II SA/Rz 96/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-09-27
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Ryszard Bryk, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie za pracę otrzymane w danym roku kalendarzowym, ale dotyczące poprzedniego okresu rozliczeniowego, powinno być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z definicją dochodu, przychody uzyskane w danym roku kalendarzowym, nawet jeśli dotyczą poprzedniego okresu rozliczeniowego, są wliczane do dochodu roku, w którym zostały faktycznie otrzymane. Tym samym, przekroczenie kryterium dochodowego skutkowało odmową przyznania zasiłku.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków na niepełnosprawnego syna. Organy odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Skarżąca kwestionowała sposób wyliczenia dochodu, wskazując na otrzymanie w 2005 r. wynagrodzenia za 13 miesięcy pracy z powodu zmiany regulaminu pracy, co jej zdaniem powinno skutkować podzieleniem dochodu przez 13 miesięcy lub odliczeniem dochodu za grudzień. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania świadczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego dodatków do zasiłku rodzinnego -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2006r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W postawie prawnej Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 3 pkt 23 i pkt 24, art. 4, art. 5 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 13, art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. N r 228, poz. 2255 ze zm.).
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że Prezydent Miasta, w wyniku rozpoznania wniosku A. W. decyzją z dnia [...] września 2006r. odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na syna D. Prezydent podał, że przekroczony został dochód rodziny w przeliczeniu na osobę uprawniający do przyznania wnioskowanego świadczenia.
A. W. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta, w którym wskazała, że w 2005r. otrzymała wynagrodzenie za grudzień 2004r. zgodnie z obowiązującym wówczas w jej zakładzie pracy regulaminem pracy. Jest matką samotnie wychowującą niepełnosprawne od urodzenia dziecko. Dziecko to wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby i ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach swojej decyzji organ II instancji podał, że podstawą materialno-prawną żądania jest ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Ustawa ta określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń - art. 1 ust. 1. Zgodnie zaś z art. 2 cyt. ustawy świadczeniami rodzinnymi są zasiłki rodzinne oraz dodatki do tych zasiłków. Z art. 4 cyt. ustawy wynika, że zasiłek rodzinny przysługuje uprawnionym do jego otrzymania, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W sytuacji, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności (...) zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł.
Definicja dochodu rodziny została zawarta w art. 3 pkt 2 cyt. ustawy i jest to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne art. 3 pkt 1a.
Organ II instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w roku podatkowym 2005r., z którego wynika, że dochód rodziny A. W. wyniósł 18.306,97 zł natomiast po pomniejszeniu o należny podatek i składki na ubezpieczenia wyniósł 13.572,14 zł. Z oświadczenia odwołującej się wynika, że w 2005r. otrzymała zaliczkę alimentacyjną w wysokości 1.000,00 zł.
Tak więc dochód dwuosobowej rodziny A. W. ogółem wyniósł 14.572,14 zł. Po podzieleniu na 12 miesięcy otrzymujemy kwotę 1.214,35 zł a po podzieleniu przez 2 osoby w rodzinie uzyskujemy kwotę 607,17 zł. Kolegium wskazało, że dochód w wysokości 607,17 zł przekracza kryterium dochodowe ustalone w ustawie jako warunek podstawowy do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków. I dlatego nie można pozytywnie rozpatrzyć wniosku zainteresowanej.
Dodatkowo Kolegium wskazało, że zarzut odwołującej się dotyczący otrzymania wynagrodzenia za grudzień 2004r. w styczniu 2005r. uznało, że nie może on stanowić podstawy do uznania tego wynagrodzenia jako dochodu utraconego. W art. 3 pkt 23 cyt. ustawy wskazano okoliczności powodujące utratę dochodu. Ponadto wysokość dochodu wynika z zaświadczenia z urzędu skarbowego a Kolegium nie jest organem uprawnionym do weryfikowania i sprawdzania dokumentów wydawanych przez ten urząd.
Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła A. W. reprezentowana przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie jej interesu prawnego poprzez błędne dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie polegające na nieprawidłowym wyliczeniu wysokości dochodu rodzinnego w przeliczeniu na członka rodziny w roku 2005r. a co za tym idzie błędne zastosowanie prawa materialnego. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że Kolegium ustaliło dochód rodziny A. W. na podstawie zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w roku podatkowym 2005r., który został powiększony o zaliczkę alimentacyjną uzyskaną w tym samym roku. Następnie taki całościowy dochód został podzielony przez 12 miesięcy a następnie przez 2 (dwie osoby w rodzinie), co w rezultacie dało sumę 607,17 zł jako miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę. Skarżąca podkreśliła, że Kolegium nie wzięło pod uwagę tego, że w 2005 r. otrzymała wynagrodzenie za pracę za 13 miesięcy, co było skutkiem zmiany z dniem 20.12.2005r. regulaminu pracy PSS Społem. Wynagrodzenie to zostało powiększone o przysługującą za miesiąc grudzień 2005r. prowizję. Skarżąca na podstawie obowiązujących w jej zakładzie pracy regulaminu pracy do dnia 20.12.2005r. otrzymywała wynagrodzenie płatne z dołu do 10 dnia każdego miesiąca za poprzedni miesiąc. W takich warunkach w styczniu 2005r. otrzymała wynagrodzenie za grudzień 2004r. a następnie analogicznie za kolejne miesiące. W dniu 20.12.2005r. w związku ze zmianą ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2004r. Nr 254, poz. 2533) w której w art. 16 ust. 1 pkt 57a ustalono, że kosztami podatkowymi są dopiero wynagrodzenia /składki/ zapłacone, pracodawca skarżącej aneksem nr [...] zmienił obowiązujący w PSS Społem regulamin pracy i wprowadził do niego zastrzeżenie, że w roku 2005r. wynagrodzenie za pracę wykonaną w miesiącu grudniu 2005 r. wypłacone zostanie zaliczkowo do dnia 30.12.2005r.- § 1 aneksu. Dlatego też skarżąca w grudniu 2005r. otrzymała dwa wynagrodzenia za miesiąc listopad wypłacone 8.12.2005r. i wynagrodzenie za miesiąc grudzień wypłacone 28.12.2005r. w normalnej sytuacji gdyby aneks do regulaminu pracy nie został wprowadzony całe wynagrodzenie za miesiąc grudzień 2005r. A. W. otrzymałaby do 10.01.2006r. a co za tym idzie weszłoby ono w skład uzyskanego przez nią w 2006r. dochodu. Dlatego też na dochody, jakie skarżąca osiągnęła w 2005r. złożyło się wynagrodzenie za 13 miesięcy pracy. Zmiana ta jej zdaniem nie powinna być dla niej okolicznością krzywdzącą.
Wskazała, że wyliczenie przeciętnego miesięcznego dochodu członka jej rodziny uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zaliczkowy powinno wyglądać następująco:
- łączny dochód rodziny A. W. w roku podatkowym 2005r. po pomniejszeniu o podatki i składki na ubezpieczenie tj. 13.572,14 zł + otrzymana w 2005r. zaliczka alimentacyjna w kwocie 1.000,00 zł = 14.572,14 zł; po podzieleniu na 13 miesięcy (ponieważ z tylu miesięcy wnioskodawczyni otrzymała w 2005r. dochód=1.120,93 zł; po podzieleniu na 2 osoby w rodzinie uzyskujemy: 560,46 zł- przeciętny miesięczny dochód na członka rodziny w 2005r., albo
- łączny dochód rodziny A. W. w roku podatkowym 2005 po pomniejszeniu o podatki i składki na ubezpieczenie, tj. 13.572,14 zł + otrzymana w 2005r. zaliczka alimentacyjna w kwocie 1.000,00 zł =14.572,14 zł po odjęciu dochodu za miesiąc grudzień 2005r. (który skarżąca powinna otrzymać normalnie do dnia 10.01.2006r) tj. netto 1.424,65 zł=13.147,49 zł; po podzieleniu na 12 miesięcy=1.095,62 zł: po podzieleniu na 2 osoby w rodzinie uzyskujemy: 547,81 zł- przeciętny miesięczny dochód na członka rodziny w 2005r.
Z wyżej wskazanych sposobów obliczania miesięcznego przeciętnego wynagrodzenia na członka rodziny A. W. w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zaliczkowy - w uznaniu skarżącej, doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a co za tym idzie nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Skarżąca podkreśliła, że miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny A. W. w 2005r. wynosił mniej niż suma określona w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. 583,00 zł a co za tym idzie skarżąca spełniła kryteria ustawowe do przyznania zasiłku rodzinnego na syna D. W. wraz z dodatkami do takiego zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, który stanowi, że sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty administracyjne pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, iż wynik tej kontroli decyduje o zasadności skargi, bo jeżeli zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, to wtedy sąd skargę uwzględnia, w przeciwnym przypadku skargę oddala.
Z powołanej funkcji sądu wynika, że przy kontroli sąd z reguły bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a. wynika, że sąd nie jest związany granicami skargi, czyli zobowiązany jest brać pod uwagę naruszenia prawa, o jakich nie wspomniano w skardze.
Stan faktyczny sprawy, wynikający z akt administracyjnych jest następujący:
W dniu 13.07.2006 r. do Prezydenta Miasta wpłynął wniosek A. W., sporządzony na urzędowym formularzu o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, tj. na rzecz jej syna mał. D. W. /ur. 20.07.1991 r./.
Do wniosku dołączyła:
1) orzeczenie o niepełnosprawności D. W. z dnia 9.02.2004 r., wydane przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W orzeczeniu tym podano, że syn wnioskodawczyni wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano do dnia 20.07.2007 r.,
2) zaświadczenie z dnia 29.06.2006 r. wydane przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. Z zaświadczenia tego wynika, że A. W. w roku podatkowym 2005 uzyskała dochód w kwocie 18306,97 zł, podatek należny wyniósł 0 zł 00 gr., składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku wyniosły 1164,27 zł., a składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu wyniosły 3457,89 zł.,
3) oświadczenie z dnia 5.07.2006 r., podpisane przez A. W. stwierdzające, że w 2005 uzyskała zaliczkę alimentacyjną w kwocie 1000 zł.,
4) wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia [...].11.1993 r., sygn. akt [...] orzekający rozwód małżeństwa A. W. i B. W. i powierzający wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem D. obydwojgu rodzicom, oraz ustalający miejsce zamieszkania dziecka przy matce,
5) wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...].02.2002 r., sygn. akt [...] podwyższający alimenty od ojca dziecka do kwoty 600 zł miesięcznie,
6) zaświadczenie Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym z dnia 12.07.2006 r. stwierdzające, że wierzycielka A. W. w 2005 r. za pośrednictwem komornika nie otrzymała żadnych kwot tytułem świadczeń alimentacyjnych.
Rodzina A. W. skład się z 2 osób.
A. W. jest pracownikiem Powszechnej Spółdzielni Spożywców "Społem".
Z § 59 regulaminu pracy tej Spółdzielni z dnia 14.11.2002 r. wynika, że wynagrodzenie za pracę było płatne raz w miesiącu z dołu, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego i dodano, że wypłaty wynagrodzeń za miesiąc poprzedni dokonuje się w dniu 10-tego następnego miesiąca.
W aneksie Nr [...] dodano do § 59 pkt b regulaminu zapis: "W roku 2005 wynagrodzenie za pracę wykonaną w miesiącu grudniu 2005 r. wypłacone zostanie zaliczkowo do dn. 30.12.2005 r. według następujących zasad...".
Do skargi A. W. dołączyła zaświadczenie z w/w Spółdzielni stwierdzające, że wynagrodzenie za grudzień 2005 r. wypłacono skarżącej w dniu 28.12.2005 r. /brutto – 2154,89 zł, netto 1424,65/.
Z art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm./, cytowanej niżej jako ustawa z 28.11.2003 r. wynika, że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje m. innymi rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504 zł, a gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 583 zł.
Pojęcie dochodu określa art. 3 pkt 1 litera a i c ustawy z 28.11.2003 r. i są to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie zdrowotne i na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienione w art. 3 pkt 1 litera c /np. zaliczka alimentacyjna określona w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej/.
Tak określony dochód organy ustalają na podstawie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego, co potwierdza § 2 ust. 2 pkt 6d rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2.06.2005 w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz. U. nr 105, poz. 881, ze zm./.
Przepis ten stanowi, że do wniosku o zasiłek rodzinny należy m. innymi dołączyć zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wzór zaświadczenia określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Z zaświadczenia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego wynika, że A. W. w 2005 r. uzyskała dochód w kwocie 18306,97, zaś składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku wyniosły 1164,27 zł, a składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu wyniosły 3457,89. podatek nalezny wyniósł 0.
Stosownie do § 15 ust. 2 powołanego już rozporządzenia z dnia 2.06.2005 r., wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne oblicza się według wzoru:
S= /Sp x P/ Pp
S – składka na ubezpieczenie zdrowotne wyrażona w złotych,
Sp – składka na ubezpieczenie zdrowotne odliczona od podatku wyrażona w złotych /wykazana w zaświadczeniu z urzędu skarbowego/,
P – składka na ubezpieczenie zdrowotne wyrażona w procentach obowiązująca w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,
Pp – składka na ubezpieczenie zdrowotne w procentach odliczona od podatku.
W przedmiotowej sprawie składka na ubezpieczenie zdrowotne, obliczona wedle wzoru wynosi:
/1164,27 zł x 8,5 %/ : 7,75% = 1276,94 zł.
Dochód rodziny skarżącej osiągnięty w 2005 r. i ustalony według podanych kryteriów ustawowych wynosi:
18306,97 zł - /3457,89 + 1276,94/ = 13572,14 zł.
13572,14 zł + 1000 zł /zaliczka alimentacyjna/ = 14572,14 zł.
Natomiast miesięczny dochód rodziny przypadający na osobę wynosi:
14572,14 zł : 12 miesięcy = 1214,35 zł
1214,35 : 2 = 607,17 zł.
Dochód ten przekracza ustawowe kryterium dochodowe na osobę, które wynosi 583 zł.
Skarżąca w skardze zakwestionowała sposób obliczenia dochodu rodziny, gdyż wynagrodzenie za grudzień 2004 r. wypłacono jej w styczniu 2005 r., zatem na skutek zmiany regulaminu pracy w 2005 r. pobrała wynagrodzenie za 13 miesięcy. W takiej sytuacji miesięczny dochód rodziny /14572,14 zł/ powinien być podzielony przez 13 miesięcy, co daje kwotę 1120,93, a po podzieleniu tej kwoty przez 2, dochód rodziny przypadający na osobę wynosiłby 560,46 zł.
Przedstawiła również rozwiązanie alternatywne, aby od dochodu rocznego rodziny odliczyć dochód za grudzień 2005 r. i w takiej sytuacji dochód miesięczny przypadający na osobę wynosiłby 547,81 zł.
Przedstawiony pogląd skarżącej nie da się pogodzić z ustawową definicją dochodu, jak również z ustawowym pojęciem dochodu rodziny, przez który należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w tym przypadku chodzi o dochody uzyskane w 2005 r. /art. 3 pkt 2 ustawy z 28.11.2003 r./.
Powołany przepis wyraźnie akcentuje, iż chodzi o dochody członków rodziny uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zatem przedstawione zapatrywanie skarżącej byłoby sprzeczne z ustawą /contra legem/.
Wychodząc poza granice skargi Sąd zwrócił uwagę na unormowanie zamieszczone w art. 5 ust. 3 ustawy z 28.11.2003 r.
Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
Na tle tego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 15.09.2005 r., I SA/Wa 1469/04, z dnia 28.10.2005 r., I SA/Wa 1778/04 i z dnia 14.03.2006 r., I SA/Wa 191/06 /Lex nr 192954, 188735, 197471/ przyjął, że wykładnia celowościowa przemawia za konkluzją, że pojęcie "dochód rodziny" nie występuje w tym przepisie samodzielnie jako pojęcie zdefiniowane w art. 3 pkt 2 ustawy, lecz jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, o którym mowa w art. 5 ust. 1. Dodał, że za taką interpretacją przemawia umiejscowienie tych dwóch unormowań w jednym artykule.
Sąd in merito przedstawionej interpretacji nie podzielił. W art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28.11.2003 r. są zamieszczone różne ustawowe określenia, tj. w ustępie 1 "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę", zaś w ustępie 3 "dochód rodziny", a ponadto dodano warunek, że zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym.
Prowadzi to do konkluzji, że art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28.11.2003 r. jest przepisem szczególnym w stosunku do ustępu 1 /reguła ogólna/.
Przepisów szczególnych nie można interpretować rozszerzająco, zatem argumentacja a rubrica w takiej sytuacji byłaby niedopuszczalna. W takiej sytuacji Sąd orzekający przyjął, że pojęcie "dochodu rodziny" zawarte w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28.11.2003 r. jest ściśle związane z art. 3 pkt 2 tej ustawy.
Skoro kontekst językowy analizowanych przepisów jest adekwatny do ustawowych pojęć, przeto w takiej sytuacji stosowanie wykładni celowościowej jest wątpliwe.
Dopiero ustawa z dnia 24.05.2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym /Dz. U. Nr 109, poz. 747/ nadała art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28.11.2003 r. nowe brzmienie różniące się od poprzedniego tylko tym, że pojęcie "dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się
zastąpiono pojęciem "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się". Wskazana nowela weszła w życie z dniem 6.07.2007 r.
Oznacza to, że przepis art. 5 ust. 3 w brzmieniu nadanym w/w nowelą będzie stosowany ogólnie rzecz ujmując do okresu zasiłkowego 2007/2008. Nie może działać wstecz, przeto w przedmiotowej sprawie należało stosować powołany przepis w brzmieniu dotychczasowym /"dochód rodziny"/.
Przeciętny miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosił 1214,35 zł, zaś najniższy zasiłek rodzinny w okresie, na który był ustalany wynosił 48 zł.
Miesięczny dochód rodziny skarżącej przekroczył kwotę 48 zł, zatem przepis art. 5 ust. 3 ustawy z 28.11.2003 r. nie mógł stanowić podstawy prawnej do przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego.
1214,35 - /583 + 583/ = 48,35 zł.
Przedstawiony przez Sąd stan faktyczny sprawy pokrywa się z ustaleniami orzekających organów. Organy zastosowały również właściwe przepisy prawa materialnego i nie naruszyły przepisów procesowych.
Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło