II SA/Rz 973/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala- II SA/Rz 973/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...], po rozpatrzeniu odwołania C. B. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u C. B. choroby zawodowej w postaci zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołał przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) - dalej: "k.p.a. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). W toku prowadzonego postępowania organy ustaliły, że C. B. od 1975 r. pracowała w Hucie [...] – najpierw jako uczeń – tokarz, w latach 1978-1985 w dziale planowania (w tym czasie od 26.12.1979 r. do 8.05.1985 r. przebywała na urlopie bezpłatnym i wychowawczym), a od września 1985 r. jako wykańczacz sprężyn (w tym od października 2009 r. do listopada 2010 r. jako malarz konstrukcji i wyrobów metalowych). Jak wynika z karty oceny narażenia zawodowego, praca przy wykańczaniu sprężyn wymagała wymuszonej pozycji ciała i wiązała się z wysiłkiem fizycznym oraz powtarzalnością ruchów. Wykonywana była 4 godziny na zmianie i polegała na szlifowaniu sprężyny Ø 5 – 7mm i wadze 0,3 – 0,4 kg na toczaku stacjonarnym, w ilości około 500 sztuk na zmianę roboczą. C. B. wykonywała również kulowanie dużych sprężyn o wadze 7 kg w ilości 1000 sztuk, a także poddawała sprężyny procesowi klinowania przy pomocy ręcznego urządzenia, wykonując około 2000 ruchów ręką (góra – dół). Przeprowadzone pomiary środowiskowe wykonywane od 1997 r. wykazały 2,1 – 5,4 krotne przekroczenie normatywów higienicznych dla drgań mechanicznych w miejscu pracy. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u C. B. choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. W motywach tego rozstrzygnięcia organ powołał się na orzeczenia lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] oraz Instytut Medycyny Pracy [...]. Wskazano w nich, że badania i konsultacje (ortopedyczna i neurologiczna) nie potwierdzają klinicznie cech patologii zawodowej w obrębie nadkłykci i stawów łokciowych. Opisywane zmiany w obrazie radiologicznym wskazują na występowanie cech osteoporozy i choroby zwyrodnieniowej zlokalizowanej w obrębie układu ruchu, których przyczyny należy upatrywać w procesach związanych ze starzeniem się organizmu. Zgłaszane dolegliwości bólowe w obrębie kończyn górnych należy wiązać z rozpoznaną chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego z cechami wielopoziomowej dyskopatii jako objawowy zespół korzeniowy szyjny. W odwołaniu od tej decyzji C. B. naprowadziła, że przyczyną jej dolegliwości jest długoletnia praca w ciężkich warunkach w Hucie [...], w czasie przez blisko 30 lat narażała dłonie, całe ręce i wszystkie stawy kończyn górnych, a obecnie nie może w pełni władać rękoma i wykonywać podstawowych czynności. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uwzględnił tego odwołania i opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej motywach zwrócił uwagę na prawny, a nie medyczny charakter pojęcia choroby zawodowej. Podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie odwołująca była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową, jednakże choroby w sensie medycznym nie stwierdzili powołani w sprawie biegli. Zapadłe w sprawie orzeczenia lekarskie należy traktować jak opinie biegłych, a zatem są wiążące dla organu administracji w zakresie specjalistycznego rozpoznania i podlegają kontroli jedynie w zakresie poprawności pod kątem procesowym. Analizując je pod tym względem stwierdzono, że są zgodne w rozpoznaniu, logiczne i wyczerpujące, a zatem brak jest podstaw do ich podważenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożonej na tę decyzję C. B. wniosła o jej uchylenie. Analogicznie jak w odwołaniu wskazała na ciężkie warunki pracy, które jej zdaniem z pewnością przyczyniły się do powstania nabytej choroby. Podała, że nie może w pełni władać rękoma i wykonywać podstawowych czynności w gospodarstwie domowym i rodzinnym. Zdaniem skarżącej organy nie dokonały dokładnego badania jej stanu zdrowia, traktując sprawę pobieżnie. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą, co do zasady badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza natomiast nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Choroba zawodowa, której dotyczy zaskarżona decyzja zdefiniowana została w art. 235¹ Kodeksu pracy. Przepis ten stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Przytoczona definicja składa się z dwóch elementów – pierwszy jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi stanowi związek przyczynowy pomiędzy chorobą objętą wykazem a charakterem i warunkami wykonywania pracy. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) - zwane dalej rozporządzeniem, które określa: wykaz chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (§ 1 ust. 1). Rozpoznawanie chorób zawodowych należy do lekarzy posiadających wymagane kwalifikacje, zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia (m.in. poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy) oraz II stopnia (jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy) wymienionych w rozporządzeniu . Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Orzeczenie lekarskie ma zatem w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej kluczowe znaczenie, a inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyrok NSA z dnia 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18.05.2007 r., sygn. akt IV SA/GL 794/06; wyrok NSA z dnia 12.05.2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Ocena opinii lekarskich dokonywana przez inspektora sanitarnego prowadzącego postępowanie sprowadza się do badania ich pod względem formalnym czyli oceny czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione. W kontrolowanej przez Sąd sprawie obie uprawnione jednostki medyczne, które badały skarżącą w toku postępowania administracyjnego, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] oraz Instytut Medycyny Pracy [...] nie rozpoznały u niej choroby w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. W opiniach tych jednostek stwierdzono natomiast, że zgłaszane dolegliwości bólowe w obrębie kończyn górnych należy wiązać z rozpoznaną u C. B. chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego. W opinii WOMP stwierdzono dodatkowo, że opisywane zmiany w obrazie radiologicznym wskazują na występowanie cech osteoporozy i choroby zwyrodnieniowej zlokalizowanej w obrębie układu ruchu, których przyczyny należy upatrywać w procesach związanych ze starzeniem się organizmu. Na podstawie objawów klinicznych u badanej i stwierdzonych zmian w badaniu radiologicznym można przyjąć, iż pojawienie się i dynamika objawów klinicznych jest proporcjonalna do opisywanej patologii w obrębie układu kostno-stawowego. Poddając te orzeczenia lekarskie, wydane przez uprawnione jednostki medyczne, ocenie pod względem formalnym należy przypomnieć, że stanowią one obligatoryjny dowód w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej i mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Taka opinia, oprócz konkluzji powinna zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości. Zaleca się przy tym, aby użyte w niej sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron, organów i sądu, nie posiadających wiadomości specjalnych zastrzeżonych dla biegłych. Wymogi te spełniają wskazane wyżej opinie wydane w niniejszej sprawie przez obie jednostki orzecznicze. Trafna jest zatem ich ocena wyrażona przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, że są zgodne w rozpoznaniu, logiczne, wyczerpujące i zrozumiałe. Brak jest zatem podstaw, by orzeczenia te zakwestionować. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo i nie narusza przepisów k.p.a. Wszystko to prowadzi do konkluzji, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z tych przyczyn, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.