I SA/Sz 1175/14

Dnia 27 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. z o. o. z siedzibą w R. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi tej Spółki na czynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie w przedmiocie pozostawienia w aktach sprawy decyzji z dnia 6 maja 2014 r. nr [...] ze skutkiem doręczenia p o s t a n a w i a odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. odrzucił skargę M. S. z o. o. z siedzibą w R. na opisaną na wstępie czynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie. Sąd stwierdził bowiem, że Spółka, reprezentowana przez adwokata, w wyznaczonym przez Sąd terminie nie uzupełniła braków formalnych swojej skargi, tj. nie przedstawiła Sądowi odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki oraz udzielonego adwokatowi pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 1 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. (nadanym w placówce pocztowej w tym samym dniu), reprezentowana przez adwokata Spółka wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi, przedstawiając jednocześnie odpis z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki oraz udzielone adwokatowi pełnomocnictwo procesowe. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że o zobowiązaniu Przewodniczącego Wydziału I Sądu do usunięcia braków formalnych skargi i uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności dowiedziała się z otrzymanego w dniu 1 grudnia 2014 r. postanowienia Sądu z 19 listopada 2014 r. Podniosła, że w uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż pismo Sądu z 29 września 2014 r., zawierające zobowiązanie Strony do uzupełnienia braków formalnych skargi, doręczono pełnomocnikowi strony w trybie tzw. fikcji w dniu 17 października 2014 r. - przesyłkę awizowano dwukrotnie, w dniu 3 i 13 października 2014 r., i w dniu 20 października 2014 r. odesłano nadawcy z adnotacją "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Tymczasem, w okresie od 3 października do 20 października 2014 r. pracownik Kancelarii, umocowany na podstawie pełnomocnictwa pocztowego nr[...] , kilkukrotnie odbierał przesyłki z placówki pocztowej - Urzędu Pocztowego [...] w G., jednakże wśród odebranych w tym okresie przesyłek brak było przesyłki o nr [..] , zawierającej pismo Sądu z 29 września 2014 r. W związku z powyższym, z uwagi na niewydanie pełnomocnikowi przesyłki, nastąpiło uchybienie terminowi do dokonania czynności bez winy Strony, co spowodowało dla strony ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi. Pełnomocnik Skarżącej, pismem z 5 grudnia 2014 r., złożył reklamację do ww. urzędu pocztowego na brak wydania przedmiotowej przesyłki. Wskazano również, że pracownik tego urzędu odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego odbiór przesyłek przez pełnomocnika Skarżącej w okresie od 3 października do 20 października 2014 r. Następnie, pismem z 18 grudnia 2014 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tej samej dacie), pełnomocnik Spółki złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 19 listopada 2014 r., w której przytoczył argumentację podniesioną uprzednio we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W tym stanie sprawy, pismem z 12 stycznia 2015 r., Sąd wezwał pełnomocnika Skarżącej do wskazania, czy w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 19 listopada 2014 r., nadal podtrzymuje uprzednio wniesiony wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, ze pełnomocnik podtrzymuje wniosek z dnia 8 grudnia 2014 r. Wezwanie Sądu doręczono w dniu 2 lutego 2015 r. Pełnomocnik nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednakże, zgodnie z brzmieniem art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Niedopuszczalność wniosku oznacza, że brak jest koniecznych warunków umożliwiających jego rozpoznanie. O niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu można mówić w szczególności wówczas, gdy strona nie uchybiła terminowi, o którego przywrócenie wnosi (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 338). Za ukształtowany w orzecznictwie sądowym należy uznać pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a Sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 3 października 2002 r., sygn. akt I CZ 120/02, Lex nr 74409; 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I CZ 198/01, Lex nr 53302; 4 października 2001 r., sygn. akt I CZ 116/01, Lex nr 52578; 15 listopada 1999 r., sygn. akt II CZ 129/99, Lex nr 110599; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GZ 222/12, Lex nr 1230562; 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I GZ 120/09, Lex nr 582456; 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 61/04, niepubl.). Złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Stosownie bowiem do brzmienia art. 85 p.p.s.a., dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna, zaś - jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. - pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W sytuacji, gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia. Pogląd ten, ukształtowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i zaakceptowany w doktrynie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I CZ 198/01; 2 września 1993 r., sygn. akt II CRN 83/93, Lex nr 293287; 15 czerwca 1957 r., sygn. akt II CZ 123/57, NP 1958 nr 3; literatura powołana w "Kodeksie postępowania cywilnego z komentarzem" pod red. prof. dr. J. Jodłowskiego i SN dr hab. K. Piaseckiego, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1989 r., t. I, s. 277), jest także w pełni aktualny na gruncie regulacji przyjętych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego, zgodzić się należy, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CZ 43/97 oraz z dnia 15 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CZ 40/97, niepubl.). Natomiast przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (vide np.: postanowienie Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I FZ 39/13, Lex nr 1300889). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwe jest, że Skarżąca wniosła zarówno skargę kasacyjną od postanowienia odrzucającego jej skargę, jak i wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych tej skargi, a uzasadniając podjęte czynności powołała się na te same okoliczności. Niewątpliwe również jest, że po wniesieniu skargi kasacyjnej Skarżąca nie wycofała swojego wniosku o przywrócenie terminu. Oznacza to zatem, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez Skarżącą przedwcześnie i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 88 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.