II SO/Rz 9/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy z wniosku A. K. przeciwko Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a -oddala wniosek- W dniu 17 grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: "WSA w Rzeszowie") wpłynął wniosek A. K. o wymierzenie Zarządowi Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej [...] S.A. (dalej: "PKS [...] ") grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "Ppsa"), za nieprzekazanie do Sądu jego skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm., dalej: "Udip") W uzasadnieniu wniosku podano, że w dniu 24 stycznia 2013 r. A. K. wniósł za pośrednictwem PKS [...] skargę, której podmiot ten nie nadał dalszego biegu. W zainicjowanej sprawie domagał się od ww. podmiotu udostępnienia informacji publicznej. Nadmienił, że kwestia nieprzekazania skargi do Sądu była już przedmiotem oceny WSA w Rzeszowie w sprawie o sygn. II SO/Rz 3/13. Sąd ten postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. wymierzył PKS [...] grzywnę w wysokości 200 zł, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 września 2013 r. sygn. I OZ 748/13 zreformował to postanowienie wymierzając grzywnę Zarządowi PKS [...]. Od daty wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 10 września 2013 r., upłynęło trzy miesiące, a PKS [...] w dalszym ciągu nie przekazał skargi do Sądu pomimo, że powinien to uczynić w terminie 15 dni od daty jej otrzymania. W odpowiedzi na wniosek Zarząd PKS [...] wniósł o jego odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Spółka podała, że nie dopełniła ustawowego obowiązku przekazania skargi, ponieważ jej nie posiada, jako że oryginał pisma zwrócono adresatowi. O fakcie tym poinformowano skarżącego w dniu 30 września 2013 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej i zwrócono się do niego, aby w przypadku podtrzymania żądania przesłał skargę Spółce, a ta przekaże ją do WSA w Rzeszowie. Jednak na stanowisko to nie udzielono odpowiedzi, w tym nie nadesłano skargi, co uniemożliwiło wykonanie obowiązku przekazania jej do Sądu. W piśmie z dnia 17 stycznia 2014 r. A. K. podniósł, że wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny, a grzywna wymierzana w trybie art. 55 Ppsa nie ma charakteru jednorazowego. W jego ocenie skierowane do niego przez PKS [...] żądania nadesłania skargi pozbawione było podstawy prawnej, a on niezasadnie został obciążony skutkami bezprawnego działania podmiotu zobowiązanego, który zamiast przekazać skargę Sądowi, zwrócił ją skarżącemu. W jego przekonaniu, skoro Spółka pozbawiła się oryginału skargi powinna ponieść tego konsekwencje. Posiada ona ponadto kopię skargi, którą mogła przekazać do Sądu, czyniąc częściowo zadość swoim obowiązkom. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. II SO/Rz 23/13 WSA w Rzeszowie oddalił złożony wniosek o wymierzenie grzywny. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania złej woli organu w wywiązaniu się z obowiązków przekazania skargi, tym bardziej, że organ nie dysponuje jej oryginałem. Dokumentem tym dysponuje skarżący (odpis skargi dołączył do sprawy o sygn. II SO/Rz 3/13), i jako podmiot inicjujący postępowanie winien współdziałać z Zarządem PKS [...] w celu nadania sprawie biegu. Zwłaszcza, że organ ten wykazał wolę wywiązania się z ustawowego obowiązku, tyle że bez współpracy skarżącego nie było to możliwe. Przekazaniu powinien podlegać bowiem dokument pochodzący od skarżącego, a nie sporządzona przez organ kopia. Wskazano, że grzywna powinna skłonić organ do uniknięcia w przyszłości ponownego naruszenia art. 55 § 1 Ppsa, a jak dowodzi treść akt sprawy cel taki osiągnięto po jej orzeczeniu w sprawie o sygn. II SO/Rz 3/13, ponieważ organ poczuwał się do wywiązania z obowiązku, którego nie mógł jednak zrealizować bez współdziałania skarżącego. Po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawcy, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. I OZ 413/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie WSA w Rzeszowie. Zdaniem Sądu oddalenie wniosku o wymierzenie Spółce grzywny przed dokonaniem oceny całokształt okoliczności i zbadaniem, czy nie istniała jakakolwiek inna możliwość prowadząca do nadania sprawie właściwego biegu, jest przedwczesne. Nie można bowiem przerzucać odpowiedzialności na stronę postępowania za niezgodne z przepisami prawa działania podmiotów zobligowanych do udzielania informacji publicznej. Fakt, że Spółka przesłała skarżącemu oryginał jego skargi nie zwalnia jej od odpowiedzialności za dalsze działania podejmowane przez nią w postępowaniu. Treść zalegających w aktach pism wskazuje, że PKS [...] jest w posiadaniu kserokopii stosownych dokumentów, a zatem – skoro nie dysponuje oryginałem skargi i nie może ponownie uzyskać takiego oryginału od strony – mógł bez żadnych przeszkód przekazać Sądowi kopię, dołączając jednocześnie odpowiednie oświadczenie, wyjaśniające zaistniałą sytuację. W piśmie z dnia 18 lipca 2014 r. PKS [...] wniósł o umorzenie postępowania lub oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny wskazując, że żądana informacja publiczna została udostępniona skarżącemu pismem w dniu 14 lipca 2014 r. Podano, że Spółka jest w posiadaniu nieczytelnej kopii skargi A. K., która jej zdaniem nie może być uznana za dokument (kopię skargi dołączono do pisma). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Wniosek skarżącego dotyczy wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "Ppsa") Zarządowi PKS [...], za nieprzekazanie jego skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie. Zgodnie z art. 54 § 2 Ppsa w związku z art. 21 pkt 1 Udip, skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, organ winien przekazać wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymani skargi. Stosownie zaś do treści art. 55 § 1 Ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Z wnioskiem o wymierzenie grzywny skarżący może wystąpić w każdym czasie po upływie terminu określonego na przekazanie skargi do sądu. Ponadto, wniosek taki można formułować wielokrotnie, jeżeli poprzednio wymierzona grzywna nie spowodowała usunięcia stanu naruszenia prawa, rozumianego jako nieprzekazanie wniesionej skargi do sądu. Omawiana grzywna ma charakter dyscyplinująco-represyjny, a jej wymierzenie uzależnione jest nie tylko od samego faktu uchybienia terminu przewidzianego na przekazanie skargi do sądu, lecz od wszystkich okoliczności sprawy, które determinują taki stan rzeczy (zob. Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, LexisNexis, Warszawa 2005 r.). Celem grzywny jest bowiem spowodowanie, aby organ przekazał sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią (zob. postanowienie NSA z 21 maja 2013 r. sygn. I OZ 392/13). Oceniając złożony wniosek wskazać należy, że był on dopuszczalny, gdyż pomimo wymierzenia postanowieniem NSA z dnia 10 września 2013 r. sygn. akt I OZ 748/13 grzywny Zarządowi PKS [...], skarga A. K. nie została przekazana WSA w Rzeszowie. Analizując jednak okoliczności faktyczne sprawy Sąd doszedł do przekonania, że ponowne wymierzenie grzywny ww. podmiotowi byłoby nieuzasadnione. Istotnie PKS [...] ponosi wyłączną odpowiedzialność za pozbawienie się możliwości przekazania sądowi skargi, gdyż pomimo obowiązku jej przekazania, odesłał ją skarżącemu. Za taki stan rzeczy Spółka została ukarana grzywną i jak wskazują akta sprawy, grzywna ta spełniła swoją dyscyplinująco – represyjną funkcję. Po otrzymaniu postanowienia NSA z dnia 10 września 2013 r., PKS [...] zwrócił się do wnioskodawcy o ponowne przesłanie jego skargi celem jej przekazania do WSA w Rzeszowie, jednakże prośba ta pozostała bez odpowiedzi. Jak również ustalono, Spółka dysponowała jedynie nieczytelną kserokopią skargi (k. 107 i n.), którą ostatecznie przekazała do Sądu wraz z pismem z dnia 18 lipca 2014 r. Wobec powyższego Sąd uznał, że wniosek A. K. podlega oddaleniu. We wskazanych okolicznościach sprawy kolejna grzywna wymierzona Spółce stanowiłaby bowiem wyłącznie nieuzasadnioną represję. Trudno wymagać od Spółki aby przekazała skargę, której faktycznie nie posiada (bez względu na okoliczności, które doprowadziły do tego stanu rzeczy), a następnie w tych samych, niezmienionych okolicznościach sprawy, uznać za zasadne wielokrotne wymierzanie grzywny z tego tytułu. Zwłaszcza, że mając na uwadze przedstawione rozważania, skarżący byłby uprawniony do wielokrotnego występowania z wnioskiem o wymierzenie grzywny, a tym samym uzależniałby ponoszenie przez Spółkę nieograniczonych czasowo represji wyłącznie od swojej woli, co z kolei stoi w sprzeczności ze wskazanym dyscyplinująco-represyjnym charakterem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 Ppsa. Wobec powyższego, Sąd oddalił wniosek A. K. orzekając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 151 Ppsa.