I SA/Sz 1090/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-02-28

Skład orzekający: Bolesław Stachura, Joanna Wojciechowska, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, wydane w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi lub kontrolą celno-skarbową, jest zgodne z prawem, jeśli organ powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu, ale nie udowodnił jego bezzasadności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest dopuszczalne, gdy organ powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu, co wymaga dodatkowej weryfikacji. Nie jest konieczne udowodnienie bezzasadności zwrotu na tym etapie postępowania. Wystarczające jest uprawdopodobnienie konieczności weryfikacji, co zostało wykazane poprzez wskazanie konkretnych okoliczności, takich jak nieścisłości w dokumentacji, brak odpowiedzi od kontrahentów i przedłużenie kontroli celno-skarbowej.
Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT za grudzień 2016 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu. Organ I instancji przedłużył termin zwrotu, powołując się na wątpliwości co do rzetelności transakcji i nieprzedłożenie dokumentów. Następnie organ I instancji ponownie przedłużył termin zwrotu do 30 listopada 2017 r. w związku z prowadzona kontrolą celno-skarbową, w toku której stwierdzono nieścisłości w dokumentacji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. oddala skargę. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia 24 października 2017 r. nr [...]; [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 31 lipca 2017 r. nr [...], przedłużające [...] Spółce z o.o. z siedzibą w S. (obecnie z siedzibą w C. ) (dalej: "spółka", "skarżąca") termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. w kwocie [...]zł do dnia 30 listopada 2017 r. Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 26 stycznia 2017 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ I instancji") wpłynęła deklaracja podatkowa dla podatku od towarów i usług [...] za grudzień 2016 r., w której spółka wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w terminie 60 dni, tj. do dnia 27 marca 2017 r., w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r. nr [...], organ I instancji przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji [...] za grudzień 2016 r. do dnia 31 lipca 2017 r., wskazując na zaistniałe w sprawie wątpliwości co do rzetelności transakcji oraz nieprzedłożenie przez spółkę do czynności sprawdzających wszystkich dokumentów niezbędnych do oceny prawidłowości rozliczenia podatku dokonanego w deklaracji [...] za grudzień 2016 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 czerwca 2017 r. nr [...]; [...] Pismem z dnia 10 lipca 2017 r., spółka złożyła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który w dniu 14 listopada 2017 r. wydał wyrok o sygn. akt I SA/Sz 699/17, oddalający skargę spółki (orzeczenie nieprawomocne). Postanowieniem z dnia 31 lipca 2017 r. nr [...], organ I instancji postanowił o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. do dnia 30 listopada 2017 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że na podstawie upoważnienia z dnia 20 kwietnia 2017 r. Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. (dalej: "Naczelnik [...]") wszczął wobec spółki kontrolę celno-skarbową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 listopada 2016 r. do 28 lutego 2017 r. Prowadzona kontrola celno-skarbowa została przedłużona do dnia 25 października 2017 r. (postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r.), z uwagi na konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego. Wskazał również, że w celu ustalenia stanu faktycznego Naczelnik ZUSC, pismem z 21 kwietnia 2017 r., wezwał spółkę do okazania w terminie 3 dni od daty doręczenia wezwania dokumentów źródłowych. Wezwanie ponowiono pismem z dnia 25 kwietnia 2017 r., skutecznie doręczonym w tej samej dacie. Organ I instancji zaznaczył, że pełnomocnik spółki wniósł o przedłużenie terminu wyznaczonego w ww. wezwaniu do dnia 15 maja 2017 r., a następnie w tym dniu spółka przedłożyła część dokumentacji. W związku z powyższym Naczelnik [...] w dniu 16 maja 2017 r. wystosował do spółki wezwanie do przedłożenia m.in. wydruków analitycznych z konta rachunkowego i rozrachunków z dostawcami i odbiorcami dla dziewięciu kontrahentów. Pismem z dnia 22 maja 2017 r. pełnomocnik spółki wniósł o przedłużenie wyznaczonego w wezwaniu terminu do dnia 26 maja 2017 r. Wezwanie ponowiono w dniu 12 czerwca 2017 r. Organ I instancji zaznaczył także, że w toku kontroli Naczelnik [...] pismami z dnia 13 czerwca 2017 r. wystąpił z prośbą o udzielenie niezbędnych informacji i wydanie dokumentacji do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz do Ministerstwa Cyfryzacji o udostępnienie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów – i do dnia sporządzenia przedmiotowego postanowienia nie wpłynęły odpowiedzi na ww. wnioski. Ponadto zauważył, że w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej stwierdzono nieścisłości w dokumentacji księgowej spółki i jej kontrahenta - [...] N. M., tj. że faktury posiadają różne numery, różne daty wystawienia oraz odmienną szatę graficzną. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, wskazujące na konieczność kontynuowania weryfikacji dokonanego przez spółkę rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. (m.in. z uwagi na nieścisłości w przedstawionej w toku kontroli dokumentacji niezbędnej do potwierdzenia prawidłowości i rzetelności sporządzonego rozliczenia), a tym samym potwierdzenia zasadności zadeklarowanego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ten okres, organ I instancji za konieczne uznał przedłużenie terminu zwrotu przedmiotowej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, w którym, żądając uchylenia tego aktu oraz umorzenia postępowania w sprawie, podniosła zarzut naruszenia: - art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.; dalej: "O.p.") w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.; dalej: "u.p.t.u."), poprzez przedłużenie terminu zwrotu podatku pomimo braku ku temu przesłanek; - art. 121 O.p., poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do organów państwa; - art. 217 § 2 O.p., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia wątpliwości dotyczących zasadności wykazanego zwrotu podatku. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 24 października 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając stanowisko podjęte w sprawie, organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy i stwierdził, że - wbrew stanowisku zażalenia - niezasadny jest zarzut zażalenia co do naruszenia art. 274b O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. W jego ocenie, organ I instancji zasadnie skorzystał z instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku a w wydanym postanowieniu wykazał, że zaistniały okoliczności (wynikające z prowadzonej wobec spółki kontroli celno-skarbowej). Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do uwzględnienia argumentacji i zarzutów spółki, w tym w kwestii naruszenia art. 121 § 1 i art. 217 § 2 O.p. Organ stwierdził, że postanowienie organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym, wbrew twierdzeniom spółki, organ I instancji wskazał i szczegółowo opisał okoliczności, które stały się podstawą wątpliwości organu co do zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług. Stąd też brak jest podstaw do stwierdzenia, że postanowienie to ma charakter dowolny. Organ odwoławczy nie zgodził się także z twierdzeniem spółki o konieczności wykazania przez organ podatkowy w uzasadnieniu, na czym ma polegać dalsza weryfikacja, jakie dokumenty będą weryfikowane oraz jaki cel organ chce osiągnąć dokonując dalszej weryfikacji. Zdaniem organu bowiem, żaden przepis nie nakłada obowiązku ujawniania przed podatnikiem, jakie działania organ podatkowy będzie podejmował celem sprawdzenia rzetelności zawieranych transakcji, a informowanie o szczegółach prowadzonych działań godziłoby w zasadę obiektywizmu i mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której wyniki nie odzwierciedlałyby realnego stanu faktycznego, co niweczy sam sens kontroli. Odnośnie kwestii prawidłowości doręczenia wezwań skierowanych do spółki przez Naczelnika [...] i w związku z tym określenia, czy dane wezwanie jest [...], czy kolejnym w sprawie organ odwoławczy zauważył, że związku z wezwaniami z dnia 25 kwietnia 2017 r. i 16 maja 2017 r. spółka wystosowała pisma z prośbą o wydłużenie terminu do ich realizacji, do których ww. organ się przychylił. W tej sytuacji organ stwierdził, że wydłużony czas pozyskiwania kompletu dokumentów powoduje przedłużenie ich weryfikacji, co uzasadnia przedłużenie terminu zwrotu podatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu odwoławczego na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie: - art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu za grudzień 2016 r. w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane, mimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego przedłużenia, a tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych istnienia wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ powinien korzystać z tego uprawnienia; - art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 217 § 2 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo że uzasadnienie faktyczne i prawne tego postanowienia nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek istotnych wątpliwości mogących stanowić podstawę do jego wydania i zarazem do dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu, co jednocześnie oznacza, że zostało ono wydane na zasadzie dowolności. W uzasadnieniu, odwołując się do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz sądów administracyjnych, spółka przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było wydane, w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi, postanowienie organu podatkowego w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2016 r. Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. [...] w myśl art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 247b O.p.). Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Z przytoczonego przepisu wynika, że termin na dokonanie zwrotu podatku co do zasady wynosi 60 dni, jeśli we wniosku o zwrot podatnik nie wskaże innego terminu przewidzianego w obowiązujących przepisach ustawy. Termin ten liczy się od dnia wpływu do organu deklaracji, w której zadeklarowano zwrot różnicy podatku. W rozpatrywanej sprawie doszło do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług w ramach czynności sprawdzających, stąd obok wskazanych powyżej przepisów u.p.t.u., zastosowanie znalazł przepis art. 274b § 1 O.p., który stanowi, że jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Zdaniem sądu, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 (dostępna na stronie: [...]) oraz stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu, którym sąd jest związany, na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. W uchwale tej przyjęto, że rozstrzygnięcie organu przybiera formę zaskarżalnego postanowienia, wyrażając jednocześnie pogląd, iż przyjętą formę prawną przedłużania terminu zwrotu w związku z prowadzeniem weryfikacji w ramach czynności sprawdzających, należy odnosić również do wszystkich pozostałych możliwych trybów weryfikacyjnych, uznanych w danej sprawie za właściwe dla dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, które czasowo mogą stać się powodem przesunięcia terminu realizacji owego zwrotu. W ten sposób, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, następuje rozszerzenie stosowania art. 274b O.p. na inne sprawy dotyczące zwrotu podatku niż wprost w nim wskazane. W przypadku podatku od towarów i usług, rozszerzenie trybu orzekania wskazanego dla czynności sprawdzających następuje na pozostałe tryby weryfikacji wymienione w art. 87 ust. 2 u.p.t.u., tj. w ramach czynności sprawdzających, postępowania podatkowego i postępowania kontrolnego, jako mogących towarzyszyć badaniu zasadności zwrotu. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu podatkowego w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku - jak wyżej wskazano - nastąpiło w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi. W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny krytycznie ocenił pogląd, zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie. Według NSA, tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony). Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji spełniają kryteria wskazane w ww. uchwale: deklaracja [...] za grudzień 2016 r. wpłynęła do urzędu skarbowego 26 stycznia 2017 r., [...] przedłużeniu terminu zwrotu nadpłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nastąpiło na mocy postanowienia z dnia 23 marca 2017 r. - do dnia 31 lipca 2017 r., a kolejne postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadpłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nastąpiło 31 lipca 2017 r. Przedłużenie nastąpiło na mocy zaskarżalnego postanowienia, a w jego treści termin zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika został wskazany w sposób konkretny, tj. do dnia 30 listopada 2017 r. Zdaniem sądu, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że z art. 274b § 1 O.p. i art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. nie wynika, iż do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług konieczne jest udowodnienie, iż zwrot podatku jest bezzasadny. Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Na straży interesów podatnika stoi bowiem zdanie trzecie cytowanego przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u., które gwarantuje podatnikowi wypłatę odsetek (we wskazanej wysokości). Gwarancją ochrony interesów podatnika jest też art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w którym przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu. Ponadto na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu bądź jej braku. Nie można zatem wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku. Organ podatkowy posiada zatem ustawowe uprawnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku do czasu dodatkowego zbadania zasadności tego zwrotu. Organ powinien swoje postanowienie odpowiednio uzasadnić, wskazując w szczególności, jakie okoliczności skłoniły go do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Uzasadnienie takie powinno co najmniej nawiązywać do przesłanki wątpliwości organu co do zasadności zwrotu, wyrażającej się w sformułowaniu "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Organ powinien więc wyjaśnić, dlaczego powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu. W ocenie sądu, organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie wskazały okoliczności, które wespół zaistniałe uzasadniają potrzebę dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku od towarów i usług i zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji. Niewątpliwe bowiem w sprawie jest, że wobec spółki wszczęto kontrolę celno-skarbową w zakresie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym m.in. za okres od listopada 2016 r. do lutego 2017 r., w toku której pozyskiwane są dokumenty, mające umożliwić organowi I instancji potwierdzenie prawidłowości sporządzonego przez spółkę rozliczenia i zasadności zadeklarowanego zwrotu podatku wykazanego w deklaracji [...] za grudzień 2016 r. Brak kompletnej dokumentacji, jak również stwierdzone rozbieżności stały się zaś podstawą wątpliwości tego organu co do zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za ww. okres. Jak bowiem wynika z akt sprawy, w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej stwierdzono nieścisłości w dokumentacji księgowej nie tylko skarżącej spółki, ale i jej kontrahenta, tj. [...] N. M. (stwierdzono, że faktury posiadają różne numery, różne daty wystawienia oraz odmienną szatę graficzną, oraz że kontrahent nie okazał także wszystkich dokumentów CMR do przedłożonych faktur - vide: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia 25 maja 2017 r., pismo Naczelnika [...] z dnia 20 lipca 2017 r.). Ponadto do dnia wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, tj. do dnia 31 lipca 2017 r., nie zostały zrealizowane: wezwania skierowane do kontrahentów spółki w osobach R. T. i R. T. (wezwania z dnia 12 czerwca 2017 r.) oraz wnioski przekazane do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o udostępnienie danych z systemu viaToLL oraz do Ministerstwa Cyfryzacji o udostępnienie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów (wnioski z dnia 13 czerwca 2017 r.), a prowadzona kontrola celno-skarbowa została przedłużona postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r. do dnia 25 października 2017 r. W tym miejscu zauważyć należy, że spółka w skardze podniosła, że wszystkie dokumenty źródłowe wraz z dokumentami potwierdzającymi rzetelność transakcji mających miejsce w grudniu 2016 r. przedłożyła w organie celno-skarbowym w dniu 26 maja 2017 r. i odpowiada na wszystkie wezwania tego organu. Ponadto zarzuciła, że w postanowieniu organu odwoławczego podane są nieprawdziwe informacje, tj. że wezwanie z dnia 12 czerwca 2017 r. skierowane do spółki nie zostało zrealizowane do dnia wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, gdy - tymczasem - w dniu 19 czerwca 2017 r. spółka złożyła pisemne wyjaśnienia i dokumenty. Odnosząc się do powyższego, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że powyższe okoliczności nie dowodzą braku zasadności przedłużenia terminu zwrotu za grudzień 2016 r., bowiem - jak już wskazano powyżej - organ kontroli celno-skarbowej nie dysponował pełną dokumentacją za badany okres rozliczeniowy (w związku ze skierowanymi pismami m.in. do kontrahentów skarżącej, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz Ministerstwa Cyfryzacji). W tej sytuacji złożenie przez spółkę w dniu 26 maja 2017 r. dokumentów oraz wyjaśnień w piśmie z dnia 19 czerwca 2017 r., w kontekście trwającej kontroli celno-skarbowej, przy jednoczesnym braku odpowiedzi adresatów innych pism Naczelnika [...], nie może być wystarczającą podstawą do przyjęcia, że w sprawie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, w oparciu o który możliwe było zweryfikowanie zwrotu podatku. Niewątpliwie zatem sam fakt przeświadczenia skarżącej o prawidłowości i kompletności przedłożonej na wezwanie organu dokumentacji nie przesądza o braku podstawy do powzięcia przez organ wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczeń podatkowych dokonanych przez spółkę na jej podstawie. Właśnie te wątpliwości, w świetle gramatycznej wykładni art. 87 ust. 2 u.p.t.u., która ma prymat na gruncie prawa podatkowego, są wystarczające do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT, o czym świadczy użyty zwrot "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Nie zasługuje na aprobatę wykładnia tego przepisu, która w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jego ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 610/13 oraz z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1583/13). Należy przy tym jeszcze raz podkreślić, że na tym etapie postępowania nie chodzi o wykazanie, że zwrot podatku jest nienależny. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co – zdaniem sądu – zostało w przedmiotowej sprawie dostatecznie wykazane. Za niezasadną sąd uznał też argumentację skargi, odwołującą się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kontekście wspólnotowej zasady neutralności podatku VAT. Możliwość kontroli przestrzegania prawidłowych zasad rozliczania tego podatku i instytucja przedłużania terminu zwrotu znajdują pełne uzasadnienie w ustawodawstwie krajowym i unijnym. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych naruszania tych zasad i utrudniania dokonania zwrotu, czy też nadużywania prawa w tym zakresie. Nie można kwestionować prawa organu do weryfikacji zwrotu u podatnika. Jest to prawo organu wynikające m.in. z ww. przepisów i w sytuacji, gdy dotyczyło wysokich kwot zwrotu lub podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek zweryfikować zasadność zwrotu. Na uwzględnienie nie zasługują też zarzuty dotyczące naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 O.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług zostało wydane zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi, a zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność prowadzenia postępowania według oczekiwań podatnika. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 217 § 2 O.p., albowiem zaskarżone postanowienie zawiera należyte uzasadnienie, zarówno faktyczne jak i prawne, wskazujące, jakie okoliczności stanowiły podstawę do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Wskazano, jakie wątpliwości powziął organ co do zasadności zwrotu. Organ wyjaśnił, jakie okoliczności wpłynęły na konieczność przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika. Podsumowując, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w tym przepisów wskazanych w skardze. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło