II SA/Rz 963/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-02-07

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Paweł Zaborniak, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące maksymalnych okresów na wczytywanie danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców, uwzględniając wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, a nie wszystkie dni kalendarzowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, stosując wykładnię opartą wyłącznie na przepisach krajowych i nie uwzględniając zasady prymatu prawa unijnego. Sąd stwierdził, że maksymalne okresy na wczytywanie danych powinny uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, a nie wszystkie dni kalendarzowe. Mimo tego uchybienia, sąd uznał, że nie miało ono wpływu na wynik sprawy, ponieważ kara nałożona za inne naruszenia była zasadna i jej wysokość nie uległaby zmianie.
Stan faktyczny
Skarżący, przedsiębiorca transportowy, został ukarany karą pieniężną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, w tym nieokazanie wykresówek, niepobieranie danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców w wymaganych terminach oraz przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Skarżący kwestionował prawidłowość interpretacji przepisów dotyczących terminów pobierania danych, argumentując, że powinny być one liczone od dni zarejestrowanej działalności, a nie kalendarzowych. Skarżący podnosił również zarzut, że nie miał wpływu na zniszczenie wykresówek przez kierowcę.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo błędnej interpretacji przepisów dotyczących terminów pobierania danych, nie miało to wpływu na wynik sprawy, a nałożona kara była zasadna.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym -skargę oddala- Przedmiotem skargi A. M. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej w skrócie: "Inspektor") z dnia [...] kwietnia 2016 roku, nr [...] w przedmiocie nałożenia karzy pieniężnej za naruszenie przepisów w transporcie drogowym. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...].05.2015 r. przeprowadzono kontrolę u skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] A. M. Przedmiotem kontroli były regulacje związane przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Kontrolą objęto okres od [...].06.2014 r. do [...].03.2015 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli zatrudniał średnio 9 kierowców. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].06.2015 r. Decyzją z dnia [...].07.2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ustalone naruszenia polegały na: 1) przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, 2) nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, 3) naruszeniu obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego, 4) naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2016r. poz. 1907 ze zm., dalej w skrócie: "Utd"). Powołaną na wstępie decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej w skrócie: "Kpa"), Inspektor utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśniając podstawy faktyczne oraz prawne rozstrzygnięcia organ podał, co następuje. Stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Analiza wykresówki kierowcy W. C. z dnia [...].10.2014r. wykazała, iż w okresie od godziny 15:10 do godziny 22:00 kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 55 minut nie wykonując wymaganej przerwy w jeździe. W okresie tym kierowca odebrał jedną przerwę w okresie 17:15-17:45, jednakże nie wykonał kolejnej przerwy trwającej minimum 30 minut zgodnie z art. 7 rozp. (WE) 561/2006. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 20 minut. Na odwrocie wykresówki nie zawarto żadnych adnotacji. Tym samym stosownie do treści lp. 5.2, 5.2.1 i 5.2.2 należało wymierzyć skarżącemu karę w wysokości 550 złotych. Odnosząc się do naruszenia nieokazania wykresówek z pojazdu o nr rej. [...] z okresu [...].10.2014r. – [...].01.2015r. skarżący podał, iż wykresówki z powyższego okresu nie zostały zdane przez kierowcę. Skarżący przedłożył oświadczenie kierowcy W. B., w którym przyznał się do celowego zniszczenia tarcz tachografu. W oparciu o okazane pliki cyfrowe z kart kierowców oraz wykresówki stwierdzono, iż skarżący nie okazał do kontroli wykresówek kierowcy W. B. z pojazdu o nr rej. [...] z okresu od [...].10.2014r. do [...].01.2015r., tj. tarcz dokumentujących przebycie 14373 km. Z uwagi na powyższe stwierdzono nieokazanie wykresówek z 79 dni. Mając na uwadze stan prawny oraz faktyczny organ odwoławczy zważył, iż fakt nieokazania do kontroli wykresówki lub dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu przez Pana W. B. z okresu 79 dni jest bezsporny oraz potwierdzony materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Skarżący nie udokumentował aktywności kierowcy od dnia [...].10.2014r. do [...].01.2015r. Skarżący nie udokumentował aktywności kierowcy na przestrzeni dłuższego okresu, niż jedynie w ciągu 28 dni. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 (obowiązującego w okresie poddanym kontroli), kierowca miał obowiązek posiadać przy sobie jedynie tarcze z 28 dni. Stąd fakt niepobierania przez przedsiębiorcę w regularnych odstępach czasu wykresówek od kierowcy nie stanowi w ocenie organu okoliczności wyłączającej odpowiedzialność strony za powstałe naruszenie. W sytuacji sprawowania bieżącego nadzoru nad ewidencją czasu pracy kierowców w postaci regularnego pobierania wykresówek, przedsiębiorca byłby w stanie szybciej wychwycić ewentualne nieprawidłowości w zachowaniu kierowców, w postaci np. naruszania norm czasu pracy lub nieprawidłowej obsługi urządzeń rejestrujących. W rozpatrywanej sprawie zaś przedsiębiorca nie okazał do kontroli tarcz tachografu dokumentujących aktywność kierowcy na przestrzeni 79 dni. W konsekwencji w ocenie organu brak właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie zabezpieczenia dokumentacji czasu pracy kierowców nie stanowi okoliczności, na którą strona nie miała wpływu. Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 przedsiębiorca przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. W chwili stwierdzenia naruszenia obowiązywało rozporządzenie EWG 3821/85 natomiast od dnia 2 marca 2016 roku obowiązuje rozporządzenie Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 roku. Aktualnie w/w naruszenie reguluje art. 27 oraz art. 34 rozporządzenia 165/2014. Poprzednia regulacja jest tożsama z nową. Inspektor zwrócił uwagę, iż po dniu 02.03.2016r. stosownie do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 należy uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014. Ponadto, w myśl art. 46 "W zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo- od daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu- przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia." Zgodnie z art. 33 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Zgodnie z art. 36 ww. rozporządzenia, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w tachograf analogowy, musi być on w stanie okazać, na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych wykresówki z bieżącego dnia oraz wykresówki używane przez kierowcę w ciągu poprzednich 28 dni. Zgodnie z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach (...). Zgodnie z ust. 2 art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców pracodawca ma obowiązek: udostępniać ewidencję kierowcy na jego wniosek oraz przechowywać ewidencję przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r.: Przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85: zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych były dostępne bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Z uwagi na powyższe zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 39 500 (79x500), ograniczonej do kwoty 15 000 złotych z tytułu naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Kolejną karę organ wymierzył za niepobieranie przez skarżącego danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących zainstalowanych w 3 pojazdach co najmniej raz na 90 dni. Z uwagi na powyższe zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1 500 (3x500) złotych z tytułu naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 381/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11 kwietnia 2006 roku ze zm.) przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie. W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych z dnia 5 listopada 2010 r. skarżący był zobowiązany pobierać dane z tachografu cyfrowego co najmniej raz na 90 dni. Organ zwrócił uwagę, iż przyjęte rozwiązanie jest zbieżne z uregulowaniami art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców. Do kontroli przedsiębiorca okazał dane cyfrowe: z pojazdu o nr rej. [...] wczytane w dniach: [...].04.2014r" [...].07.2014r" [...].10.2014r., [...].04.2015r. (po upływie 90 dni), [...].05.2015r.; z pojazdu o nr rej. [...] wczytane w dniach: [...].01.2014r., [...].04.2014r., [...].07.2014r., [...].10.2014r" [...].05.2015r. (po upływie 90 dni); z pojazdu o nr rej. [...] wczytane w dniach: [...].04.2014r., [...].07.2014r., [...].10.2014r., [...].04.2015r. (po upływie 90 dni), [...].05.2015r. Mając na uwadze opisany stan prawny oraz faktyczny Inspektor przyjął, iż bezspornym jest fakt niepobierania przez przedsiębiorcę danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących zainstalowanych w 3 pojazdach co najmniej raz na 90 dni. Uzasadnionym było więc nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1 500 (3x500) złotych z tytułu naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 Utd. Analogiczne uchybienia organ stwierdził, również w odniesieniu do pobierania danych z kart kierowców, tyle że w tym wypadku termin na dokonanie tej czynności, zgodnie z § 4 rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych oraz art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców wynosił 28 dni. Do kontroli przedsiębiorca okazał dane cyfrowe: Z karty kierowcy Pana S. K., które zostały wczytane w dniach [...].10.2014r., [...].12.2014r., [...].01.2015r. W okresie [...].10 – [...].12.2014r. na karcie kierowcy zarejestrowano 55 dni aktywności kierowcy, z kolei w okresie [...].12 – [...].01.2015r. zarejestrowano 31 dni aktywności kierowcy; Z karty kierowcy Pani S. R., które zostały pobrane w dniach [...].11.2014r., [...].12.2014r. (29 dni zarejestrowanej aktywności), [...].01.2015r. (39 dni zarejestrowanej aktywności), Z karty kierowcy Pana R. W., które zostały pobrane w dniu [...].11.2014r., [...].12.2014r. (29 dni zarejestrowanej aktywności), [...].01.2015r. (30 dni zarejestrowanej aktywności). Zdaniem Inspektora powyższe fakty świadczyły o tym, że skarżący uchybił 28 dniowemu terminowi na wczytywanie danych cyfrowych z kart 3 kierowców, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1 500 (3x500) złotych z tytułu naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ nie uznał za zasadne przyjąć, że w sprawie zachodziły przesłanki egzoneracyjne, przewidziane w art. 92c Utd. W ocenie Inspektora okoliczności sprawy i dowody nie pozwalają stwierdzić, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. Z decyzją Inspektora nie zgodził się skarżący i w ustawowym terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący zarzucił, że wydając decyzje organy naruszyły: - art. 92a ust. 1, art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1, art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92b Utd; - art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11 kwietnia 2006 roku ze zm.) przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, § 3 i § 4 rozporządzenia w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, § 1 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców; - art. 7 i 11 Kpa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych. Skarżący podał, że organ błędnie nie zastosował art. 92c ust. 1 pkt 1 Utd. Wskazał, że pracownik W. B. celowo, najprawdopodobniej z zemsty za rozwiązanie stosunku pracy, zniszczył wykresówki, w zawiązku z czym skarżący nie miał żadnego wpływu na to naruszenie. Ponadto zarzucił, że organ nie wskazał ilu wykresówek nie przedstawiono i błędnie założył, że należało ich przedłożyć 79 sztuk, za każdy dzień w okresie od [...] października 2014 roku do [...] stycznia 2015 roku. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko co do sposobu liczenia terminu na pobranie danych z tachografu i karty kierowcy. W jego ocenie, zgodnie z pkt. 3 preambuły do rozporządzenia 581/2010 terminy na odczyt tych danych odnoszą się wyłącznie do działalności polegającej na zarejestrowanej aktywności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "ppsa"), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie sąd stwierdza, że organy obu instancji wydając decyzje, naruszyły wprawdzie prawo materialne i procesowe, jednakże nie miało i nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy. Sąd zgadza się z zarzutem skargi dotyczącym błędnej wykładni przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U. WE L168/16). Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez GITD, określony w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania danych (Dz.U. nr 159, poz. 1128 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem Ministra Transportu), termin pobierania danych z kart kierowców liczący 28 dni kalendarzowych i z jednostek pojazdowych liczący 90 dni kalendarzowych, nie przekracza okresów maksymalnych ustanowionych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U. WE L168/16; dalej zwane rozporządzeniem Komisji (UE) nr 581/2010 r.), ponieważ 28 dni zarejestrowanej działalności w przypadku danych z kart kierowców zawsze będą obejmowały 28 lub więcej dni kalendarzowych, a 90 dni zarejestrowanej działalności w przypadku danych z tachografów cyfrowych, zawsze będą obejmowały 90 lub więcej dni kalendarzowych. Analogicznie termin wczytywania danych z kart kierowców co 28 dni kalendarzowych zawsze będzie równy lub krótszy niż okres 28 dni zarejestrowanej działalności, podobnie termin wczytywania danych z tachografu cyfrowego co 90 dni kalendarzowych zawsze będzie równy lub krótszy niż okres 90 dni zarejestrowanej działalności. To wszystko ma zaś oznaczać, że terminy wyrażone w dniach kalendarzowych nigdy nie przekroczą określonych w dniach zarejestrowanej działalności maksymalnych terminów na wczytanie danych. Dlatego regulacje krajowe i wspólnotowe są spójne. Wobec sformułowanego w decyzjach stanowiska GITD oraz treści skargi wskazać należy, iż w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. określone zostały maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy. Natomiast w pkt 3 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010, prawodawca unijny określił wyraźnie, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Według art. 1 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 581/2010 maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej; b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Natomiast według § 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, dane z tachografu cyfrowego, podmiot pobiera co najmniej raz na 90 dni, zaś dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni. Rozstrzygające w niniejszej sprawie jest to, czy realizując ten obowiązek, podmiot obowiązany powinien uwzględnić każdy dzień kalendarzowy, czy też wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, którego dane mają zostać sczytane. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu nie dokonują na tym tle jakichkolwiek rozróżnień, co skłoniło organ odwoławczy do przyjęcia niekorzystnej dla przedsiębiorcy wykładni tych regulacji, a w rezultacie do nałożenia kary na podstawie powołanych wyżej przepisów. Zdaniem sądu, konsekwentnie wypowiadane stanowisko organu nie jest prawidłowe, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego a w rezultacie także przepisów prawa materialnego. Jak wynika z treści punktu 3. preambuły oraz art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. określenie maksymalnych okresów na wczytanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy powinno uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Uwzględniając treść pkt. 3. preambuły powołanego wyżej aktu, należało przyjąć, że okres maksymalny może obejmować tylko sumę dni działalności, która podlegała obowiązkowi rejestracji, a nie ciąg kolejno następujących po sobie dni kalendarzowych, niezależnie od tego, czy działalność rejestrowana była w tych dniach wykonywana. WSA podziela w pełni pogląd skarżącego o tym, że rozporządzenie Komisji zostało błędnie zinterpretowane przez Organy obu instancji przy ustalaniu okresu, w jakim skarżący miał sczytywać dane z kart kierowców oraz urządzeń rejestrujących w pojazdach. O obowiązku stosowania się organu do przepisów rozporządzenia Komisji, decydowała treść art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz związana z tym przepisem zasada zobowiązująca organy administracji do przestrzegania pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym. Naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym GITD pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe jak przyjął to GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi. Zdaniem WSA, nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg sczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. W przekonaniu Sądu, może wchodzić w grę stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) tyko wówczas gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Trafnie stwierdził WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2016 r., o sygn. II SA/Rz 1019/15, iż konieczne jest przyjęcie takiej interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, która nie będzie naruszać wiążącej zasady wykładni w obszarze regulacji sankcyjnej prawa administracyjnego, to jest zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na rzecz podmiotu sankcjonowanego (in dubio pro cive). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Wniosek ten jest adekwatny również do obowiązku sczytywania danych z urządzeń rejestrujących pojazdu (tachografu). Organy nie mogły nałożyć na skarżącego sankcji za brak rejestracji danych, gdy jego pojazdami nie wykonywano przewozu. Dlatego też GITD winien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. Wątpliwości co do tej kwestii nie pozostawiają opisane wyżej przepisy rozporządzenia Komisji. Z tak przyjętym rozumieniem powołanych przepisów konweniuje brzmienie oryginalnej wersji pkt 3 preambuły w języku angielskim: "For the determination of the maximum periods within which data are to be downloaded, only days with a recorded activity should be counted." Kluczowym pojęciem w przedstawionym tekście jest "recorded activity". Jakkolwiek w języku angielskim sformułowanie "activity" oznacza kilka pojęć: - czynność, działalność, aktywność działanie, to już wyraz "recorded", oznacza głównie "nagrany", ewentualnie "odnotowany". Pojęcie to odnosi się więc bardziej do czynności faktycznej w postaci zapisanych danych na karcie kierowcy, a nie do pojęcia prawnego odnoszącego się do prowadzenia działalności gospodarczej. Potwierdzeniem stanowiska Sądu jest również treść § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który stanowi, że dane z § 3 i 4, podmiot przechowuje w oryginalnym formacie przez okres co najmniej 12 miesięcy, licząc od daty ich zarejestrowania w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy. W tym przypadku wprost mowa o zarejestrowaniu danych w odniesieniu do tachografu i karty kierowcy. Nie sposób więc zasadnie twierdzić, że zarejestrowana działalność to wszelka działalność podmiotu (dni kalendarzowe). Zatem zarejestrowana działalność to dane zarejestrowane (nagrane) w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy (tak WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 30 marca 2016 r. o sygn. II SA/Sz 376/16, opubl. w CBOSA). Prezentowane przez sąd stanowisko jest aktualnie dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych. NSA w wyroku 3 listopada 2015 r., II GSK 2396/14, podkreślił, że naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym GITD pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe jak przyjął to GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi. Podobne poglądy wyrażono w wyrokach WSA w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 123/16, sygn. akt II SA/Sz 337/16, WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1028/15 i z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 148/16 (opubl. w CBOSA). Błędna wykładnia przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Transportu oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r., doprowadziła do niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności w postaci nieustalenia przez organy okresów sczytywania danych z kart kierowców oraz urządzeń rejestrujących pojazdów za dni działalności rejestrowanej, czyli zgodnie z treścią pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. To uchybienie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7, 77 i 80 K.p.a. Wykazane uchybienie nie mogło jednak mieć wpływu na wynik sprawy z uwagi na brak zasadności skargi w pozostałym zakresie. W konsekwencji, nałożona na skarżącego kara, mimo powyższych uchybień, nie uległaby zmianie. Sąd stwierdza, że nałożona na skarżącego kara za nieokazanie do kontroli wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez Pana W. B. z okresu 79 dni była zasadna. Zgodnie, bowiem z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Stosownie do art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1. zapisów na wykresówkach, 2. wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, 3. plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, 4. innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, 5. rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1- 4. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca udostępnia kierowcy na jego wniosek i przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Zgodnie z kolei z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85: i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Konsekwencją powyższego jest Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień, karą pieniężną w wysokości 500 zł. Jak z powyższego wynika, skarżący mógł się "zwolnić" od nałożenia kary, albo poprzez przedłożenie wykresówek, albo poprzez udokumentowanie, że pracownik nie prowadził pojazdu. Skarżący nie przedłożył tak wykresówek, jak i dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez W. B. Skarżący kwestionuje natomiast prawidłowość przyjętego założenia, że kara powinna być wymierzona za każdy dzień w okresie [...].10.2014r. do [...].01.2015r, to jest, przez 79 dni. Zarzuca, że organy nie wskazały ilu konkretnie wykresówek brakuje, a w związku z powyższym, przyjęte w decyzjach stanowisko, jest maksymalnie represyjne i krzywdzące. W ocenie Sądu, argumentacja skarżącego jest nietrafna. Zarówno na podstawie rozporządzenia 3821/85 (art. 14 ust. 2), jak i rozporządzenia 165/2014 (art. 33 ust. 2) skarżący miał obowiązek przechowywać wykresówki przez co najmniej rok od ich użycia, jak również okazywać je na każde żądanie uprawnionego funkcjonariusza. Zgodnie z ustawą o czasie pracy kierowców (art. 25 ust. 1 pkt 1 i 4) skarżący miał obowiązek prawidłowo prowadzić ewidencję czasu pracy kierowców, w tym poprzez zbieranie i przechowywanie wykresówek. Skarżący tego obowiązku nie zrealizował. Bezsporne jest, że skarżący nie okazał do kontroli dokumentów potwierdzających aktywność kierowcy (wykresówek) W. B., w okresie od [...] października 2014 roku do dnia [...] stycznia 2015 roku, w odniesieniu do pojazdu [...], na przestrzeni 14 373 km. Z perspektywy niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje kwestia, za jakie konkretnie dni w tym okresie wykresówki powinny zostać sporządzone, albowiem, zakładając iż nie był to każdy dzień w tym przedziale czasu, to w odniesieniu do pozostałych dni, skarżący powinien przedstawić dokumenty potwierdzające brak aktywności kierowcy, czego nie uczynił. Zgodnie z załącznikiem lp. 3 do Utd na tych samych zasadach sankcjonuje się nieokazanie wykresówek, jak i dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdu przez kierowcę. Jeżeli skarżący nie okazał zarówno wykresówek, jak i dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdu przez W. B., za każdy dzień w okresie pomiędzy [...] października 2014 roku a [...] stycznia 2015 roku, to tym samym w pełni zasadne jest nałożenie na niego kary za każdy z 79 dni w tym przedziale czasu. Nie można zgodzić się z oceną, że w sprawie miał zastosowanie art. 92c ust 1 pkt 1 Utd; okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Skarżący, jako przedsiębiorąca znał obowiązki, jakie nakładają na niego przepisy prawa, wiedział również, że ma obowiązek tak zorganizować przedsiębiorstwo i pracę kierowców, aby przepisy te były przestrzegane. Brak wykresówek i dokumentów świadczących o braku aktywności kierowcy w okresie 79 dni, dowodzi, że skarżący nie ewidencjonował czasu pracy kierowcy w okresach wyznaczonych przepisami. Zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady 3821/85 kierowca powinien posiadać przy sobie tarcze z ostatnich 28 dni. Za okres wcześniejszy, tarcze powinien posiadać skarżący. Brak wykresówek, dowodzi zatem, że skarżący nie dochował należytej staranności przy realizacji nałożonych na niego obowiązków. Tłumaczenia skarżącego o zniszczeniu wykresówek przez kierowcę jest nieskuteczne. Po pierwsze dlatego, że jest to oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2013 roku, które dotyczy zniszczenia wykresówek, do jakiego doszło w dniach [...]-[...] kwietnia 2013 roku, gdy tymczasem w sprawie chodzi o nieokazanie wykresówek za okres późniejszy, od [...] października 2014 roku do [...] stycznia 2015 roku, a po drugie dlatego, że gdyby skarżący bieżąco i w adekwatnych terminach monitorował aktywność kierowców i pobierał od nich wykresówki, do ustalonego naruszenia w ogóle by nie doszło, a jeżeli już, to z pewnością nie w tak znacznym zakresie (nie za okres 79 dni). Z tych względów nie można mówić o tym, że skarżący nie miał wpływy na naruszenie, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Ostatnie z naruszeń; przekroczenie 4,5 godzinnego czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 20 minut przez kierowcę – W. C. nie budzi żadnych wątpliwości. Skarżący również nie zgłaszał w tej kwestii żadnych zarzutów. W dniu [...].10.2014r., w okresie od godziny 15:10 do godziny 22:00 kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 55 minut nie wykonując wymaganej przerwy w jeździe. W okresie tym kierowca odebrał jedną przerwę w okresie 17:15-17:45, jednakże nie wykonał kolejnej przerwy trwającej minimum 30 minut zgodnie z art. 7 rozp. (WE) 561/2006. Na odwrocie wykresówki nie zawarto żadnych adnotacji. Nałożenie kary na podstawie lp. 5.2, 5.2.1 i 5.2.2, w wysokości 550 złotych, było więc zasadne. Konkludując Sąd stwierdza, że pomimo trafności jednego z zarzutów skargi, naruszenie przepisów prawa, jakiego dopuściły się organy nie miało i nie mogło mieć wpływu wynik sprawy. Uwzględniając zasadność wymierzenia kary za nieokazanie wykresówek podczas kontroli, która nominalnie powinna wynosić 39 500 zł., wyeliminowanie naruszenia przepisów dotyczących terminowego sczytywania danych z karty kierowców i tachografu, nie miałoby żadnego znaczenia. Kara wymierzona skarżącemu, stosownie do treści art. 92a ust. 3 pkt 1 Utd, i tak wyniosłaby 15 000 zł. Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło