II SA/Rz 964/12
WyrokWSA w Rzeszowie2013-03-18
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca brak podstaw do wydania nakazu w trybie art. 51 Prawa budowlanego, wydana w sytuacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, jest zgodna z prawem, jeśli nie przewiduje jej przepis art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej, jest zobowiązany wydać decyzję merytoryczną, a nie decyzję o umorzeniu postępowania. Decyzja merytoryczna może nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót, rozbiórkę, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, bądź orzec o braku podstaw do nałożenia takich obowiązków. Wydanie decyzji nieprzewidzianej dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 P.b. oznacza wydanie decyzji bez podstawy prawnej, co skutkuje koniecznością stwierdzenia jej nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny jednorodzinny. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie wydały decyzje stwierdzające brak podstaw do wydania nakazu w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił te decyzje, uznając je za wydane bez podstawy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego przez WSA. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia o braku podstaw do wydania nakazu w trybie art. 51 Prawa budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 209 r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. W. kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. II SA/Rz 964/12
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlaneg, dalej PWINB decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB bądź Powiatowy Inspektor) z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] stwierdzającą brak podstaw do wydania decyzji nakazującej inwestorce M. T. zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie samowolnie wykonanych w latach 1988-1999 robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce nr 259 położonej w C.
Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zmianami), dalej K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zmianami), dalej P.b.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w powtórnie prowadzonym postępowaniu organy nadzoru budowlanego uwzględniły oceny prawne oraz wskazania co do postępowania zawarte w kolejnych wyrokach, jakie w odniesieniu do tej sprawy wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie, tj. w wyroku z dnia 15 lutego 2006 r., II SA/Rz 895/05 i w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r., II SA/Rz 493/07. W szczególności, uzupełniono postępowanie wyjaśniające, gromadząc brakujące dotychczas dowody i naprawiono naruszenia prawa procesowego. Jednoznacznie ustalono przebieg i czas prowadzonych robót budowlanych, których dotyczyło postępowanie nadzorcze, a także ich zakres. Dnia 30 września 2008 r. przeprowadzono na działce nr 259 rozprawę administracyjną i dokonano oględzin nieruchomości. Ustalono, że odległość budynku od granicy południowej od strony działki nr 260 wynosi, odpowiednio 3,70 m (naroże południowo-zachodnie) i 4,16 m (naroże południowo-wschodnie). W odległości 4 m od granicy działki znajdują się 3 okna z pomieszczenia kuchennego, a w odległości poniżej 4 m od granicy znajdują się 2 okna z łazienki i okno z pokoju w starej części mieszkalnej. Przesłuchano świadków przedstawionych przez strony postępowania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] nałożono na inwestorkę M. T. obowiązek dostarczenia w terminie do 30 września 2009r. oceny technicznej lub ekspertyzy samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny jednorodzinny. Obowiązek ten wykonany został z zachowaniem terminu a organowi doręczono ocenę techniczną wraz z protokołem pomiaru skuteczności uziemienia urządzeń elektrycznych oraz oporności izolacji elektrycznej. Tak zgromadzony materiał dowodowy okazał się dostateczny zdaniem organu do stwierdzenia, że przeprowadzone przez inwestorkę roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, a obiekt budowlany w wyniku przeprowadzonych robót skutkujących przebudową i remontem oraz pracami konserwacyjnymi, nie powoduje zagrożenia dla ludzi i mienia. Nie zachodzi zatem podstawa do nałożenia na inwestorkę obowiązków objętych toczącym się postępowaniem, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 P. b.
Z decyzją nie zgodził się W. W., składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Organowi odwoławczemu zarzucił oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych. W następstwie tego, według skarżącego, nieprawidłowo przyjęto, że zachodzi brak podstaw do nałożenia na inwestorkę M. T. obowiązków w postaci rozbiórki obiektu budowlanego lub doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, odpowiadającego prawu. Wadliwe jest uzasadnienie organu odwoławczego, gdyż składa się głównie z prezentacji dotychczasowego przebiegu postępowania i stanu faktycznego sprawy; brakuje natomiast motywów wydania decyzji nieuwzględniającej odwołania. Błędnie zdaniem skarżącej wywiódł organ, że stan techniczny budynku nie powoduje zagrożenia dla ludzi i mienia. Decyzję wydano zatem z naruszeniem prawa materialnego w postaci art. 51 ust. 1 i 2 P.b. przez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. Decyzja, pod względem procesowym, zdaniem skarżącego została też oparta wyłącznie na "art. 136 § 1 k.p.a.", nie przywołując w osnowie, żadnej innej podstawy rozstrzygnięcia. Poprawa estetyki budynku oraz ograniczenie się przez organ do opisu wykonanych przez inwestorkę prac, w przekonaniu skarżącego nie mogą być wystarczające do akceptacji zaskarżonej decyzji. Organ z naruszeniem prawa nie zażądał od inwestorki przedstawienia "stosownych zezwoleń na użytkowanie budynku" i odstąpił od nałożenia na nią obowiązków określonych Prawem budowlanym, chociaż "budynek nie ma przyłącza wodociągowego". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
WINB, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011r. orzekł jak wskazano na wstępie.
W uzasadnieniu podał, że zaskarżona decyzja ta zapadła w następstwie wydania przez WSA w Rzeszowie wyroku z 10 stycznia 2008 r. II SA/Rz 493/07 w sprawie legalności decyzji wydanych w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego M. T. W wyroku tym Sąd uznał, że decyzja w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie jest przedwczesną, bowiem najpierw organy nadzoru budowlanego winny prowadzić z urzędu sprawę dotyczącą samowolnie przeprowadzonych przez inwestorkę robót budowlanych. Wyrok ten stał się prawomocny, zatem wiązał orzekające organy oraz Sąd w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględniając skargę na wskazaną wyżej decyzję nie podzielił zaprezentowanego przez WINB poglądu treści decyzji, jaką winien wydać organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w trybie art. 50 i 51 P.b. w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że brak jest podstaw do nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b., jakie było prowadzone w przedmiotowej sprawie. W przedmiotowej sprawie chodziło o wykonywanie robót budowlanych sprzecznie ze zgłoszeniem, należało więc uwzględnić normę art. 50 ust. 7 P.b., zgodnie z którą "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". W grę wchodziło wydanie jednej z dwu decyzji opisanych dyspozycją ww. przepisu. Zdaniem Sądu przepis ten nie przewiduje wydania rozstrzygnięcia o takiej treści, jaką podjął Powiatowy Inspektor w decyzji z [...] grudnia 2009r. Wydanie decyzji nie przewidzianej dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 P.b. oznaczało, że organ I instancji wydał decyzję bez podstawy prawnej, co z kolei implikowało obowiązek Sądu stwierdzenia jej nieważności. Utrzymując w mocy decyzję dotkniętą taką wadliwością organ odwoławczy dopuścił się z kolei rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co także uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu w przypadku, gdy po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego dojdzie do przekonania, że brak jest podstaw do wydania jednej z decyzji, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 P.b. może wyłącznie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Konsekwencją tego była konieczność uchylenia decyzji kasacyjnej WINB z [...] kwietnia 2009 r. [...], w której zawarto nietrafny, zdaniem Sądu, wywód prawny o treści rozstrzygnięcia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i 51 P.b. Zdaniem Sądu ta decyzja organu odwoławczego zapadła z obrazą art. 138 § 2 k.p.a. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu I instancji, decyzja kasacyjna WINB z [...] kwietnia 2009 r. nie zawiera przekonywującego uzasadnienia, by uzupełnienie postępowania wyjaśniającego miało dotyczyć jego "znacznej części".
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 stycznia 2011 r., II SA/Rz 460/10, wniósł Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, reprezentowany przez radcę prawnego M. T., zaskarżając wyrok w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wymienionym na wstępie uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podał, że w przedmiotowej sprawie trafny okazał się zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. NSA wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 P.b., gdy dopuszczono się samowoli budowlanej, obowiązany jest wydać decyzję merytoryczną, nie zaś decyzję o umorzeniu postępowania. Decyzja merytoryczna może mieć – w zależności od stanu faktycznego – sentencję nakazującą inwestorowi zaniechania dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie samowolnie wykonanych robót budowlanych, bądź orzekającą o braku podstaw do nałożeniu takich obowiązków. Usuwanie skutków samowoli polegającej na wykonywaniu bez pozwolenia lub zgłoszenia innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego podlega reżimowi z art. 50 i 51 P.b. z tym, że w stosunku do robót już wykonanych art. 50 nie znajduje zastosowania. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 51 w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888), obowiązującym od 31 maja 2004 r. Postępowanie legalizacyjne prowadzone w oparciu o przepis art. 51 może dotyczyć odmiennych sytuacji faktycznych.
Uznanie, że art. 51 Prawa budowlanego nie daje podstaw do kontynuowania postępowania legalizacyjnego przez organy z tego względu, że wykonane roboty są zgodne ze standardami i nie wymagają żadnych czynności ani robót, natomiast przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 nie pozwala wydać decyzji merytorycznej o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w nieuzasadniony sposób promowałoby osoby prowadzące roboty samowolnie, choć zgodnie z wymaganiami sztuki budowlanej. Praktyka taka pozwalałaby na ominięcie długotrwałej nieraz procedury uzyskiwania pozwolenia na budowę czy dokonywania zgłoszenia w przekonaniu, że prawidłowo z technicznego punktu widzenia wykonane prace będą zaakceptowane, a postępowanie umorzone. Przesłankę dla umorzenia stanowi bezprzedmiotowość postępowania, a za takie nie można uznać postępowania prowadzonego w stosunku do stwierdzonej samowoli budowlanej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że z tego względu, że wykonane w warunkach samowoli roboty budowlane są zgodne ze standardami i nie wymagają żadnych czynności ani robót, zachodzi bezprzedmiotowość postępowania legalizacyjnego. Nie istnieją bowiem okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwą. W takiej sytuacji nie następuje ustanie przyczyny, dla której zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że jeżeli inwestor wykonał roboty budowlane przy budowie obiektu na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i w okresie ważności tego pozwolenia, po uchyleniu tej decyzji prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego nie jest możliwe wydanie w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego w trybie i na zasadach określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 P.b., decyzji o umorzeniu postępowania. Postępowanie takie bowiem, wobec prawnej konieczności wydania merytorycznych decyzji, o których mowa w powołanych wyżej przepisach, nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a stwierdzenie tej przesłanki stwarza dopiero podstawę do umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że już samo brzmienie art. 51 ust. 4 P.b., stanowiącego o tym, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jednoznacznie przesądza o tym, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna, oczywiście w zależności od warunków danej sprawy Odmienne stanowisko uznać należy zatem za błędne i naruszające art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uznał podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego za usprawiedliwiony i orzekł jak wskazano na wstępie. Z tej przyczyny brak było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] grudnia 2009r. Do uchylenia decyzji WINB z [...] kwietnia 2009 r. doszło z naruszeniem art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a.
W piśmie z dnia 30 listopada 2012r. radca prawny M. P. pełnomocnik W. W. podtrzymał wszystkie dotychczasowe twierdzenia i wnioski, a ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:
1. tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez niezgromadzanie wystarczającego materiału dowodowego w sprawie, nie przeprowadzenie dowodów zmierzających do prawidłowych ustaleń faktycznych, co przyczyniło się do niewyjaśnienia sprawy i w konsekwencji sformułowania uzasadnienia decyzji w sposób wadliwy polegające na:
- nieustaleniu, czy w wyniku budowy nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonanego na bazie dawnego budynku gospodarczego pełniącego funkcję stodoły doszło do zmiany kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości bądź liczby kondygnacji, w sytuacji gdy już jedynie pokrycie budynku nowym dachem musiało doprowadzić do zmiany jego kubatury w związku ze zmianą technologii jego wykonania, które to uchybienie doprowadziło Organ do błędnych wniosków i stwierdzenia że Inwestor wykonał przebudowę budynku, podczas gdy w rzeczywistości przeprowadzone roboty budowlane stanowiły budowę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane
- błędne ustalenia co do tego, że doszło do remontu i przebudowy w sytuacji gdy doszło do budowy całkiem nowego obiektu tj. domu jednorodzinnego.
2. tj. art 7 kp.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 kp.a. art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez niezgromadzanie wystarczającego materiału dowodowego w sprawie, nie przeprowadzenie dowodów zmierzających do prawidłowych ustaleń, co przyczyniło się do niewyjaśnienia sprawy i w konsekwencji sformułowania uzasadnienia decyzji w sposób wadliwy polegające na nie podjęciu wszelkich możliwych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego co do istnienia otworów okiennych w ścianie budynku zwróconej do granicy nieruchomości skarżącego podczas gdy opinia biegłego w tym zakresie dysponującego odpowiednim sprzętem technicznym ostatecznie rozstrzygnęłaby przedmiotową kwestię, mającą istotny wpływ na zastosowane przepisy prawa materialnego.
3. tj. art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów i nie danie wiary twierdzeniom skarżącego, co do nieistnienia otworów okiennych w budynku przed rozpoczęciem budowy, podczas gdy zeznania skarżącego były spójne i logiczne, a w kontekście wybudowania domu jednorodzinnego na bazie budynku gospodarczego potwierdzone zasadami doświadczenia życiowego.
4 tj. art. 15 kp.a. poprzez jego niezastosowanie i pozbawienie strony prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy administracyjnej i ograniczenie się przez Organ drugiej instancji jedynie do lakonicznej weryfikacji decyzji pierwszej instancji bez ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieważności postępowania na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
5. tj. art. 6 k.p.a. poprzez zastosowanie przepisów nieobowiązujących w chwili orzekania tj. rozporządzenia Ministra Administracji Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w sytuacji gdy należało zastosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania, jako że na podstawie przepisów przejściowych nie było podstaw do zastosowania przepisów poprzednio obowiązujących, co w konsekwencji powoduje nieważność postępowania na podstawie art. 156 § pkt 2 z uwagi na wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
6. art. 7 k.p.a. poprzez nieustalenie przedmiotu sprawy.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
7. tj. art. 3 pkt 7a ustawy prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i uznanie, że Inwestor przeprowadził przebudowę budynku, w sytuacji gdy z ustaleń Organu wynika, iż doszło do budowy nowego budynku mieszkalnego na bazie budynku gospodarczego. Przedmiotowe uchybienie wynika również z faktu, iż Organ wykonane prace podjęte w wyniku z góry powziętego zamiaru budowy domu jednorodzinnego traktował jako odrębne etapy, a niejako jeden proces budowlany, co stanowi obejście przepisów prawa.
8. tj. art. 3 pkt 8 ustawy prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i uznanie, że Inwestor przeprowadził remont budynku w sytuacji gdy przeprowadzone pracy nie wyczerpują definicji remontu gdyż wybudowanie nowego domu jednorodzinnego na bazie stodoły nie jest odtworzeniem stanu pierwotnego budynku.
9 tj. art. 50, art. 51 oraz art. 48 ustawy prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie art. 50 i art. 51 ustawy prawo budowlane w sytuacji gdy zastosowanie powinien znaleźć art. 48 ustawy praw budowlane poprzez prowadzenie procedury legalizacyjnej w trybie "uproszczonym" w sytuacji gdy wobec wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę zasadnym było zastosowanie trybu legalizacji określonego w art. 48 ustawy prawo budowlane.
10. tj. § 12 rozporządzenia Ministra Administracji Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki poprzez jego zastosowanie oraz naruszenie § 12 w zw. z § 330 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy zgodnie z § 330 rozporządzenia należało zastosować przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które wyłączają możliwość usytuowania budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi w odległości niniejszej niż 4 metry od granicy sąsiedniej.
Na wypadek gdyby Sąd uznał iż organ zasadnie zastosował procedurę legalizacyjną określoną w art. 50-51 prawa budowlanego podniósł naruszenie:
11. art. 81 ust. 1 lit. c oraz art. 50 ust.3 prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie i brak weryfikacji czy wykonany budynek jest zgodny z rozwiązaniami architektoniczno- budowlanymi, z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, która to ocena mogła nastąpić poprzez nakazanie przedłożenia aktualnej oceny technicznej lub ekspertyzy, bowiem na dzień wydania decyzji w aktach sprawy znajdowała się jedynie uzupełniona ekspertyza w listopadzie 2001r. na podstawie nieobowiązujących przepisów oraz kryteriów rozwiązań technicznych.
Podnosząc powyższe zarzuty na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt c wniósł uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. wniósł o uchylenie decyzji WINB z dnia [...] marca 2010r. uchylającej zaskarżona decyzję w całości i jednocześnie orzeczenie o braku podstaw do nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 i 2 i art. 71 ust.3 P.b. na inwestora M. T. samowolnie zmienionego sposobu użytkowania części inwentarskiej budynku mieszkalno-inwentarskiego na pomieszczenia mieszkalne
Ponadto na podstawie art. 200 P.p.s.a. wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej badając zgodność z prawem zaskarżonych aktów. Zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270), stanowiąc że Sąd orzeka w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie przepisem, który ma najbardziej istotne znaczenie jest przepis art. 153 cytowanej ustawy, stanowiący, że ocena prawna i wskazania Sądu co do dalszego postępowania wyrażone w jego orzeczeniu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
W niniejszej sprawie trzykrotnie toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne.
Wyrokiem tut. Sadu z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 895/05 uchylono decyzje organów obu instancji, a w uzasadnieniu zarzucono brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Jednoznaczne i nie budzące żadnych wątpliwości ustalenia terminu, zakresu i charakteru wykonanych przez inwestora robót jest pryncypialnym ustaleniem w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie realizacji budynku mieszkalnego na bazie budynku mieszkalno – inwentarskiego i składowego – stodoły.
Ustalając termin należy odnieść się również do twierdzeń skarżącego podającego, iż prace trwały jeszcze w 2005 r.
Nie budzi wątpliwości, iż wykonane prace przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego "na bazie budynku mieszkalno-inwentarskiego-stodoły - rozebranych" wykonane zostały bez uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia.
W kolejnych wyrokach sądu administracyjnego wskazano, iż należy przeprowadzić postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej, dokonując kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych wg przepisów prawa obowiązujących w dacie realizacji przez inwestorkę budynku mieszkalnego.
Organy prowadząc ponownie postępowanie dokonały wyliczenia chronologicznie wykonanych prac.
Zdaniem Sądu samo wyliczenie kolejno wykonanych prac z podaniem terminu ich wykonania i zakresu robót jest niewystarczające; ustalając terminy wykonanych prac uwzględnić należy stanowisko skarżącego oraz zeznania świadków zgodnych ze stanowiskiem skarżącego.
Tak dokonane ustalenia winny znaleźć swoje szczegółowe uzasadnienie z uwzględnieniem licznych zmian prawa budowlanego.
Celem postępowania prowadzonego przez organy jest takie wyjaśnienie sprawy i zebranie materiałów dowodowych aby rozstrzygnięcie zawierało ustalenia będące odpowiedzią na zarzuty skarżącego.
Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, iż dowody, których nie uwzględniono nie mogą być przemilczane przez organ. W aktach przykładowo brak stanowiska organu co do twierdzeń skarżącego dotyczących daty wykonanych prac budowlanych. Kwestia ta, czyli jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie terminu wykonania przez inwestora robót budowlanych w przedmiotowym budynku mieszkalnym ma pryncypialne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu winien zostać uzupełniony materiał dowodowy w zakresie wskazanym dwoma wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oraz uwzględnione stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego ze względu na treść przepisu art. 153 P.p.s.a.
Następnie rozstrzygnięcia organów obu instancji winny zawierać wyczerpujące uzasadnienie z powołaniem się na obowiązujące przepisy prawa.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) w zw. z art. 153 P.p.s.a. i art. 107 § 3 K.p.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 cyt. ustawy.
Ze względu na charakter rozstrzygnięcia objętego kontrolą sądu nie zachodziła potrzeba orzekania o ochronie tymczasowej na podstawie art. 152 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło