I SA/Sz 1109/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk- Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "V. S." Spółki z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za lipiec 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. V. S." Spółka z o.o. w W. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Łączny wpis we wszystkich 3 sprawach zainicjowanych skargami Spółki (sygn. akt I SA/Sz 1109 -1111/12) wynosi [...] zł. Z uzasadnienia wniosku, a także załączonych do wniosku dokumentów wynika, co następuje: Spółka prowadzi działalność wydawniczą, produkcję gier, zabawek, działalność związaną z grami losowymi, zakładami wzajemnymi, działalność sportową, rozrywkową, sprzedaż żywności, napojów, wyrobów tytoniowych. We wniosku podniosła, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości [...] zł, jej kapitał zakładowy wynosił [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł. Na rachunku bankowym w PKO S.A. zgodnie z przedłożonym wyciągiem z okresu od 1 do 31 grudnia 2012 r. saldo końcowe wynosiło [...] zł (brak jakichkolwiek obrotów). Ponadto Spółka wskazała, że w wyniku wprowadzenia nowych regulacji prawnych w zakresie stawek podatku od gier nie była w stanie uiszczać w terminie powstałych zobowiązań podatkowych, co spowodowało wszczęcie w stosunku do niej postępowań egzekucyjnych, w ramach których dokonano zajęcia rachunków bankowych oraz udziałów w innej spółce. Skarżąca podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy. Wraz z wnioskiem Spółka przedłożyła: bilans i rachunek zysków i strat na dzień 30 kwietnia 2012 r., postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia 22 lutego 2011 r., zawierające zestawienie tytułów wykonawczych wraz z informacją o wysokości zaległości w podatku od gier (ok. [...] zł), zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych w postaci papierów wartościowych. Postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r. referendarz sądowy, po rozpoznaniu materiału dowodowego w sprawie (dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Spółki), odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, uznając, że Spółka nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Od powyższego postanowienia Spółka wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Z kolei jeżeli zawarte we wniosku dane okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (w przypadku osób fizycznych). Możliwość wezwania daje Sądowi przepis art. 255 P.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 marca 2012 r. (II FZ 175/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl) konstrukcja tego przepisu zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. W rozpoznawanej sprawie Spółka nie wykonała w pełni wezwania Sądu zarówno z dnia 30 stycznia 2013 r. jak i z dnia 28 marca 2013 r. i nie nadesłała bilansu i rachunku zysków i strat według stanu na dzień 31 grudnia 2012 r. Ponadto po wniesieniu przez Spółkę sprzeciwu od postanowienia referendarza, na wezwanie z dnia 28 marca 2013 r. mające na celu uaktualnienie jej sytuacji finansowej, nie nadesłała wyciągu z prowadzonej ewidencji VAT, na potrzeby podatku akcyzowego oraz podatku od gier za okres od stycznia - do marca 2013 r. albo zaświadczeń o nieskładaniu w tym celu deklaracji podatkowych. Niedopełnienie tego obowiązku skutkowało niewykazaniem, że Spółka nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 p.p.s.a. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym Sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz ustalenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego i finansowego wnioskodawcy. Z kolei z nadesłanych dotychczas przez Spółkę dokumentów wynika, że prowadzi ona działalność gospodarczą znacznych rozmiarów (deklarowane w 2011 r. przychody to [...] zł, z kolei za I półrocze 2012 r. - przychody w kwocie [...] zł, na koniec 2012 r. w kwocie [....] zł). Spółka wykazała we wniosku stratę w wysokości [....] zł, w CIT-8 za 2011 r. [...] zł, w bilansie za I półrocze 2012 r. w kwocie [...] zł, natomiast w zeznaniu rocznym CIT-8 za 2012 r. dochód w wysokości [....] zł. Z bilansu za I półrocze 2012 r. wynika, ze Spółka posiada znaczny majątek: aktywa trwałe o wartości [...] zł, środki trwałe o wartości [....] zł, aktywa obrotowe w kwocie [....] zł, w tym zapasy o wartości [....] zł, należności krótkoterminowe w wysokości [....] zł. Z bilansu wynika, że Spółka nie dochodzi tych należności na drodze sądowej (stan [...] zł). Według stanu na czerwiec 2012 r. wynika, że na Spółce ciążą zobowiązania długoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek w wysokości [....] zł. Zobowiązania krótkoterminowe wynoszą[....] , w tym, z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń w wysokości [...] zł. Natomiast z porównania bilansów spółki na koniec kwietnia i czerwca 2012 r. wynika, że Spółka spłaciła w okresie dwóch miesięcy zobowiązania długoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek (zmniejszenie o kwotę[....] . zł ) oraz krótkoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek (zmniejszenie o kwotę[...] . zł) oraz z tytułu dostaw i usług (ok.[....] . zł), co świadczy o tym, że sytuacja jej nie jest zła. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Spółka posiada możliwości płatnicze, z tym, że posiadane środki finansowe przeznacza w znacznym zakresie na spłatę zobowiązań prywatnoprawnych. Z bilansów wynika bowiem, że zobowiązania publicznoprawne (w tym z tytułu podatków) w okresie kwiecień – czerwiec 2012 r. wzrosły o kwotę ok. [....] zł. W ocenie Sądu, kwoty, jakie Spółka uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej i jakie wydatkuje, nie pozwalają przyjąć, że Spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze skalę na jaką Spółka prowadzi działalność gospodarczą nie do zaakceptowania jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową, tym bardziej, że jak wynika z zeznania rocznego za 2012 r. wynika, że Spółka osiągnęła dochód (zamiast wykazywanej w półroczu 2012 r. straty) w kwocie [....] zł. Nie zmienia tej oceny twierdzenie Spółki o cofnięciu w 2011 r. zezwolenia na prowadzenie na terenie województwa mazowieckiego działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jak również fakt, że nie posiada na rachunku bankowym środków finansowych. Z twierdzeń Spółki skarżącej nie wynika, aby podjęła decyzję o likwidacji działalności. Należy zatem stwierdzić, że zamierza kontynuować swoją działalność i jest obecna w obrocie prawnym (jest więc gotowa nadal ponosić ryzyko gospodarcze, w tym sporów prawnych). W orzecznictwie zaś słusznie przyjmuje się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z 15 września 2011 r., sygn. akt I FZ 244/11, LEX nr 898871). W związku z tym, zdaniem Sądu, skarżąca w ramach planowania swoich wydatków, przewidując realizację swoich prawa przed sądem, powinna uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie procesów sądowych. Odnosząc się do argumentów Spółki zawartych w sprzeciwie co do braku możliwości niezwłocznego zbycia majątku ruchomego oraz nieodwracalnych skutków zbycia nieruchomości, należy wskazać, że już samo posiadanie przez Spółkę wykazanego majątku ruchomego, zwłaszcza że majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Nawet jeżeliby przyjąć – jak twierdzi Spółka – że automaty do gier, stanowiące znaczną część jej majątku, nie mogą zostać spieniężone z uwagi na brak popytu na tego rodzaju ruchomości, to nie można tracić z pola widzenia, że posiada ona również inne składniki majątku (nieruchomości, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, środki trwałe w budowie i inne środki trwałe), czyli powinna już wcześniej zapewnić sobie na ten cel odpowiednie środki finansowe. Konkludując wskazać należy, iż osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest wykazać, nie tylko że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. postanowienie NSA z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 267/11, LEX nr 948891). Takie zachowanie Spółki nie może prowadzić do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Sama skarżąca, wszczynając spór na drodze sądowej, powinna była liczyć się z koniecznością wnoszenia środków odwoławczych, Mając powyższe na uwadze, w oparciu o zgromadzone dokumenty i poczynione na ich podstawie ustalenia, Sąd stwierdził, że wniosek Spółki nie może zostać uwzględniony. Spółka nie wykazała, w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji, o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, tj. że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie. Wobec powyższego, na zasadzie art. 243 § 1, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.