodnie z prawem rzeczowym. NSA stwierdził, że w sprawie niesporne jest, że wpis do rejestru następuje po spełnieniu określonych normatywnie warunków, podlegających analizie i ocenie właściwego do dokonania wpisu organu administracji publicznej. Nie jest jednak oczywiste, czy wpis ten powinien być traktowany jako czynność administracyjna, czy jako rozstrzygnięcie administracyjne, decyzja. Kwestię tę pozostawiono rozstrzygnięciu sądowi I instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu WSA w Rzeszowie zawiadomił
o prowadzonym postępowaniu P[...], nadto wezwał WIOŚ w [...] o uzupełnienie akt sprawy o pismo Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2010 r., a także o wyjaśnienie podstawy dokonania wpisu P[...] do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. WIOŚ w [...] w piśmie procesowym wyjaśnił datę i podstawę wpisu, uzupełnił akta o żądane pismo Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Następnie w trakcie rozprawy w dniu 23 maja 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej zmodyfikował wniosek skargi o stwierdzeniu bezskuteczności czynności wpisu P[...] do rejestru zakładów, których działalność może być przyczyną wystąpienia poważnej awarii obejmujących bazy danych PSPA i SPIRS.
Postanowieniem z 31 maja 2012 r., sygn. II SA/Rz 19/12 WSA w Rzeszowie zawiesił postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie wobec toczącego się postępowania przed WSA w Warszawie ze skargi Spółki A na czynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wpisu P[...] do rejestru zakładów, których działalność może być przyczyną poważnej awarii przemysłowej. W wyniku zażalenia Spółki A Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 1 sierpnia 2012 r., sygn. II OZ 635/12 uchylił zaskarżone postanowienie.
W dalszej kolejności, w dniu 6 listopada 2012 r., w trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącej Spółki - radca prawny D. S. wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności WIOŚ w przedmiocie wpisu P[...] do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Pełnomocnik WIOŚ – T. D. wniósł natomiast o odrzucenie skargi, powołując się na treść art. 73 ust. 5 P.o.ś.. W jego ocenie rozporządzenie z 9.04.2002 r. ma być sprzeczne z art. 248 ust. 2 P.o.ś., a także "w kontekście art. 354 i 373 cyt. ustawy", a także niezgodne z załącznikiem Nr 1 do Dyrektywy SEWES02. Pełnomocnik organu zakwestionował także brak powiadomienia jako stron Prezydenta Miasta [...] oraz organów PSP. W replice pełnomocnik skarżącej Spółki naprowadził, że kwestia legitymacji do wniesienia skargi została przesądzona pozytywnie postanowieniem NSA sygn. II OSK 1542/11. Sąd dopuścił tymczasowo do udziału w postępowaniu T. S. - dyrektora d/s technicznych P[...] pod rygorem przedłożenia w terminie 3 dni pełnomocnictwa, który wnosił o odroczenie rozprawy, wniosku tego nie uwzględniono. W wyznaczonym terminie pełnomocnictwo takie do działania imieniem P[...] dla T. S. zostało przedłożone. P[...] przedłożyła ponadto pełnomocnictwo dla radcy prawnego K. B.
Wyrokiem z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 19/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził bezskuteczność czynności Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie wpisu P[...] jako zakładu o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej do rejestru SPIRS pod pozycją [...]. Sąd I instancji wskazał, że bezspornym jest, że WIOŚ w [...] dokonał w dniu [...] lipca 2010 r. czynności wpisu P[...] Zakład w R. jako zakładu o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Wpisu tego dokonano na podstawie zgłoszenia, które w imieniu P[...] wniósł Dyrektor d/s Technicznych Zakładu w R. T. S. W piśmie zgłaszającym z [...].05.2010 r. wskazano, że P[...] Zakład w R. posiada w zamkniętym obiegu ok. 35 ton amoniaku, jednakże z opracowanej przez rzeczoznawców opinii wynikać ma, że maksymalnie można zgromadzić w instalacji ponad 50 ton amoniaku. Na podstawie tego zgłoszenia WIOŚ w [...] dokonał uwzględnienia P[...] Zakład w R.
w prowadzonym rejestrze zakładów zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (SPIRS) ujmując go pod poz. [...]. Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotem skargi jest czynność z zakresu administracji publicznej, nie będąca decyzją lub postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, dotycząca obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). W dalszej części wskazał na treść art. 29 pkt 4 P.o.ś. zgodnie z którym "w zakresie przeciwdziałania poważnym awariom do Inspekcji Ochrony Środowiska należy prowadzenie rejestru zakładów, których działalność może być przyczyną wystąpienia poważnej awarii, w tym zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii
i o dużym ryzyku wystąpienia awarii w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska". Z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, w piśmie procesowym
z 12.03.2012 r. (k. 171 akt sądowych, tom I) jak również z wyjaśnień pełnomocnika organu składanych podczas rozpraw przed WSA w Rzeszowie wynika, że WIOŚ
w [...] nie wydawał żadnego aktu administracyjnego na skutek zgłoszenia wniesionego przez P[...], zaś dokonał wyłącznie czynności polegającej na wprowadzeniu Zakładu w R. tej firmy do rejestru SPIRS. Uznano zatem, że przedmiotem skargi jest czynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Sąd zauważył, że wniosek o odrzucenie skargi zawarty w odpowiedzi na nią,
a następnie podtrzymany przez pełnomocnika organu podczas rozprawy w dniu 16.11.2012 r. nie jest uzasadniony, bowiem w granicach sprawy zapadło postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.11.2011 r. II OSK 1542/11 uchylające postanowienie WSA w Rzeszowie o odrzuceniu skargi Spółki A. W postanowieniu tym Sąd kasacyjny wywiódł, że skarżąca jest legitymowana, aby skarżyć działanie WIOŚ w [...] w przedmiocie wpisu P[...] w rejestrze zakładów zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Do rozważenia pozostała kwestia legalności dokonanej przez WIOŚ w [...] skarżonej czynności wpisu P[...] w rejestrze zakładów zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Sąd powołał się na art. 248 ust. 1 P.o.ś. zgodnie z którym "Zakład stwarzający zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, zwanej dalej "awarią przemysłową", w zależności od rodzaju, kategorii i ilości substancji niebezpiecznej znajdującej się w zakładzie uznaje się za zakład o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii, zwany dalej "zakładem o zwiększonym ryzyku", albo za zakład o dużym ryzyku wystąpienia awarii, zwany dalej "zakładem o dużym ryzyku"", cyt. przepisu nie stosuje się do: 1) komórek i jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo przez niego nadzorowanych; 2) transportu materiałów niebezpiecznych i ich czasowego magazynowania poza zakładami; 3) poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż, z wyjątkiem ich składowania i magazynowania oraz chemicznych i cieplnych procesów przetwarzania tych kopalin; 4) składowania i magazynowania odpadów, z wyjątkiem odpadów niebezpiecznych stanowiących substancje niebezpieczne określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 (art. 248 ust. 2a P.o.ś.). Art. 248 ust. 3 P.o.ś. zawiera delegację ustawową do tego, aby minister właściwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw środowiska, określił, w drodze rozporządzenia, rodzaje i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku lub zakładu o dużym ryzyku, ust. 4 cyt. przepisu zawiera szczegółowe wytyczne do wydania takiego rozporządzenia, w którym zostaną ustalone: 1) nazwy i ilości substancji niebezpiecznych, decydujące o zaliczeniu do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku; 2) oznaczenie numeryczne substancji, o których mowa w pkt 1, pozwalające na jednoznaczną ich identyfikację; 3) kryteria kwalifikowania substancji niewymienionych na podstawie pkt 1, do kategorii: a) bardzo toksycznych, b) toksycznych, c) utleniających, d) wybuchowych, e) łatwopalnych, f) wysoce łatwopalnych, g) skrajnie łatwopalnych, h) niebezpiecznych w szczególności dla ludzi lub środowiska oraz ich ilości decydujące o zaliczeniu do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku". Na podstawie tej delegacji Minister Gospodarki w rozporządzeniu z dnia 9.04.2002 r. określił rodzaje i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Sąd zauważył, że wszystkie cyt. przepisy P.o.ś., jak i sam tytuł rozporządzenia z dnia 9.04.2002 r. posługują się określeniem, w którym eksponuje się znajdowanie się substancji niebezpiecznej w zakładzie, a od ilości tej substancji uzależnione jest kwalifikowanie go jako "zakładu o zwiększonym ryzyku" albo "zakładu o dużym ryzyku". Istotą sprawy jest rozstrzygnięcie, czy zaliczenie zakładu do tej pierwszej grupy będzie zasadne także wówczas, gdy posiadana przez ten zakład instalacja pozwala na znajdowanie się w niej substancji niebezpiecznej w ilości przekraczającej wartości progowe, ujęte w rozporządzeniu z 9.04.2002 r. W § 1 ust. 2 cyt. rozporządzenia wskazano, że do zakładu o zwiększonym ryzyku zalicza się zakład, w którym występuje jedna lub więcej substancji niebezpiecznych w ilości równej lub większej niż określone w załączniku do rozporządzenia w tabeli 1 lub 2 w kolumnie "Ilość substancji niebezpiecznej decydująca o zaliczeniu do zakładu o zwiększonym ryzyku". W myśl § 2 cyt. rozporządzenia "Nazwy, oznaczenia numeryczne i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku, określa tabela 1 załącznika do rozporządzenia" (ust. 1), zaś "Kategorie substancji niebezpiecznych oraz ilości substancji niebezpiecznych, niewymienionych w tabeli 1 załącznika do rozporządzenia, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku, określa tabela 2 załącznika do rozporządzenia" (ust. 2). Zgodnie z tabelą 2 załącznika amoniak jako substancja toksyczna o zagrożeniu R23 stanowi podstawę do kwalifikacji zakładu do zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii
w przypadku jego występowania w ilości co najmniej 50 Mg (tj. 50 ton). Występowanie tej ilości amoniaku dotyczy warunków normalnej pracy zakładu oraz warunków innych niż normalne, tzn. takich, w których przewiduje się możliwość wystąpienia substancji niebezpiecznej, w szczególności podczas awarii przemysłowej. Zatem to nie potencjalna ilość substancji niebezpiecznej, jakby to wynikało ze złożonego zgłoszenia P[...] oraz stanowiska WIOŚ w [...], ale faktyczna ilość takiej substancji znajdująca się w zakładzie implikuje zasadność zaliczenia tego zakładu do kategorii zakładu zwiększonego ryzyka lub zakładu dużego ryzyka. Niesporne jest dla stron, że w P[...], w Zakładzie w R., nie znajdowała się w dacie dokonywania kwestionowanej czynności ilość amoniaku przekraczająca 50 ton. Dokonanie w tej sytuacji zgłoszenia do rejestru SPIRS było nieuzasadnione. Stanowisko w tym względzie podziela zresztą GIOŚ (pismo Dyrektora Departamentu Inspekcji i Orzecznictwa w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska z [...].06.2011 r. - k. 182 akt sądowych tom I).
W ocenie Sądu I instancji nie ma znaczenia stanowisko organu o sprzeczności rozporządzenia z 9.04.2002 r. z art. 248 ust. 2 P.o.ś.. Cytowany przepis stanowi, że "Do zakładu, w którym przewiduje się możliwość wystąpienia substancji niebezpiecznej, lub do zakładu, w którym powstanie tej substancji jest możliwe
w trakcie procesu przemysłowego, przepis ust. 1 stosuje się w zależności od przewidywanej ilości substancji niebezpiecznej mogącej znaleźć się w zakładzie". Art. 248 ust. 1 P.o.ś. odnosi się do zakładów, w których już znajduje się substancja niebezpieczna, zaś art. 248 ust. 2 P.o.ś. ma odniesienie do zakładów, w których "przewiduje się możliwość wystąpienia substancji niebezpiecznej, lub do zakładu,
w którym powstanie tej substancji jest możliwe w trakcie procesu przemysłowego".
W odniesieniu do P[...] zastosowanie miał art. 248 ust. 1 P.o.ś., skoro w dacie podejmowania zaskarżonej czynności w zakładzie tym już znajdował się amoniak, ujęty w rozporządzeniu z 9.04.2002 r. jako tzw. substancja niebezpieczna.
O wadliwości dokonania czynności wpisu P[...] Zakład w R. do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej świadczy także brak skuteczności pod względem formalnym zgłoszenia tej firmy w dniu [...].05.2010 r. w następstwie której WIOŚ w [...] dokonał skarżonej czynności. W dacie dokonania kwestionowanej czynności art. 250 P.o.ś.. stanowił, że: prowadzący zakład o zwiększonym ryzyku lub o dużym ryzyku jest obowiązany do zgłoszenia zakładu właściwemu organowi Państwowej Straży Pożarnej (ust. 1). Z kolei według ust. 2 zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać dane wymienione w tym przepisie. Ponadto do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć dokument potwierdzający, że zgłaszający jest upoważniony do występowania w obrocie prawnym, jeżeli prowadzący zakład nie jest osobą fizyczną. Według ust. 4 prowadzący zakład jest obowiązany do dokonania zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, co najmniej na 30 dni przed dniem uruchomienia nowego zakładu lub jego części albo w terminie 3 miesięcy od dnia zaliczenia istniejącego zakładu do zakładu o zwiększonym ryzyku lub do zakładu o dużym ryzyku. Zdaniem Sądu I instancji z treści art. 250 ust. 3 P.o.ś. wynika bezspornie, że zgłaszający winien dołączyć do zgłoszenia dokument potwierdzający, że jest upoważniony do występowania w obrocie prawnym, jeżeli prowadzący zakład nie jest osobą fizyczną. Prowadzącym zakład w przedmiotowej sprawie jest P[...] Sp. jawna. Z dołączonego do zgłoszenia przekazanego do WIOŚ w [...] dokumentu w postaci odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień 27.01.2010 r. wynika, że sposób reprezentacji P[...] sp. j. był następujący: "jednoosobowo J. K. i prokurent", "występujący łącznie M. i I. K.". Do zgłoszenia P[...] Zakładu w R. uczynionego przez Dyrektora Technicznego T. S. nie dołączono, wbrew wyraźnemu brzmieniu art. 250 ust. 3 P.o.ś., dokumentu potwierdzającego "upoważnienie do występowania w obrocie prawnym". Ta okoliczność dodatkowo wskazuje na bezskuteczność zaskarżonej czynności WIOŚ w [...]
Sąd nie opatrzył wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 p.p.s.a., albowiem z urzędu wiadomym było, że P[...] Zakład w R. został wykreślony z bazy SPIRS w czerwcu 2011 r. (protokół z rozprawy przed Sądem w dniu [...].05.2012 r. - k. 183 akt sądowych tom I).
Skargę kasacyjną od powyżej opisanego wyroku złożyło Przedsiębiorstwo [...] – J. K. spółka jawna z siedzibą w L.
Po jej rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II OSK 803/13 uchylił zaskarżony wyrok a sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Jako chybiony NSA uznało zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (wobec wykreślenia [...] Zakład w R. z bazy SPIRS w czerwcu 2011 r.). Wyjaśniono, że Sąd I instancji stwierdził bezskuteczność czynności wpisania P[...] na listę SPIRS. Według orzeczenia Sądu I instancji, czynność ta będąc wadliwą nie mogła wywoływać skutków prawnych od daty jej podjęcia. Według ustaleń Sądu wpis P[...] z bazy SPIRS został wykreślony w czerwcu 2011 r. - do tego momentu wywoływał więc skutki prawne wynikające z jego istoty. Zakwestionowanie skarżonym wyrokiem w/w czynności miałoby zatem znaczenie dla oceny skuteczności prawnej wszystkich zdarzeń związanych z tym wpisem, w tym także tych, które miały miejsce przed datą wykreślenia – w czerwcu 2011 r. NSA wskazał, że orzeczenie Sądu I instancji, gdyby ostało się w obrocie prawnym, miałoby wpływ na ocenę skuteczności prawnej wszystkich zdarzeń związanych z tą czynnością, od początku jej dokonania.
Natomiast jako uzasadniony uznano zarzut naruszenia art. 248 ust. 2 P.o.ś.. NSA powołując się na treść art. 248 ust. 1-3 P.o.ś. wskazał, że sąd I instancji przyjął, że w odniesieniu do P[...] zastosowanie miał tylko art. 248 ust. 1 P.o.ś., bowiem w dacie podejmowania zaskarżonej czynności w zakładzie tym już znajdował się amoniak ujęty w rozporządzeniu Ministra Gospodarki jako tzw. substancja niebezpieczna. Z argumentacji kwestionowanego wyroku można wywieść konkluzję, że posiadanie przez zakład substancji niebezpiecznej oznacza niemożność zakwalifikowania tego zakładu jako zakładu o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej na podstawie art. 248 ust. 2 P.o.ś.. NSA wskazał, że ust. 1 art. 248 P.o.ś. stanowi o zaliczeniu do określonej kategorii zakładów z uwagi na posiadanie przez ten zakład substancji niebezpiecznych wymienionych
w rozporządzeniu. Natomiast w ust. 2 tego przepisu ustawodawca wskazał, że przepisy ust. 1 stosuje się także do zakładów, w których mogą znaleźć się substancje niebezpieczne - wskutek procesu przemysłowego lub wskutek nabycia tych substancji. Niewątpliwie posiadanie substancji niebezpiecznej przez zakład nie wyklucza zakwalifikowania tego zakładu do kategorii zakładu o zwiększonym ryzyku czy o dużym ryzyku na podstawie ust. 2 art. 248 P.o.ś.. Posiadanie substancji niebezpiecznej w ilości, która nie kwalifikuje do zaliczenia do kategorii zakładów
o zwiększonym ryzyku albo o dużym ryzyku nie oznacza, że zakład ten nie może być zaliczony do kategorii zakładów o zwiększonym ryzyku albo o dużym ryzyku na podstawie normy wynikającej z ust. 2 – z uwagi na możliwości techniczne
i produkcyjne tego zakładu oraz plany jego rozwoju. NSA wskazał na konieczność dokonania oceny dokonanego zgłoszenia z uwzględnieniem zaprezentowanej wykładni art. 248 ust. 2 P.o.ś..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U,. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co wynika z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności (art. 146 § 1 P.p.s.a.). Sąd, jak ponadto wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
W granicach rozpoznawanej sprawy zapadło postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2011 r., II OSK 1542/11 przesądzające o legitymacji skargowej Spółki A do skarżenia działania WIOŚ w [...] w przedmiocie wpisu P[...] w rejestrze zakładów zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Nie jest też kwestyjne, że wspomniane działanie WIOŚ w [...] – będące przedmiotem skargi – jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Stosownie do przepisu art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przewidziane w tym przepisie związanie wykładnią prawa dotyczy zarówno prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa istnieje tylko wówczas, gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA; b) po wydaniu orzeczenia NSA zmienił się stan prawny (zob. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, W – wa 2006 r., s. 191).
Wypada też przypomnieć, że na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) prezentowany był podobny pogląd. W orzecznictwie sądowym dopuszczano możliwość odstąpienia od oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu, jednakże konieczne było spełnienie jednej z dwóch przesłanek: zmiany stanu prawnego albo zmiany stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 18.03.2002 r., IV SA 3348/01 – niepubl., z dnia 27.04.2000 r., SA/Bk 1480/99 niepubl.).
Przenosząc powyższe uwagi do warunków rozpoznawanej sprawy, orzekający ponownie w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie został związany wykładnią prawa dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II OSK 803/13, albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wcześniej przesłanki umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności skarżonego działania WIOŚ w [...] musza być prowadzone w oparciu o stanowisko wyrażone przez Sąd wyższej instancji.
W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ponowna ocena legalności skarżonej czynności nie daje żadnych podstaw do uznania, że zaskarżona czynność WIOŚ w [...] w przedmiocie wpisu P[...] Sp. j. z/s w L. Zakład w R. do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej naruszyła prawo.
Przypomnieć należy, że wspomniana czynność została dokonana przez WIOŚ w [...] w dniu [...] lipca 2010 r. na podstawie zgłoszenia P[...] Zakład w R. z dnia [...] maja 2010 r. W zgłoszeniu tym podano, że P[...] Zakład w R. posiada w zamkniętym obiegu ok. 35 ton amoniaku, przy czym z opinii rzeczoznawców wynika, iż maksymalnie można zgromadzić w instalacji ponad 50 ton amoniaku i na tej podstawie P[...] Zakład w R. uwzględniony został przez WIOŚ w [...] w prowadzonym rejestrze zakładów zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (SPIRS) pod poz. [...]. Stwierdzając bezskuteczność w/w czynności WIOŚ w [...] – wyrokiem z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 19/12 – WSA w Rzeszowie uznał, że to nie potencjalna ilość substancji niebezpiecznej, ale faktyczna jej ilość znajdująca się w zakładzie implikuje zasadność zaliczenia tego zakładu do kategorii zakładu zwiększonego ryzyka lub zakładu dużego ryzyka. Przyjął jednocześnie, że art. 248 ust. 1 P.o.ś. odnosi się do zakładów, w których już znajduje się substancja niebezpieczna, zaś art. 248 ust. 2 P.o.ś. ma odniesienie do zakładów, w których "przewiduje się możliwość wystąpienia substancji niebezpiecznej, lub do zakładu, w którym powstanie tej substancji jest możliwe w trakcie procesu przemysłowego". Skoro w dacie podejmowania zaskarżonej czynności w P[...] Zakład w R. znajdował się już amoniak, ujęty w rozporządzeniu MG jako substancja niebezpieczna, w odniesieniu do tego Zakładu zastosowanie miał art. 248 ust. 1 P.o.ś. Uchylając w/w wyrok, NSA dokonał wykładni art. 248 ust. 2 P.o.ś. i jak wcześniej podniesiono, jest nią związany WSA w składzie orzekającym obecnie.
Art. 248 ust. 2 P.o.ś. stanowi: "Do zakładu, w którym przewiduje się możliwość wystąpienia substancji niebezpiecznej, lub do zakładu, w którym powstanie tej substancji jest możliwe w trakcie procesu przemysłowego, przepis ust. 1 stosuje się w zależności od przewidywanej ilości substancji niebezpiecznej mogącej znaleźć się w zakładzie".
Powtarzając zatem za NSA podkreślić należy, że posiadanie substancji niebezpiecznej przez zakład nie wyklucza zakwalifikowania tego zakładu do kategorii zakładu o zwiększonym ryzyku czy o dużym ryzyku na podstawie ust. 2 art. 248 P.o.ś. Posiadanie substancji niebezpiecznej w ilości, która nie kwalifikuje do zaliczenia do kategorii zakładów o zwiększonym ryzyku albo o dużym ryzyku nie oznacza, że zakład ten nie może być zaliczony do kategorii zakładów o zwiększonym ryzyku albo o dużym ryzyku na podstawie normy wynikającej z ust. 2 – z uwagi na możliwości techniczne i produkcyjne tego zakładu oraz plany jego rozwoju.
Zgodnie z art. 250 ust. 1 i 9 P.o.ś. prowadzący Zakład o zwiększonym ryzyku lub o dużym ryzyku jest obowiązany do zgłoszenia zakładu właściwemu organowi Państwowej Straży Pożarnej, przekazując równocześnie zgłoszenie do wiadomości wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Ustęp 2 tego artykułu określa dane, jakie powinno zawierać zgłoszenie. Stąd też zbadanie zgłoszenia, a więc czy zawiera ono wszystkie dane wymagane w/w przepisem P.o.ś., jak również ocena ewentualnych zarzutów wobec zgłoszenia należy do właściwego organu PSP.
P[...] Zakład w R. dokonał zgłoszenia, o jakim mowa w art. 250 ust. 1 P.o.ś. Komendantowi Miejskiemu PSP w [...], przekazując równocześnie zgłoszenie do wiadomości WIOŚ w [...] W konsekwencji ostatnio wymieniony organ uwzględnił P[...] Zakład w R. w prowadzonym rejestrze (SPIRS) pod poz. [...].
Z treści tego zgłoszenia wynika, że w Zakładzie w R. eksploatowana jest amoniakalna instalacja chłodnicza, w której znajduje się ok. 35 amoniaku. Zgodnie zaś z ekspertyzą pt. "Określenie kategorii ryzyka dla instalacji w P[...] Zakład w R.:, opracowaną przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich Ośrodek Rzeczoznawstwa i Postępu Technicznego [...] w [...], w przedmiotowej instalacji chłodniczej może maksymalnie znajdować się 57 694 kg amoniaku, a ilość ta jest większa niż dolna progowa (50 000 kg) i dlatego należy ją zaliczyć do instalacji o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a Zakład do zakładów zwiększonego ryzyka.
Nie jest kwestyjne, w świetle przepisów P.o.ś. i rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 r., że od ilości substancji niebezpiecznej znajdującej się w zakładzie uzależnione jest kwalifikowanie go jako "zakładu o zwiększonym ryzyku" albo "zakładu o dużym ryzyku". Mając przy tym na uwadze, a ściślej – będąc związanym wykładnią ust. 2 art. 248 P.o.ś. dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II OSK 803/13, Sąd w składzie orzekającym po w/w wyroku uznał, iż zakład posiadający substancję niebezpieczną w ilości, która nie kwalifikuje do zaliczenia do kategorii zakładów o zwiększonym ryzyku lub o dużym ryzyku, na podstawie w/w przepisu może być jednakże zaliczony do kategorii takich zakładów, z uwagi na możliwości techniczne i produkcyjne tego zakładu oraz plany jego rozwoju.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że znajdująca się w Zakładzie w R. amoniakalna instalacja chłodnicza może pomieścić 57 694 kg amoniaku, co stanowi ilość większą od dolnej progowej (50 000 kg). Oznacza to w szczególności, że możliwości techniczne i produkcyjne Zakładu pozwalają na zgromadzenie w/w ilości amoniaku i w rezultacie kwalifikację Zakładu jako "zakład o zwiększonym ryzyku". Nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że P[...] decydując się na posiadanie w Zakładzie w R. przedmiotowej instalacji chłodniczej, tj. mogącej pomieścić ilość amoniaku większa od dolnej progowej przewidywał, iż taka właśnie ilość substancji niebezpiecznej może się znaleźć w tym Zakładzie, i bez znaczenia jest, czy wskutek produkcji czy też nabycia tej substancji. W przeciwnym bowiem razie podmiot działający racjonalnie (realizujący określone cele, w tym i finansowe) poprzestałby na korzystaniu z instalacji o mniejszych możliwościach technicznych i produkcyjnych, czyli instalacji mogącej pomieścić substancję niebezpieczną w ilości nie przekraczającej dolną progową. Powyższego stanowiska w żaden sposób nie dyskwalifikuje podnoszony przez stronę skarżącą argument, iż w trakcie kontroli przez WIOŚ w [...] (w lipcu 2010 r.) w P[...] ustalono, że w Zakładzie nie planuje się zwiększenia ilości amoniaku w instalacji chłodniczej w stosunku do stanu istniejącego. Taka możliwość, zwłaszcza przy posiadaniu przedmiotowej instalacji chłodniczej, nie może bowiem zostać wykluczona w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej bez ograniczeń czasowych.
Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona czynność WIOŚ w [...] polegająca na wpisie Zakładu w R. do rejestru zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii, nie naruszyła prawa.
Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło