II SAB/Rz 79/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego P. D. z dnia [...] czerwca 2018 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Prezesa Sadu Rejonowego na rzecz skarżącego P. D. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest skarga P. D. (dalej: "wnioskodawca" lub "skarżący") na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezesa Sądu Rejonowego (dalej: "organu") w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 czerwca 2018 r. W skardze skarżący domaga się: 1) zobowiązania organu do rozpoznania wniosku i udostępnienia informacji publicznej, wydanie decyzji administracyjnej w terminie 7 dni i przesłanie jej na podany adres e-mail, 2) na podstawie art 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa ( Dz.U. z 2011 r., Nr 34, poz. 173) w zw. z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzeczenia, że naruszenie procedury, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art 154 § 6 P.p.s.a. 4) zasądzenie odszkodowania od Skarbu Państwa, jako zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania w kwocie 2000 zł. W uzasadnieniu skargi wskazał, że pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej o udostępnienie informacji publicznej. Od czasu wysłania upłynęło 45 dni, a organ nie wydał decyzji, ani nie udzielił informacji, w związku z czym pozostaje w bezczynności. Do skargi dołączył wniosek, z którego wynika, że na podstawie art 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") zwrócił się do organu o udostepnienie informacji publicznej ze sprawy [....] Sądu Rejonowego , przesłania kopii (skanów) wszystkich protokołów rozpraw sprawy na podany adres internetowy. Dołączył również wydruk z komputera potwierdzający nadanie wniosku drogą poczty e-mail. Z odpowiedzi na skargę wynika, że organ w dniu 20 sierpnia 2018 r. przesłał skarżącemu kopie protokołów rozpraw w sprawie sygn. akt [...]. W piśmie z dnia 5 października 2018 r. organ wyjaśnił, że wniosek skarżącego nie dotyczył informacji publicznej, lecz był wnioskiem strony o udostępnienie dokumentów z akt własnej sprawy, który rozpoznawany jest w trybie art 156 K.p.k. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się częściowo uzasadniona. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. Z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd - uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W ocenie Sądu analiza akt niniejszej sprawy a także treści pism procesowych skarżącego oraz wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, z których wynika przebieg dotychczasowego postępowania w tej sprawie, pozwala stwierdzić, że skarga jest częściowo zasadna. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie czynności podejmuje, ale postępowania nie kończy wydaniem decyzji, postanowienia, czy innego aktu, których wydania w danym postępowaniu wymaga przepis prawa (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyrokach z 25 października 2012 r., sygn. II SAB/Bk 27/12 i z 15 listopada 2012 r., sygn. II SAB/Bk 53/12, a także WSA w Gdańsku w wyroku z 3 lipca 2013 r., sygn. II SAB/Gd 54/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte (tak T. Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 grudnia 1998 r., sygn. III SAB 77/98, LEX nr 36590, a także np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 8 czerwca 2004 r., sygn. III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109). Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy (tak: J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W tym samym terminie, jak wynika z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, o ile stwierdzi, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, na przykład wynikające z ograniczeń w dostępie do informacji publicznej, określonych w art. 5 u.d.i.p. Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki: - nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), albo - nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), albo - nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce, co zostało również potwierdzone w udzielonej odpowiedzi na skargę. Okoliczności podane na uzasadnienie opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej nie mają wpływu na stwierdzenie faktu bezczynności. Data wniosku o udzielenie informacji publicznej to 21 czerwca 2018 r. a data udzielenia informacji to 20 sierpnia 2018 r. Sąd uznał, że w tym zakresie skarga jest zasadna, czemu dał wyraz w pkt I sentencji wyroku. Sąd stwierdza, że udzielona informacja jest zgodna z zakresem wniosku skarżącego o jej udostępnienie. Z tej przyczyny za niezasadny Sąd uznał wniosek skargi zawarty w pkt 1. Okoliczności przedstawione przez organ w odpowiedzi na skargę, jako przyczyna opóźnienia nie mogły zostać uwzględnione przy ocenie zaistnienia bezczynności organu. Sąd zauważa, że stany bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego, jako typowe naruszenie prawa. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz także oczywiste, wyjątkowe, pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia (por. np. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15). Skarżący w przypadku uwzględnienia skargi domaga się wymierzenia grzywny organowi na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 skargi). Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej o wymierzenie skarżonemu organowi grzywny, gdyż u podstaw powyższych rozstrzygnięć leżą te same przesłanki, które uzasadniają stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za bezprzedmiotowy Sąd uznał wniosek skarżącego zawarty w pkt 4 skargi o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 2 000 zł. Podstawą do orzekania przez Sąd o przyznaniu sumy pieniężnej od organu dla skarżącego jest art. 145 a § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniał przypadek niewydania decyzji lub postanowienia, o których mowa w § 1 tego przepisu, w określonym przez Sąd terminie. Sąd stwierdził bezczynność organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.