I SA/Sz 1118/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-03-13
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy, który został następnie zmodyfikowany i zarejestrowany jako ciężarowy, podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym jako samochód osobowy na podstawie kodu CN 8703?Ratio decidendi
Sąd uznał, że o klasyfikacji pojazdu do kodu CN 8703 (samochody osobowe) decyduje jego zasadnicze przeznaczenie określone przez producenta, a nie późniejsze modyfikacje czy sposób rejestracji. W tym przypadku, cechy konstrukcyjne i pierwotne przeznaczenie pojazdu wskazywały na jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób, co uzasadniało opodatkowanie podatkiem akcyzowym. Sąd podkreślił, że spółka cywilna jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego.Stan faktyczny
Spółka cywilna nabyła wewnątrzwspólnotowo samochód, który pierwotnie był przeznaczony do przewozu osób (kod CN 8703). Następnie samochód został zmodyfikowany, zarejestrowany jako ciężarowy i ponownie sprzedany. Organy podatkowe uznały, że samochód podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym jako samochód osobowy, opierając się na jego pierwotnym przeznaczeniu. Spółka wniosła skargę, kwestionując klasyfikację pojazdu i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi "C.S." s.c. S. Z., J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją nr [...] z dnia 26 lipca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 6 września 2012 r. Nr [...] określającą C. Spółce cywilnej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji 2000 r., i pojemności silnika [...] cm3 w kwocie [...] zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 4 stycznia 2008 r. Spółka cywilna C. (dalej: Spółka) nabyła w [...] samochód marki [...] o numerze nadwozia jw. (faktura z dnia 4 stycznia 2008 r., która wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu 07.09.2012 r., czyli dzień po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji). W dniu 8 stycznia 2008 r. Spółka sprzedała samochód H. S. (faktura VAT Marża nr [...] z dnia 08.01.2008 r., zaś w dniu 15 stycznia 2008 r. przeprowadzone zostało badanie techniczne ww. samochodu, na okoliczność którego wydane zostało zaświadczenie nr [...]. W zaświadczeniu wskazano m.in., że jest to pierwsze badanie samochodu, a samochód jest samochodem ciężarowym typu van, posiadającym 2 miejsca siedzące, włączając siedzenie kierowcy, przestrzeń bagażnika oddzielona jest kratą. W zaświadczeniu wskazano także, że samochód nie posiada w tylnej części wyposażenia przewidzianego dla pasażerów oraz brak jest fabrycznych punktów kotwiczenia foteli w tylnej części pojazdu. W dniu 16 stycznia 2008 r. samochód został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym w [...] jako samochód ciężarowy.
Następnie w dniu 7 sierpnia 2009 r. ww. samochód został sprzedany przez H. S. M. S., który w dniu 10 sierpnia 2009 r. zarejestrował go w Urzędzie Miasta [...] jako ciężarowy.
W dniu 4 września 2009 r. w samochodzie zdemontowano przegrodę (kratkę) dzielącą przestrzeń ładunkową oraz zamontowano trzy pojedyncze fotele, a także przeprowadzono badanie techniczne okresowe oraz badanie techniczne w związku z dokonanymi zmianami - potwierdzone fakturami VAT nr [...] oraz nr [...], wystawione przez firmę A. Łączna wartość ww. faktur to [...] zł (badania techniczne - [...] zł, demontaż przegrody i montaż siedzeń -[...] zł). W zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 4 września 2009 r. wskazano, że jest to samochód osobowy typu van, posiadający 5 miejsc siedzących, włączając siedzenie kierowcy. W opisie dokonanych zmian wskazano m.in., że: "Z badanego pojazdu wymontowano kratę oddzielającą przestrzeń ładunkową od pasażerskiej montując dodatkowo trzy pojedyncze fabryczne fotele wyposażone w zagłówki i pasy bezpieczeństwa. Tylna część nadwozia jest oszklona, wyposażona tapicerką samochodową.(...)".
Dnia 7 września 2009 r. M. S. zgłosił zmianę rodzaju pojazdu i samochód w nowych dokumentach rejestracyjnych został określony jako samochód osobowy.
Odpowiadając na pismo Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 9 listopada 2011 r., Biuro Obsługi Klienta firmy K. Spółka z o.o. (przedstawiciela marki [...] w Polsce) poinformowało, że samochód był samochodem do przebudowy na ciężarowy, z szybami bocznymi na całej długości pojazdu, posiadający 2 miejsca.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 31 lipca 2012 r. wszczął z urzędu w stosunku do Spółki postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu, zaś odrębnym pismem z tego samego dnia wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień w formie pisemnej poprzez nadesłanie umowy kupna ww. samochodu oraz wskazanie daty dokonania przemieszczenia ww. samochodu na terytorium kraju. Na wezwanie Spółka nie odpowiedziała.
Decyzją z dnia 6 września 2012 r. organ pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu.
W toku postępowania odwoławczego firma V. Spółka z o.o. poinformowała (pismo z dnia 10.06.2013 r.), że: "samochód został wyprodukowany ze świadectwem homologacji jak dla samochodów osobowych, jako 2-miejscowy, przeszklony, bez przegrody stałej; z przeznaczeniem na rynek [...] — do dalszej przebudowy na samochód ciężarowy. Samochód po ukończeniu produkcji posiadał, za rzędem siedzeń kierowcy i pasażera, oryginalne punkty mocowania siedzeń i pasów bezpieczeństwa dla kolejnych (maks.) 5 miejsc".
Decyzją nr [...] z dnia 26 lipca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podstawą wydania takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że zaklasyfikowanie przez organ pierwszej instancji samochodu do kodu CN 8703 było prawidłowe oraz to, że ani określenie prawidłowej daty powstania zobowiązania podatkowego, ani uwzględnienie jako podstawy opodatkowania faktury z dnia 04.01.2008 r., na podstawie której Spółka nabyła w [...] ww. samochód, nie miało wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym (organ pierwszej instancji, nie posiadając na dzień wydania decyzji faktury z dnia 4 stycznia 2008 r., podstawę opodatkowania ustalił metodą zastępczą, tj. na podstawie przeciętnych cen).
Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. jeden ze wspólników Spółki - S. Z. złożył skargę na ww. decyzję z dnia 26 lipca 2013 r., wnosząc o jej uchylenie.
W skardze zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (O.p.) w związku z treścią art. 80 ust. 1 i art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (u.p.a.), do czego doszło w wyniku nałożenia na skarżącego obowiązku zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym;
- art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 2 pkt 11 oraz art. 80 ust. 3 pkt 3 u.p.a., do czego doszło w wyniku przyjęcia przez organ, że skarżący nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy;
- art. 3 ust. 2 u.p.a., do czego doszło w wyniku przyjęcia przez organ, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód osobowy objęty pozycją CN 8703, przeznaczony zasadniczo do przewozu osób;
2. przepisów postępowania podatkowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 191 O.p., do czego doszło w wyniku pominięcia przez organ istotnych okoliczności ustalonych w toku postępowania dowodowego, a także w wyniku pominięcia całkowicie określonych dowodów lub też wypaczenie-niepełnie uwzględnienie niektórych z dowodów;
- art. 121 § 1, art. 120 oraz art. 122 w związku z art. 191 O.p., do czego doszło w wyniku pominięcia przez organ istotnych okoliczności ustalonych wtoku postępowania dowodowego, a także w wyniku pominięcia całkowicie określonych dowodów lub też wypaczenie-niepełne uwzględnienie niektórych z dowodów;
- art. 122, art. 187 § 1 O.p., poprzez pominięcie zasady prawdy obiektywnej i -pominięcie przez organy obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez zebranie i rozpatrzenie wszelkich koniecznych dowodów, co jest rażącym naruszeniem ww. przepisów;
- art. 180 § 1, art. 181, art. 187 oraz art. 188 O.p., poprzez nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do wniosku o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania świadka - pani H. S., w wyniku czego dowodu tego nie przeprowadzono w sytuacji, gdy okoliczności dla których stwierdzenia został powołany dowód były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie zostały one stwierdzone wystarczająco innym dowodem;
- art. 180, art. 187 oraz art. 188 O.p., poprzez nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do wniosku o przeprowadzenie dowodu z [...] strony internetowej w sytuacji, gdy okoliczności dla których stwierdzenia został powołany dowód były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie zostały one stwierdzone wystarczająco innym dowodem.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., że samochody typu van (a taki był przedmiotem postępowania) mogą być klasyfikowane zarówno do kodu CN 8703, jak i kodu CN 8704. Samochód będący przedmiotem postępowania powinien być zdaniem skarżącego zaklasyfikowany do kodu CN 8704, gdyż był to samochód ciężarowy i jego przeznaczeniem był przewóz towarów, co miałyby potwierdzić nieuwzględnione przez organy podatkowe dowody w postaci posiadanej przez samochód homologacji ciężarowej, dokumentów rejestracyjnych ([...] oraz polskich), w których określono samochód jako samochód ciężarowy, czy zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 15 stycznia 2008 r.,
w którym także określono samochód jako ciężarowy. Skarżący kwestionuje zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko, że o przeznaczeniu samochodu decyduje producent, który nadaje w tym celu produkowanym przez siebie pojazdom określone cechy konstrukcyjne. Zdaniem skarżącego samochód posiadał cechy, które powinny stanowić podstawę do zaklasyfikowania go do kodu CN 8704; cechami tymi miałyby być m.in. nie otwierane szyby w tylnej części pojazdu, trwała ściana grodziowa, jaką samochód miał posiadać.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 5 marca 2014 r. pełnomocnik S. Z. wniósł o uchylenie decyzji ograniu l i II instancji jako naruszających prawo w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o: uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w celu przeprowadzenia wskazanych w skardze dowodów, tj., powołanie biegłego celem ustalenia sposobu montażu panela podłogowego oraz jakich zmian konstrukcyjnych trzeba dokonać w przedmiotowym samochodzie, aby uzyskał on świadectwo homologacji ciężarowej w [...], dopuszczenie jako dowodu zaświadczenia ze świadectwa homologacji, dowodu z informacji uzyskanej od importera [...].
Zaskarżanym decyzjom zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
- art. 120, art.121 art. 122 oraz art. 188 O.p., błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, poprzez sklasyfikowanie przedmiotowego samochodu marki [...] do kodu CN 8703,
- art. 180 O.p., art. 187 O.p. oraz art. 188 O.p. przez odmowę przeprowadzenia dowodu z oględzin przedmiotowego samochodu,
- art. 180 O.p., art. 181 O.p., art. 187 O.p. oraz art. 188, art. 197 O.p. przez odmowę przeprowadzenia dowodu z informacji uzyskanej od importera [...] w sytuacji, gdy okoliczności, dla których stwierdzenia zostały powołane ww. dowody były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie zostały one stwierdzone wystarczająco innymi dowodami.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 2 pkt 1 w związku z art. 3 ust 2 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 80 i art. 81 oraz w związku z poz. 59 załącznika nr l do u.p.a. przez błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiotowy pojazd jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób w rozumieniu poz. 59 powyższego załącznika oraz w rozumieniu pozycji CN 8703, a zatem stanowi wyrób akcyzowy,
- rozporządzenia Rady ( EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987 r. z późn. zm.) oraz rozporządzenia Komisji ( WE) nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006 r. zmieniającego załącznik l do rozporządzenia Rady ( EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), skutkującej przyjęciem, że przedmiotowy pojazd podlega zaliczeniu do pozycji CN 8703, a nie do CN 8704, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu decydującego, zdaniem skarżącego, argumentu o zasadniczym przeznaczeniu tego pojazdu do przewozu towarów, przemawiającego za klasyfikacją do CN 8704,
- Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów opracowanego przez Radę Współpracy Celnej i przyjętego w ramach międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu oznaczania i Kodyfikowania Towarów, sporządzonej w Brukseli 14 czerwca 1983 r. (zał. Dz.U. z 1997 r. Nr 11 poz. 62), poprzez nie wzięcie pod uwagę w niniejszej sprawie Not Wyjaśniających do Systemu Zharmonizowanego, ponieważ Noty Wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej mogą się tylko do niej odwoływać, jednakże nie zastępują ich, co w konsekwencji spowodowało, że nie uwzględniono argumentu skarżącego o złej klasyfikacji przedmiotowego pojazdu do kodu CN 8703 a nie do kodu CN 8704,
- art. 241 § 1 w zw. z art. 133 O.p. w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.a., poprzez przyjęcie, że spółka cywilna była podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego.
Na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącego podniósł dodatkowo zarzut naruszenia art. 30 i art. 31 Konstytucji poprzez naruszenie zasady równości przy odmiennym definiowaniu pojęcia samochodu osobowego w ustawie o ruchu drogowym i podatku akcyzowym. Zdaniem skarżącego w zakresie weryfikacji klasyfikacji samochodu nie można obciążać podatnika, a w dacie nabycia nie mógł skorzystać z możliwości zwrócenia się do organu o WIT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że skarżący S. Z. wraz z J. M. prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą C. Również to, że nabyli w dniu 4 stycznia 2008 r. wewnątrzwspólnotowo samochód [...]. Podatnik nie złożył deklaracji i nie uiścił podatku akcyzowego z tytułu nabycia spornego pojazdu. Samochód znajdował się na terenie kraju w dniu 8 stycznia 2008 r., zaś pierwsze badanie techniczne przedmiotowego pojazdu na terytorium Polski zostało dokonane 15 stycznia 2008 r. Cena nabycia ustalona została zgodnie z umową.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu podniesionego dopiero na etapie skargi naruszenia przepisów art. 241 w zw. z art. 133 Ordynacja podatkowa. w zw. z art. 11 ust 1 u.p.a. poprzez przyjęcie, że spółka cywilna była podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego, zauważyć trzeba, że wbrew zarzutom skargi podatnikiem, a zarazem i stroną postępowania przed organami podatkowymi w zakresie podatku akcyzowego, jest spółka cywilna, a nie jej wspólnicy.
Z art. 11 ust. 1 u.p.a. wynika, że podatnikiem akcyzy od samochodów osobowych jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności, o których mowa w art. 82 (w tym nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym). Zgodnie z art. 80 u.p.a. podatnikami akcyzy od samochodów są (...) pkt 2 importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Stosownie zaś do art. 2 pkt 11 u.p.a. nabycie wewnątrzwspólnotowe oznacza przemieszczenie wyrobów akcyzowym z terytorium państwa członkowskich na terytorium kraju. Podatnikiem zatem w tym przypadku jest podmiot dokonujący przemieszczenia wyrobów akcyzowych – co w niniejszej sprawie uczynił S. Z., J. M. działający w spółce cywilnej.
Nie ulega wątpliwości, że spółka cywilna, ze względu na swoją formę organizacyjno-prawną (spółka osobowa) nie jest ani osobą fizyczną, ani prawną.
Ustawodawca podatkowy w ustawie z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 1314), w art. 5 ust. 3 wprost wymienia spółki cywilne jako podatnika zobowiązanego do rejestracji. Taką podmiotowość, ma również spółka cywilna na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 177, z 2011r., poz. 1054 ze zm.), co zgodne jest z art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, który kładzie nacisk na samodzielność prowadzenia działalności gospodarczej (vide Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 23 marca 2006 r., C-210/04 w sprawie Ministero Dell Economia e delle Finanze, Agenzia delle Entrate przeciwko FCE Bank plc). Również w podatkach dochodowych ustawodawca podatkowy posługuje się spółką cywilna na określenie podmiotu uzyskującego w ramach działalności przychód- rozliczany przez wspólników (art. 9a ustawy 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych Dz.U. z 2012r., poz. 361, art. 5 ustawy z dnia 15 luty 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych Dz.U. Nr 74, 2011r., poz. 397 ze zm.), w art. 1a ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 101, z 2011r., poz. 649 ze zm), w art. 115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2012r., poz.749 ze zm.), czy co do wniosków o przyznanie płatności rolnośrodkowiskowej (uchwała NSA z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II GPS 2/12).
Należy zauważyć, iż na gruncie prawa podatkowego spółka cywilna jest traktowana w sposób samoistny. Pojęcie podmiotowości administracyjnoprawnej (podatkowej) tj. w sferze publicznoprawnej jest szersze w porównaniu z podmiotowością w sferze prawa cywilnego. Owa podmiotowość prawnopodatkowa przyznana bowiem została tylko i wyłącznie spółce cywilnej jako jednostce wspólników a nie samym wspólnikom (vide J. Zubrzycki: Opodatkowanie spółek cywilnych i ich wspólników - wybrane zagadnienia, Warszawa 1999, s. 27-28). Tym samym wszelkie obowiązki i uprawnienia wynikające z ustaw podatkowych w przypadku jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej odnoszą się do spółki a nie do samych wspólników.
Spójność systemu prawnego nakazuje w przypadku również ustawy o podatku akcyzowym, odnoszenia obowiązków podatkowych do spółki cywilnej jako jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej w tym np. rejestracji, posługiwania się przyznanym numerem, złożenie deklaracji, zapłaty podatku, wystawiania faktur, czy też prawa do odliczenie uiszczonego podatku akcyzowego.
Fakt, że oświadczenie w zakresie kupna samochodu w sensie cywilnoprawnym składają osoby fizyczne, nie stoi na przeszkodzie uznania za podatnika podatku akcyzowego spółki cywilnej, albowiem podatkiem objęty jest przemieszczający wyrób akcyzowy.
Wejście w życie od dnia 1 stycznia 2001 r. ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101 poz. 1178 ze zm.), według której to nie spółka cywilna, a jej wspólnicy mają status przedsiębiorców (p. art. 2 ust. 3 Prawa o działalności gospodarczej; tak samo art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz.U. nr 173 poz. 1807 ze zm.), nie spowodowało zmian w prawie podatkowym.
Na gruncie ustawy o podatku akcyzowym nadal podatnikiem pozostaje spółka cywilna, a nie jej wspólnicy, a zatem spółka ta jest adresatem decyzji organów podatkowych, vide np. wyrok NSA z dnia 14 września 2005 r., I FSK 483/05, (Lex nr 173129), a także uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 marca 2005 r., FPS 1/04 /ONSAiWSA 2005 Nr 3 poz. 51.
W świetle powyższego uznać należy zatem, że nie jest uzasadniony zarzut skargi błędnego uznania, że to spółka jest zobowiązana do zapłaty podatku, adresatem decyzji i stroną postępowania winna być spółka cywilna, co też prawidłowo uczyniły organy w niniejsze sprawie.
Wnoszący skargę na podstawie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 2, art. 80 ust. 1 i art. 80 ust. 3 pkt 3 u.p.a. sformułował zarzut, że organ podatkowy, błędnie uznał, że nabyty wewnatwspólnotowo pojazd jest wyrobem akcyzowym w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym, czym naruszył przywołane w skardze przepisy postępowania. Wątpliwości skarżącego budzi fakt nieprawidłowej, w jego ocenie, klasyfikacji przez organy podatkowe importowanego pojazdu do pozycji CN 8703.
Istota powstałego w sprawie sporu dotyczy tego, czy nabyty i sprowadzony na terytorium kraju samochód marki [...], jest jak dowodzi Dyrektor Izby Celnej samochodem przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób (klasyfikowanym do kodu CN 8703), czy też samochodem ciężarowym (pozycja CN 8704) jak twierdzi skarżący. W przypadku klasyfikacji ww. samochodu do kodu CN 8704 nie podlegałby on opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.
Zatem zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych powstał przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. W myśl art. 6 ust. 1 u.p.a., obowiązek podatkowy powstaje z dniem wykonania czynności podlegających opodatkowaniu, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Ustawa zawiera w tym względzie przepisy szczególne dotyczące wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych (art. 75 – 82a). W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, obowiązek podatkowy powstaje "z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel", lub najpóźniej "z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym". Są to dwie samoistne przesłanki i zaistnienie którejkolwiek z nich w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego, skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w akcyzie (art. 80 ust. 3 pkt 3 u.p.a.).
Stosownie do art. 4 ust. 1 u.p.a. opodatkowaniu akcyzą podlegają m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych (pkt 5). Pojęcie wyrobów akcyzowych zostało natomiast zdefiniowane w art. 2 pkt 1 u.p.a., który rozumie przez nie wyroby podlegające akcyzie określone w załączniku nr 1 do ustawy.
Zgodnie z pozycją 59 załącznika nr 1 do u.p.a. jako towary akcyzowe wymieniono samochody osobowe, klasyfikowane w kodzie CN 8703 oraz pod pozycją PKWiU 34.10.2 z dodatkowym wyjaśnieniem, że chodzi tu o pojazdy samochodowe oraz inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób.
Aby zatem dany samochód podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym musi spełniać kryteria wskazane w pozycji 59 załącznika nr 1 do u.p.a., tj. być objęty kodem CN 8703 (w przypadku opodatkowania związanego z importem oraz nabyciem wewnątrzwspólnotowym towarów). Zgodnie z ust. 2 tego przepisu wskazano, że do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN).
Nomenklatura ta jest zamieszczona w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23.07.1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. UE. L 87.256.1). Klasyfikacja towarowa przeprowadzana w oparciu o Scaloną Nomenklaturę Taryfową zawartą w Taryfie Celnej Wspólnot Europejskich, stanowi załącznik 1 do tegoż rozporządzenia Rady (EWG) Taryfy Celnej, które jest rokrocznie nowelizowane.
Pozycja 59 załącznika nr 1 do u.p.a. odwołuje się do kodu CN 8703 precyzując jednocześnie samoistnie, iż do jej zakresu zaliczają się pojazdy samochodowe oraz inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702) łącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.
Podobne sformułowanie użyte zostało ponadto w treści kodu 8703 Nomenklatury Scalonej, gdzie stwierdzono, że kod ten obejmuje pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Poza sporem pozostaje okoliczność, że zarówno z treści pozycji 59 załącznika nr 1 do u.p.a. jak i z treści kodu CN 8703 wynika, że zasadniczym kryterium wyróżniającym jest przeznaczenie klasyfikowanych tam pojazdów zasadniczo do przewozu osób. Klasyfikacja towarów podlega warunkom określonym w Ogólnych Regułach Interpretacji Nomenklatury Scalonej zawartej w Taryfie celnej, z tym zastrzeżeniem, że reguły tam określone stosuje się w kolejności ich występowania. Przystępując do klasyfikacji organy podatkowe winny więc stosować się do reguły 1-Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Wskazuje ona, że dla celów prawnych klasyfikacje towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag – zgodnie z dalszymi regułami. Oznacza to, że kolejne reguły mogą być stosowane tylko wtedy, gdy taryfikacja nie jest możliwa w oparciu o brzmienie pozycji i uwag do sekcji lub działów. Zatem zadaniem organów podatkowych podejmujących rozstrzygnięcie czy pojazd jest wyrobem akcyzowym, winno być dokonanie klasyfikacji taryfowej oraz statystycznej tego pojazdu i ustalenia w tym zakresie powinny być poddane ww. regułom, wśród których najistotniejsze jest przesądzenie o kryterium związanym z przeznaczeniem pojazdu.
Główne kryterium klasyfikacji pojazdów w ramach pozycji CN 8703 oparte jest na zasadniczym ich przeznaczeniu do przewozu osób.
W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że klasyfikacja sprowadzonego pojazdu do kategorii samochodów osobowych z pozycji CN 8703 musi być poprzedzona ustaleniami świadczącymi o tym, że główną funkcją użytkową samochodu jest przewóz osób. Muszą o tym świadczyć cechy konstrukcyjne, wyposażenie pojazdu i ogólny wygląd. Należy podkreślić, że ETS w wyroku z dnia 6 grudnia 2007r. C- 486/06 stwierdził, że "decydującego kryterium dla klasyfikacji taryfowej towarów należy poszukiwać zasadniczo w ich obiektywnych cechach i właściwościach, takich jak określone w pozycjach CN oraz uwagach do sekcji lub działów" (pkt.23) "przeznaczenie towaru może stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji, jeżeli jest ono właściwe temu towarowi, co należy ocenić według obiektywnych cech i właściwości tego towaru" (pkt.24). Trybunał stwierdził też, że z użytego wyrazu "przeznaczony" wynika, a znajduje to poparcie w orzecznictwie, że główne przeznaczenie pojazdu jest decydujące, jeżeli jest ono jemu właściwe. Przeznaczenie to określa ogólny wygląd pojazdów i ogół cech tych pojazdów nadający im ich zasadnicze przeznaczenie.
Pomocnicze znaczenie mają też wyjaśnienia do Taryfy Celnej, zawarte w załączniku do Obwieszczenia Ministra Finansów z 1 czerwca 2006r. (M.P. nr 86, poz. 880), które posługują się oznaczeniem kodu CN i w sposób opisowy wskazują kryteria i cechy pozwalające dokonać rozróżnienia towarów, celem ich prawidłowego zakwalifikowania do kodu CN. Z tym, że jak zauważył Trybunał w przywołanym wyroku z dnia 6 grudnia 2007r. w sprawie C - 486/06, noty wyjaśniające wprawdzie nie są prawnie wiążące, ale w znaczący sposób przyczyniają się do interpretacji poszczególnych pozycji. Nie dyskwalifikuje tychże not również w powoływanym przez skarżącego piśmie procesowym z dnia 5 marca 2014 r. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (I GSK 370/12) oraz wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, które wskazują jedynie na kolejność podejmowanych czynności przy klasyfikacji pojazdu.
W wyjaśnieniach do Taryfy celnej wskazuje się, że w pozycji 8703 określenie samochody osobowo-towarowe oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów. Ponadto wskazuje się, że decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pojazdów wielozadaniowych do tej pozycji mają cechy pojazdu, które wskazują, że są to pojazdy przeznaczone raczej do przewozu osób niż do transportu towarów oraz podają szereg cech świadczących o charakterze pojazdu.
Należy zatem zauważyć, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. wyrok WSA z dnia 10.06.2010r. o sygn. akt I SA/Gd 266/10, wyrok WSA w Gliwicach o sygn. akt III SA/GL 1670/09, wyrok NSA z 20.05.2010r. o sygn. akt I GSK 770/09, wyrok WSA z dnia 28.04.2008r. o sygn. akt III SA/Wa 271/08) utrwalony jest pogląd, który Sąd rozpoznający tę sprawę podziela, że procedura klasyfikowania pojazdu samochodowego do poszczególnego kodu CN winna przebiegać w ten sposób, że na wstępie winno być ustalone przez organy podatkowe przeznaczenie danego pojazdu. Do kodu CN 8703 - można zakwalifikować jedynie pojazd, który jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób. Dopiero spełnienie tego warunku uprawnia do zastosowania dalszej procedury klasyfikacji w oparciu o Noty wyjaśniające. Natomiast ustalenie, że pojazd nie jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób powoduje, że winien być zaklasyfikowany do kodu 8704 - tj. pojazdy samochodowe do transportu towarowego. Taka kolejność czynności zastosowały organy celne w rozpoznawanej sprawie.
Ustaleń co do zasadniczego przeznaczenia pojazdu organy dokonały w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy tj. kopię [...] dowodu rejestracyjnego, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z 15 stycznia 2008 r., dokument identyfikacyjny pojazdu, faktury z 4 września 2009 r. dotyczące usługi przerobienia samochodu ciężarowego na samochód osobowy oraz dokument o nawie "opis zmian dokonanych w pojeździe z dnia 4 września 2009 r., informacja V., które wskazywały na okoliczności przemawiające za stanowiskiem, że przedmiotowy pojazd jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób z funkcją przewozu towarów.
Samochód posiadał m.in. stałe siedzenia z wyposażeniem zabezpieczającym w pasy bezpieczeństwa dla kierowcy i pasażera w pierwszym rzędzie, stałe punkty kotwiczące i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i pasów bezpieczeństwa w przestrzeni tylnej (maks. 5 miejsc), przeszkloną część boczną oraz tylną, tapicerkę, nie posiadał tylnej przegrody oddzielającej część kierowcy i pasażerów od przestrzeni ładunkowej. Wbrew stanowisku skarżącego z opisu zmian z 4 września 2009 r. jasno wynika, że wcześniejsze zmiany w samochodzie nie miały trwałego charakteru ingerującego w konstrukcję samochodu. Zwiększenie przestrzeni ładunkowej związane z demontowaniem siedzeń, które to siedzenia i ich ponowny montaż – jak wynika z opisu dokonanych zmian- nie wymagały ingerencji w konstrukcję samochodu celem wykonania nowych punktów mocowań, podobnie jak w przypadku pasów bezpieczeństwa. Również kratka nie miała charakteru stałej przegrody, nie nosiła cech oddzielnej kabiny dla kierowcy i pasażerów, o czym świadczy jej demontaż bez zmian konstrukcyjnych samochodu. Fakt, że kratka taka dla celów bezpieczeństwa i stabilizacji jest przymocowana uchwytami górnymi i dolnymi nie zmienia oceny co do konieczności ingerencji w konstrukcję samochodu. Wskazać należy, że opisane w fakturach [...] i [...] usługi warsztatowe montażu siedzeń, pasów bezpieczeństwa i demontażu kratki wycenione zostały na kwotę [...] zł, co w ocenie Sądu, także potwierdza wyprowadzone przez organ wnioski.
Ocenę potwierdza również fakt, że samochód ten został fabrycznie wyprodukowany jako samochód osobowy, co wynika z informacji V. z dnia 10 czerwca 2013 r. Brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na zmianę konstrukcji powodującej, że mamy do czynienia z samochodem ciężarowym.
Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym o zasadniczym przeznaczeniu pojazdu decyduje jego producent ponieważ to właśnie on tworzy konstrukcję pojazdu zgodną z normami bezpieczeństwa, przepisami o ruchu drogowym, która ma odpowiadać określonemu przeznaczeniu pojazdu. Konstrukcyjnego przeznaczenia samochodów nie zmieniają ich użytkownicy dokonujący adaptacji wnętrza do własnych potrzeb (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 880/06), zgodnie z dopuszczonym przez producenta sposobem użytkowania samochodu, wynikającym z możliwości przebudowy. Co istotne chodzi tu o dopuszczalny sposób użytkowania samochodu.
Tymczasem dla wymiaru podatku akcyzowego nie jest ważne, że podatnik korzysta z pojazdu osobowego jak z ciężarowego, ale decydujące znaczenie mają cechy jakie pojazd ten posiada a cechy te otrzymał w procesie produkcji.
Stwierdzone przez organy podatkowe cechy spornego pojazdu dowodzą, że główną funkcją użytkową tego samochodu jest przewóz osób, czego nie przekreśla okoliczność, że pojazd ten ma możliwość przewożenia towarów, co stanowi jego funkcję dodatkową. Niewątpliwie oceny, czy mamy do czynienia z samochodem osobowym dokonywać należało, tak jak to uczynił organ, z punktu widzenia istnienia cech dominujących, a nie uzupełniających funkcję podstawową. Należy jeszcze raz podkreślić, że kod CN 8703 nie posługuje się zwrotem samochody osobowe ale obejmuje szerszy zakres pojazdów, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi i nie wyklucza przewozu tymi pojazdami towarów.
Co istotne przedmiotem opodatkowania jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu i ustalenia wokół cech tego samochodu winny być czynione na dzień powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym. Nie ulega zatem wątpliwości, że zmiany konstrukcyjne przedmiotowego samochodu, powinny być wykazane na ten dzień. Jako dowód należy dopuścić stosownie do art. 180 O.p. wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Skoro skarżący w toku postępowania, poza zarzucaniem organowi, ze nie przeprowadził z urzędu dowodów z przesłuchania nabywcy w kraju spornego samochodu i oględzin pojazdu, nie wskazał na udokumentowane okoliczności związane ze zmianami konstrukcyjnymi, to uznanie, iż nie doszło w spornym samochodzie do takich zmian i oparcie się przez organ, i uznanie tej okoliczności za udowodnioną, na dokumentach takich jak karta identyfikacyjna pojazdu, dokument z badania technicznego z dnia 15 stycznia 2008 r. i z dnia 4 września 2009 r., zaświadczenia o dokonanych zmianach w samochodzie z dnia 4 września 2009 r., informacja V., nie stanowi naruszenia art. 188 O.p.
Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w skardze o braku chęci organu do wszechstronnego wyjaśnienia cech samochodu. Wszechstronne wyjaśnienie sprawy jest bowiem możliwe tylko przy aktywnej postawie podatników, a także wówczas gdy w odpowiednim czasie, dokumentują oni zdarzenia mające wpływ na wysokość ich zobowiązań. W świetle zatem powyższych spostrzeżeń nie można również, zdaniem Sądu, zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 122 i art. 187 O.p. Zebrany w sprawie materiał ani bowiem nie wskazuje na naruszenie prawa przez organy ani też nie daje podstaw do twierdzenia, że postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób naruszający zaufanie do tych organów w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Brak też konkretnych argumentów przemawiających na rzecz tezy, iż doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny wyrażonej w art. 191 O.p. Z wcześniejszych spostrzeżeń wynika bowiem, że oceny dokonanej w sprawie przez organ podatkowy nie można uznać za dowolną zwłaszcza, że mieści się ona w granicach określonych ostatnio wspomnianym przepisem.
W ocenie Sądu należy także przyjąć, że zasadnicza funkcja przewozu osób nie może być utożsamiana, ani w sposób konieczny zależna od komfortu wyposażenia części pasażerskiej pojazdu. Jakkolwiek bowiem standard wyposażenia kabiny pasażerskiej może wskazywać, że mamy do czynienia z samochodem zasadniczo przeznaczonym do przewozu osób, to jednak okoliczność, że samochód nie posiada wykończenia o wysokim standardzie (np. brak dywaników, popielniczek, wentylatorów, brak oświetlenia) nie może prowadzić do wniosku, iż samochód nie jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób.
Nie budzi wątpliwości, że ustalenie cech pojazdu (towaru akcyzowego) dokonywana jest w dacie dokonywania czynności podlegającej opodatkowaniu. Nie sposób postawić organom zarzutu braku ustalenia cech samochodu w dacie powstania obowiązku podatkowego. W ocenie Sądu, strona nie wykazała aby istotne cechy pojazdu, w oparciu o które dokonano jego klasyfikacji podatkowej, różniły się w dacie dokonania ustaleń i w dacie czynności powodującej powstanie obowiązku podatkowego. Przeciwnie, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zapisy karty identyfikacyjnej samochodu, zaświadczenie o przeprowadzonych badaniach technicznych, informacja z V.) wynika, że takich różnic, które by zmieniały te ustalenia i klasyfikację nie było.
Zdaniem Sądu, nie może odnieść zamierzonego skutku, podnoszony przez skarżącego argument, przesądzający jego zdaniem o błędnych ustaleniach organu, a dotyczący ładowności pojazdu. Wprowadzone do not wyjaśniających do Systemu Zharmonizowanego na 22 sesji Komitetu Systemu Zharmonizowanego w listopadzie 1998 r. kryterium stosunku ładowności zostało usunięte w wyniku zmian do not wyjaśniających przyjętych na 28 sesji Komitetu Systemu Zharmonizowanego w listopadzie 2001 r. (komunikat opub. Dz. U. UE C 196 z 17.08.2002 r.) i zastąpione kryterium cech projektowych pojazdu.
Podobnie nie ma odniesienia do okoliczności sprawy powoływana w piśmie procesowym z dnia 5 marca 2014 r. decyzja Komitetu Systemu Zharmonizowanego numer sesji 21 marca 1998 r. i opinia opublikowana w Dz. Urz. Unii Europejskiej z 30.05.2008 r. C 133/1). Dokonane bowiem ustalenia organu bezspornie wykazały (zaświadczenie o dokonanych zmianach z dnia 4 września 2009 r.), że stałe punkty kotwiczące w tylnej części pojazdu były obecne.
Należy także wskazać, że związanie sposobem klasyfikacji przyjętej w Nomenklaturze Scalonej uniemożliwia uwzględnianie klasyfikacji wyrobu przeprowadzonej dla innych celów np. rejestracyjnych. Stąd zasadnie uznał organ, że zarejestrowanie samochodu jako ciężarowego, czy to poza granicami kraju, czy też na jego terytorium, nie ma znaczenia dla klasyfikacji dla potrzeb opodatkowania podatkiem akcyzowym. Dowód rejestracyjny pojazdu nie decyduje o kwalifikacji pojazdu dla celów podatku akcyzowego, spełniając zupełnie inną rolę. Dowód rejestracyjny jest bowiem zasadniczo dokumentem stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu. Organ podatkowy nie jest więc związany zawartym w dowodzie rejestracyjnym ustaleniem typu pojazdu jako samochodu osobowego czy ciężarowego, bowiem z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku akcyzowym istotne jest dokonanie jego prawidłowej klasyfikacji do odpowiedniego kodu CN, co potwierdza przepis art. 3 ust. 2 u.p.a.
Zauważyć także należy, że homologacja nie jest podstawowym dowodem świadczącym o klasyfikacji pojazdu w celu określenia należnego podatku akcyzowego. Istota świadectwa homologacji i jego znaczenia na gruncie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) została wyjaśniona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała NSA z dnia 23 października 2000 r., OPK 17/00, opubl. ONSA 2001/2/62; uchwała NSA z dnia 18 grudnia 2000 r., OPK 18/00, opubl. ONSA 2001/31/02; uchwała NSA z dnia 1 lipca 2002 r., OPK 22/02, opubl. ONSA 2003/2/52). Świadectwo homologacji jest urzędowym potwierdzeniem, iż dany typ pojazdu z punktu widzenia bezpieczeństwa może uczestniczyć w ruchu drogowym. Oznacza to, że dany typ pojazdu przeszedł pozytywnie procedurę homologacyjną, obejmującą sprawdzenie, czy dany typ pojazdu, przedmiot jego wyposażenia lub części odpowiada warunkom określonym w stosownych przepisach, w tym także stanowiącym załącznik do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych warunków homologacji i wzajemnego uznawania homologacji wyposażenia i części pojazdów samochodowych, sporządzonego w Genewie dnia 20 marca 1958 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 104, poz. 1135, 1136). To, że podmiot, który uzyskał świadectwo homologacji może się nim posłużyć w celach prawem przewidzianych, nie skutkuje uznaniem tego świadectwa za decyzję administracyjną stanowiących swego rodzaju prejudykat. Co prawda w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 2006 r. (sygn. akt K 7/05 – ogł. Dz. U. Nr 170, poz. 1223) zawarto sformułowanie, iż "świadectwo homologacji (...) jest decyzją administracyjną", jednakże zauważyć należy, że w tej kwestii nie odwołano się do jakichkolwiek konkretnych regulacji prawnych. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekał o zgodności z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przepisu art. 86 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i nie zajmował się regulacjami prawnymi związanymi z wydaniem świadectwa homologacji – na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 20.12.2012 r. sygn. akt I GSK 724/11.
Jak już jednak wskazano wyżej, istotne na gruncie klasyfikacji taryfowej jest zasadnicze przeznaczenie samochodu do przewozu osób bądź do przewozu towarów, które jest ustalane na podstawie całokształtu okoliczności dotyczących konkretnego samochodu. Wbrew zarzutom skargi w niniejszej sprawie biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące cech i ogólnego wyglądu samochodu (istotnych dla ustalenia jego zasadniczego przeznaczenia), zgromadzone dokumenty, organowi nie można skutecznie zarzucać naruszenia art. 180 § 1, 187 § 1 i 197 O.p. Skutecznie też nie podważył skarżący ustaleń organów, nie przedkładając w toku postępowania dokumentów przemawiających za odmienną od dokonanej przez organy oceny spornego samochodu, pomimo wezwania organu.
W związku z powyżej dokonanymi ustaleniami Sąd nie dopatrzył się naruszenia sformułowanych w przepisach Ordynacji podatkowej zasad postępowania art. 120, 121 § 1, 122, 124, 191. Zdaniem składu orzekającego organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie niezbędne do klasyfikacji danego pojazdu do odpowiedniego grupowania CN, która to czynność jest elementem ustalenia stanu faktycznego sprawy, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Wobec tego, że spór w sprawie koncentruje się na interpretacji zakresu i warunków klasyfikacji pojazdu do poz. CN 8703, zdaniem Sądu, zasadnie organ odwoławczy uznał, że nie istniała konieczność przeprowadzania dodatkowych dowodów, w tym dokonania oględzin pojazdu na okoliczność jego stanu w czasie zakupu od skarżącego przez pierwszego nabywcę, czy też przesłuchania nabywcy, czy też powołania biegłego z zakresu techniki samochodowej na okoliczność zakresu zmian konstrukcyjnych w pojeździe, jak też przeprowadzenia oględzin strony internetowej. Uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy istniały wystarczające podstawy do dokonania prawidłowej klasyfikacji przedmiotowego pojazdu, a podnoszone przez stronę kwestie dotyczące np. wielkości strefy załadunkowej, zablokowania mechanizmu otwierania okien, czy kwestie wykończenia wnętrza, jak już wyżej Sąd wskazał - nie mogły mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia spornej kwestii.
Argumenty przytoczone w skardze nie mogą prowadzić do zakwestionowania oceny dokonanej przez organ, gdyż jest ona logiczna i wewnętrznie spójna, a uzasadnienie decyzji zawiera wszelkie niezbędne elementy, o którym mowa w art. 210 § 4 O.p., w tym także merytoryczną ocenę argumentacji przestawionej przez skarżącego w toku postępowania. Za niezasadne w tej sytuacji należało uznać zarzutu skarżącego dotyczące wadliwości wydanego rozstrzygnięcia, polegającej na powielaniu uzasadnienia decyzji z innych spraw skarżącego, a także argumentację co do odmiennego interpretowania przepisów ustawy o podatku akcyzowym i wydawania decyzji na korzyść podatników przez inne organy w kraju.
Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony na rozprawie zarzut naruszenia art. 30 i 31 i art. 32 Konstytucji RP w związku z odmiennym definiowaniem pojazdu osobowego w ustawie o ruchu drogowym i podatku akcyzowym. Fakt, że skarżący nie zgadza się z interpretacją tych przepisów zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz oceną materiału dowodowego dokonaną przez organy, a zaakceptowanymi przez Sąd, nie uzasadnia jeszcze twierdzenia, że organy wymierzając podatek naruszył zasady wynikające z powołanych przepisów ustawy zasadniczej. Okoliczność, że strona skarżąca kwestionuje objęcie przedmiotowego samochodu obowiązkiem podatkowym nie oznacza naruszenia wskazanych przepisów.
Zdaniem Sądu, bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że skarżący w chwili nabycia wewnątrzwspólnotowo przedmiotowego samochodu nie mógł uzyskać decyzji WIT w zakresie weryfikacji klasyfikacji pojazdu.
W konsekwencji, za zgodne z art. 82 ust. 3 u.p.a. Sąd uznał stanowisko Dyrektora Izby Celnej, który uwzględniając przekazaną przez stronę po wydaniu decyzji przez organ I instancji umowę i fakturę nr [...] z dnia 4 stycznia 2008 r. dotyczącą nabycia samochodu przez S. Z. i J. M. C. s.c., określił kwotę podatku akcyzowego [...] zł, przyjmując kwotę nabycia zgodnie z ww. umową i fakturą, datę powstania obowiązku podatkowego na dzień 8 stycznia 2008 r. (stosownie do art. 80 ust. 3 pkt 3 u.p.a. - przelicznik walutowy z tego dnia) i stawkę podatku akcyzowego (3, 1 %).
Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja niezgodna jest z przepisami prawa materialnego lub uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło