II SAB/Rz 168/25
WyrokWSA w Rzeszowie2026-03-18
Skład orzekający: Maria Mikolik, Elżbieta Mazur-Selwa, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoznał wniosku skarżącej o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, mimo że wniosek ten, odwołujący się do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, miał charakter administracyjnoprawny i powinien zostać załatwiony w formie decyzji administracyjnej. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ze względu na oczywiste zignorowanie wniosku strony i brak podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie przez długi okres.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, które zostały zajęte pod drogę publiczną. Skarżąca wskazała, że wniosek o odszkodowanie złożyła w 2018 r., a organ nie podjął żadnych działań w tej sprawie, mimo że wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe potwierdzały zasadność jej roszczeń. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że żądanie skarżącej miało charakter cywilnoprawny i nie stanowiło podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził bezczynność Prezydenta Miasta, zobowiązał go do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 2 miesięcy, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość I. stwierdza, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności; II. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej A. D. z dnia 12 września 2018 r., w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 1 000 zł /słownie: jeden tysiąc złotych/; V. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącej A. D. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 12 sierpnia 2025 r. A. D. (dalej: Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę odnoszącą się do przewlekłości postępowania, prowadzonego przez Prezydenta Miasta [....] (dalej: Prezydent bądź organ), w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości - działki o nr [...] oraz nr [...] zajęte pod drogę publiczną ul. [...] w dzielnicy [...]. Do skargi Skarżąca załączyła wniosek z 12 września 2018 r. skierowany do Prezydenta Miasta [...] - Biuro Gospodarki Mieniem Miasta [...] o wypłatę odszkodowania, w treści którego, deklarując chęć zawarcia ugody, zwróciła się do organu z żądaniem wypłaty odszkodowania na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że Prezydent, działający za pośrednictwem Biura Gospodarki Mieniem Miasta [...] jako organ wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, jest właściwy do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Podniosła, że z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika obowiązek ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne, a podmiot, który odniósł korzyść z wywłaszczenia – w tym przypadku Gmina Miasto [...] – powinien je wypłacić.
Skarżąca przedstawiła okoliczności faktyczne sprawy, wskazując, że w 1988 r. z jej nieruchomości wydzielono działki nr [...] pod drogę publiczną. 29 czerwca 1990 r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję stwierdzającą przejęcie tych działek na rzecz Skarbu Państwa, która jednak została unieważniona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 lutego 1996 r. Pomimo tego w późniejszym okresie doszło do wpisania w księgach wieczystych Skarbu Państwa jako właściciela tych działek, a następnie – na podstawie decyzji Wojewody [...] z 25 listopada 2010 r. – przekazania nieruchomości Gminie Miasto [...].
Skarżąca podniosła, że wskazana decyzja Wojewody z 25 listopada 2010 r. została następnie uznana za wydaną z naruszeniem prawa - decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 października 2024 r., a skarga Gminy Miasto [...] na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z 4 lipca 2025r. IV SA/Wa 2829/24. Wskazała również na wyrok Sądu Okręgowego w [...] z 14 kwietnia 2016 r. oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z 6 kwietnia 2017 r., które potwierdzały, że Skarb Państwa nie nabył własności przedmiotowych działek i jednocześnie udzielił jej ochrony prawnej, potwierdzając zasadność jej roszczeń.
W ocenie Skarżącej działania organów administracji doprowadziły do wieloletniego braku rozstrzygnięcia w sprawie należnego jej odszkodowania, mimo licznych postępowań administracyjnych i sądowych dotyczących statusu prawnego nieruchomości. Z tego względu Skarżąca uznała skargę na przewlekłość postępowania za uzasadnioną.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że nie udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 12 września 2018 r., ponieważ – w jego ocenie – nie było podstaw do zawarcia ugody. Odnosząc się do meritum sprawy, organ podał, że podstawą wpisu do księgi wieczystej, prawa własności działki nr [...] obręb [...] (obejmującej wcześniej działki nr [...]) na rzecz Gminy Miasto [...], był akt notarialny z 26 maja 2011 r., na mocy którego Gmina [...] przeniosła własność tej nieruchomości na Gminę Miasto [...]. Prawo własności Gminy [...] miało wynikać z decyzji Wojewody [...] z dnia 25 listopada 2010 r.
Organ wskazał również, że nawet przy przyjęciu stanowiska wynikającego z prawomocnych wyroków Sądu Okręgowego w [...] z dnia 14 kwietnia 2016 r. oraz Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 6 kwietnia 2017 r., zgodnie z którymi Skarb Państwa nie nabył własności tych działek na podstawie art. 51 ustawy o drogach publicznych, należałoby uznać, że własność działek zajętych pod drogę publiczną przeszła z mocy prawa na Gminę [...] na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Jednocześnie organ podniósł, że Skarżąca nie złożyła wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w art. 73 ust. 4 tej ustawy, co – w ocenie organu – wyklucza możliwość wypłaty odszkodowania.
Wyjaśnił ponadto, że 10 stycznia 2025 r. Skarżąca złożyła pismo zatytułowane "pozew o zapłatę" dotyczące odszkodowania za wskazane działki. Z uwagi na niejednoznaczny charakter pisma Skarżąca została wezwana do doprecyzowania żądania, po czym wskazała, że jest to wezwanie do zapłaty. W konsekwencji, organ udzielił odpowiedzi pismem z 12 lutego 2025 r., odmawiając spełnienia żądania i przedstawiając uzasadnienie swojego stanowiska.
W ocenie organu, pisma kierowane przez Skarżącą nie stanowiły wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, lecz dotyczyły roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Mając to na uwadze, organ wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl natomiast art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola, o której mowa powyżej, obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Sąd potraktował wniesioną skargę jako skargę na bezczynność organu, gdyż pomimo wyrażonego w treści skargi przekonania Skarżącej, że prowadzona korespondencja z organem, stanowi o tym, że prowadzone jest przewlekłe postępowanie w przedmiocie roszczenia o odszkodowanie – z akt sprawy nie wynika, aby jakiekolwiek postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz Skarżącej zostało wszczęte.
Organ twierdzi bowiem, że kierowane do niego wnioski Skarżącej o wypłatę odszkodowania, dotyczyły wyłącznie roszczeń o charakterze cywilnoprawnym i nie stanowiły dla organu podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w żądanej przez Skarżącą sprawie.
W tej sytuacji Sąd stwierdził, że organ pozostaje w długotrwałej bezczynności, która ma charakter rażącego naruszenia prawa.
Dla stwierdzenia bezczynności organu administracji publicznej konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji, zakres sądowej kontroli w sprawie ze skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym terminie, dokonał powyższych działań (P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94).
Oznacza to, że sam brak działania organu, przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia sprawy, przesądza o bezczynności organu. Podkreślić tu trzeba, że sąd administracyjny, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność nie jest uprawniony do merytorycznej oceny działań i rozstrzygnięć organu, podejmowanych w sprawie.
Ustawodawca, dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w terminach określonych przepisami prawa, nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (zob. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt III SAB/Gl 3/12 ).
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem z 12 września 2018 r., o odszkodowanie za działki, które aktualnie stanowią część drogi publicznej, a których to przejęcie przez podmioty publiczne bez jakiegokolwiek odszkodowania naruszyło prawo podmiotowej Skarżącej. Wobec tego, wskazując wyraźnie na przepis art. 98 ust. 3 u.g.n. wniosła o odszkodowanie za przejęte przez Gminę Miasto [...] działki.
W piśmie do Wojewody [...] z 7 stycznia 2022 r., powołując się na wcześniej złożony wniosek z 12 września 2018 r. do Prezydenta Miasta [...], który pozostał bez odpowiedzi oraz wskazując na kolejne nieprawidłowości przy przejęciu własności w/w działek, Skarżąca podkreśliła, że kwestia żądanego przez nią odszkodowania za przejęte przez gminę nieruchomości nie doczekała się rozstrzygnięcia.
Z akt sprawy nie wynika aby którekolwiek z pism skierowanych przez Skarżącą czy to do Prezydenta Miasta [...] czy, w formie ponaglenia do Wojewody [...] , stało się podstawą bądź impulsem do wszczęcia postępowania administracyjnego, mającego za cel rozpoznanie zasadności żądania sformułowanego przez stronę. Z przedłożonych wraz ze skargą dokumentów nie wynika nawet czy organ – mając wątpliwości, co do charakteru wniosku Skarżącej – próbował wyjaśnić podstawy żądania Skarżącej, ani nawet to, czy odpowiedział na pismo Skarżącej z 12 września 2018r.
Z dokumentów przesłanych wraz ze skargą wynika jedynie, że organ podejmował korespondencję ze Skarżącą w 2025 r. a z odpowiedzi na skargę wynika, że uznał, iż korespondencja ta dotyczy wyłącznie sprawy o charakterze cywilnoprawnym i nie stanowi dla organu podstawy do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego.
Sąd nie uznaje tej argumentacji za zasadną. W treści pisma z 12 września 2018r. Skarżąca wyraźnie odwoływała się do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami podkreślając, że do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - tj. taką która ostatecznie przeszła na własność jednostki publicznej – odpowiada jednostka, która skorzystała na takim transferze.
Również organ, uzasadniając nabycie przedmiotowej nieruchomości odwołuje się do trybu administracyjnego tj. do ustawy o drogach publicznych oraz przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną a Wojewoda, odpowiadając na ponaglenie Skarżącej z 7 stycznia 2022 r., wskazuje wyraźnie, że organem właściwym w sprawie orzekania o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
W ocenie Sądu, nie ulega zatem wątpliwości, że sprawa ma co do zasady administracyjno-prawny charakter, a intencją Skarżącej, jakkolwiek niewprawnie wyrażającej swoje intencje, nie było wyłącznie wystąpienie z roszczeniem cywilnoprawnym ale skorzystanie z każdej możliwej procedury prawnej, umożliwiającej uzyskanie odszkodowania tj. również na zasadach wynikających z prawa administracyjnego i powołanej w treści pisma ustawy o gospodarce ruchomościami. Fakt, że Skarżąca wyraziła jednocześnie chęć ugodowego załatwienia sprawy nie wyklucza możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego i nie wyłącza obowiązku organu załatwienia takiej sprawy, zgodnie z zasadami prowadzenia postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 61 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym przepis art. 129 ust. 5 u.g.n. wyraźnie dopuszcza orzekanie przez Starostę w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone, na wniosek właścicieli tych nieruchomości.
Przyznanie odszkodowania na mocy powołanego przepisu ma zatem cechy rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu K.p.a. Przedmiotem postępowania jest bowiem konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny, a jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Ewentualne przyznanie odszkodowania czy też odmowa jego przyznania winno zatem zostać zakończone decyzją administracyjną.
Przepis art. 1 pkt 1 K.p.a. wprost wskazuje, iż przepisy tej ustawy normują postępowania przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Zgodnie zaś z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę, co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Z powyższego wynika, iż jedyną właściwą formą zakończenia postępowania administracyjnego jest wydanie decyzji administracyjnej
Niezależnie zatem od tego czy żądanie wniesione przez Skarżącą jest zasadne i może zostać uwzględnione - tak jak tego oczekuje Skarżąca, przekonana o wywłaszczeniu jej nieruchomości – organ, po otrzymaniu żądania wypłaty odszkodowania na podstawie przepisów prawa administracyjnego powinien je rozpatrzeć w postępowaniu administracyjnym i wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, nie zaś pozostawiać przedmiotowy wniosek bez jakiegokolwiek biegu oraz jakiejkolwiek odpowiedzi. Z odpowiedzi na skargę, jak również z pisma Skarżącej z 7 stycznia 2022r. (k. 39) wynika, że organ w ogóle nie odpowiedział na wniosek Skarżącej, antycypując niejako, iż nie ma ku temu powodów, gdyż sprawa ma wyłącznie cywilnoprawnych charakter. Z dokumentów sprawy nie wynika jednak, aby organ, mając ewentualną wątpliwość, co do charakteru żądania Skarżącej usiłował ustalić czy pismo Skarżącej z 12 września 2018r. jest żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego, czy też wyłącznie wystąpieniem o zapłatę w trybie roszczenia cywilnoprawnego. Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz dokumentów przedłożonych wraz ze skargą, tego rodzaju czynności zostały podjęte dopiero w odpowiedzi na pismo Skarżącej z 10 stycznia 2025 r.
Co więcej, twierdzenie organu o wyłącznie cywilnoprawnym charakterze żądania Skarżącej kłóci się z argumentacją samego Organu, który wywodzi zasadność swojego stanowiska z faktu nabycia nieruchomości w ramach instytucji prawa administracyjnego.
Zauważyć zatem należy, że Prezydent Miasta [...] nie załatwił wniosku strony w przewidzianej prawem administracyjnym formie decyzji administracyjnej, która mogłaby podlegać weryfikacji w toku instancji. Ewentualna korespondencja o charakterze informacyjnym, nie czyni za dość obowiązkowi załatwienia sprawy administracyjnej. Oparte na przepisach prawa administracyjnego żądanie Skarżącej nie zostało nigdy potraktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania. Co więcej, organ nie podjął nawet czynności w celu doprecyzowania intencji strony i charakteru wniesionego wniosku, zakładając automatycznie- jak twierdzi obecnie - że wniosek ten nie zawierał żądania wszczęcia postępowania administracyjnego i nie obligował organu do podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie. Tym samym żądanie Skarżącej pozostaje nierozpoznane do chwili obecnej.
Podkreślenia wymaga zatem, że niezależnie od tego czy Skarżąca ma prawo do żądanego odszkodowania na podanej przez nią bądź innej podstawie prawnej, wywodzonej z sprawa administracyjnego, czy też prawa takiego nie ma, to przesądzenie o zakresie praw Skarżącej, wynikających z przedstawionego stanu faktycznego i sprecyzowanego żądania winno nastąpić w formie prawem przewidzianej tj. w formie decyzji administracyjnej wydanej po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, czyli z zachowaniem możliwości zweryfikowania oceny dokonanej przez organ I instancji przez organ odwoławczy, a także z możliwością dokonania sądowej kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji. Nawet jeżeli Prezydent Miasta [...] uznaje, że nie istnieje podstawa prawna do uwzględnienia żądania strony – ma obowiązek wykazać swoje stanowisko w formie prawem przewidzianej.
Co więcej, w obecnie obowiązującym stanie prawnym, nawet w przypadku braku możliwości wszczęcia postępowania na wniosek strony, na organie administracji publicznej ciążą obowiązki o charakterze proceduralnym. Z mocy przepisu art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które również podlega weryfikacji, stanowiąc dla strony instrument ochrony przed samowolą organu.
Każdy ma bowiem prawo do procesu, w tym procesu administracyjnego. Jeśli więc osoba posiadająca zdolność prawną, żąda od organu administracji publicznej rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej z zakresu administracji publicznej, to rozpatrzenie tego żądania nastąpić powinno w trybie właściwym dla postępowania administracyjnego (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia z 24 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 12/21).
Nie przesądzając zatem sposobu rozstrzygnięcia sprawy, Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Skarżącej w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku.
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por.m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17).
Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.
Kierując się przedstawionymi kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność podmiotu wykonującego funkcje publiczne miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzone naruszenie tj. zaniechanie wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku opartego wyraźnie na normach prawa administracyjnego, przy jednoczesnym zaniechaniu czynności służących doprecyzowaniu ewentualnych wątpliwości, co do administracyjnoprawnego charakteru tegoż - świadczy o zignorowaniu wniesionego wniosku i celowym nierozpoznaniu zgłoszonego przez Skarżącą żądania. Próba wykazania w odpowiedzi na skargę, że żądanie strony potraktowano wyłącznie jako roszczenie cywilnoprawne nie przekonuje, w sytuacji gdy strona odwołała się wyraźnie do ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, domagając się odszkodowania za przejętą w trybie administracyjnym nieruchomość.
W tej sytuacji Sąd uznał, że stwierdzona wadliwość ma szczególnie duży ciężar gatunkowy. Nie stanowi jedynie formalnego naruszenie zasad procedowania, ale ma cechy oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, ewidentnego lekceważenia wniosku strony oraz jawnego braku woli w załatwieniu sprawy przy jednoczesnym upływie bardzo długiego czasu.
Stwierdzając zatem, że organ dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażący, Sąd na podstawie art. 149 § 2 wymierzył organowi grzywnę w wysokości tysiąca złotych. Sąd zważył, że pomimo wniesienia przez Skarżącą stosownego wniosku we wrześniu 2018r. organ do chwili obecnej nie przystąpił nawet do jego rozpatrzenia, w dalszym ciągu twierdząc, że żądanie Skarżącej dotyczy wyłącznie załatwienia sprawy w trybie postępowania cywilnego.
W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy Sąd uznał zatem za konieczne dodatkowe zdyscyplinowanie organu nałożoną, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. grzywną. Ten środek represyjny powinien być stosowany właśnie w takim drastycznym przypadku stwierdzonej bezczynności. Sąd wymierzył organowi grzywnę o charakterze dyscyplinująco - represyjnym w symbolicznej wysokości 1 000 (tysiąc) zł. biorąc pod uwagę, że będzie ona uiszczana ze środków publicznych, zatem wymierzanie jej wysokości wyższej niż symboliczna nie jest zasadne.
W tym stanie rzeczy, Sąd w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 i 3, §1a i §2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 209 P.p.s.a., a rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania obejmuje uiszczony przez Skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Uznając stan sprawy za dostatecznie wyjaśniony, Sąd wydał wyrok w sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., bowiem przedmiotem zaskarżenia była bezczynność organu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło