I SA/Sz 131/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-05-18

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznego użytkownika pojazdu, który zaparkował w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, czy też może domniemywać, że zobowiązanym jest właściciel pojazdu?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do prowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznego użytkownika pojazdu, który zaparkował w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty. Może on domniemywać, że zobowiązanym jest właściciel pojazdu, który następnie może dochodzić swoich racji, podnosząc zarzut błędu co do osoby zobowiązanego i przedstawiając dowody na korzystanie z pojazdu przez inną osobę. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na właścicielu pojazdu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym i odmowie umorzenia tego postępowania. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu należącego do skarżącego w strefie płatnego parkowania. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym dotyczących nieistnienia obowiązku, braku wymagalności, błędu co do osoby zobowiązanego oraz niedoręczenia upomnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów M.B. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i odmowy umorzenia tego postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Prezydent Miasta S. po uprzednim doręczeniu upomnienia nr [...] z dnia [...], wystawił wobec M.B. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] nr rej. [...] w kwocie [...] w okresie od dnia 22 czerwca 2004 r. do dnia 9 stycznia 2006 r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...]. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także następujące uchwały Rady Miasta Szczecin: uchwałę nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r., uchwałę nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego został doręczony zobowiązanemu w dniu 5 marca 2010 r. Pismem z dnia 12 marca 2010 r. M.B. zgłosił zarzuty w sprawie powadzenia postępowania egzekucyjnego poprzez dochodzenie wykonania obowiązku nieistniejącego (art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej zwanej: u.p.e.a.), niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.), niewskazanie podstawy prawnej obowiązku, którego wykonanie jest dochodzone (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.), dochodzenie obowiązku jeszcze niewymagalnego (art. 33 pkt 2 u.p.e.a.) oraz błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.). Postanowieniem z dnia [...] znak [...] wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Prezydent Miasta S. uznał za nieuzasadnione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego [...] i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że fakt obecności pojazdu [...] nr rej. [...] został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez wykonujących swe obowiązki inspektorów, poprzez umieszczenie za wycieraczką samochodu zawiadomień w łącznej ilości 150 sztuk, które dotyczą postojów ww. pojazdu na rożnych ulicach i wystawione są przez różnych inspektorów, co wyklucza ewentualną pomyłkę bądź świadome działanie na niekorzyść zobowiązanego. Organ wyjaśnił, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa. Z art. 13 ust. 1 i art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wynika, że obowiązek uiszczenia wynikłych z tych przepisów opłat powinien być realizowany niezwłocznie po wystąpieniu stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parkowania, nieuiszczenie opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego powstaje obowiązek uiszczenia danej opłaty. W konsekwencji organ uznał, powołując się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07 (publ. LEX nr 344875), że termin (w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a.) do wykonania przez zobowiązanego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej upłynął najpóźniej w dniu stwierdzenia przez pełniących swoje obowiązki inspektorów obecności samochodu na obszarze strefy płatnego parkowania bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej. Odnośnie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego organ egzekucyjny stwierdził, że zarzut ten dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Powołując się na wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1418/97 organ stwierdził, że błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego), stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Jak stwierdził organ zobowiązany zamieszkały w S. przy ul. [...], był właścicielem pojazdu [...] nr rej. [...] w okresie wskazanym w tytule wykonawczym, wobec powyższego nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny wskazał, że dłużnik zgłaszając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08). Co prawda zobowiązany odpowiadając pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. na wezwanie organu egzekucyjnego do wskazania osób, które kierowały samochodem w okresach wskazanych w upomnieniu, przesłał oświadczenia trzech osób korzystających z pojazdu w tym czasie jednakże, zdaniem organu, organ na podstawie tych oświadczeń nie był w stanie ustalić w sposób jednoznaczny nie budzący wątpliwości kto i w jakim okresie (konkretnym dniu wymienionym w upomnieniu) był osobą korzystającą z przedmiotowego pojazdu a tym samym osobą zobowiązaną do wniesienia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania. Natomiast, jak stwierdził Prezydent Miasta S., organ egzekucyjny nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ nie pozwalają na to przepisy postępowania egzekucyjnego w administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07, LEX nr 344875). Następnie organ podkreślił, że brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. może stanowić w myśl art. 33 pkt 7 u.p.e.a. podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jednakże w przedmiotowej sprawie upomnienie nr [...] z dnia [...], zawierające m.in. wyszczególnienie ulic, na których dokonywano parkowania, zostało doręczone w dniu 4 maja 2009 r., zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.), w związku z art. 18 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny poinformował, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania podlega egzekucji administracyjnej i wynika z mocy samego prawa. Organ nie zgodził się zatem z zarzutem naruszenia tego przepisu ponieważ w rubryce 29 zostały podane akty normatywne stanowiące podstawy prawne prowadzenia egzekucji administracyjnej, zaś w rubrykach 48 i 49 wskazano kwotę należności i kosztów upomnienia oraz datę doręczenia upomnienia Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez dochodzenie wykonania obowiązku nieistniejącego. Zdaniem strony Prezydent Miasta S. bezzasadnie przyjął, iż zobowiązany powinien był wskazać dowody potwierdzające nieistnienie obowiązku, który zdaniem wierzyciela i organu egzekucyjnego - stanowił podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Powinność taka, jego zdaniem, nie wynika z przepisów obowiązującego prawa. Zobowiązany nie zanegował prawdziwości faktów zarejestrowanych przez inspektorów, a dotyczących miejsc postoju samochodu marki [...] o nr rej. [...] lecz zakwestionował jedynie, iż to nie on był osobą korzystającą z drogi publicznej - przy wykorzystaniu wyżej wskazanego pojazdu - w datach i miejscach wskazanych przez inspektorów strefy płatnego parkowania. Skarżący podniósł zatem zarzut błędu co do jego osoby, jako zobowiązanego. Zdaniem strony rozumowanie organu I instancji było wadliwe, gdyż prowadziło do wniosku niedopuszczalnego w istniejącym systemie prawa, że organ administracyjny może dowolnie uznać, iż na konkretnym obywatelu ciąży jakikolwiek obowiązek przewidziany przepisami prawa, przy czym organ nie musi prowadzić postępowania w kierunku wykazania prawdziwości tego twierdzenia - w przeciwieństwie do obywatela, który w sposób nieprzewidziany przepisami prawa udowadniać musi wadliwość tego uznaniowego postanowienia organu administracji. Kolejnym zarzutem wskazanym przez stronę był zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 2 u.p.e.a. poprzez dochodzenie wykonania obowiązku jeszcze nie wymagalnego. Zdaniem skarżącego ocena tego zarzutu przeprowadzona została przez organ egzekucyjny błędnie i stanowi wynik nieprawidłowej analizy ustawy i wykładni przepisów prawa. Żaden bowiem z przepisów wymienionych przez organ (art. 13 ust. 1 i art. 13f ustawy o drogach publicznych) nie wskazuje wprost terminu, w którym obowiązek uiszczenia opłaty staje się wymagalny. Brak jest także podstaw do przyjęcia "terminu niezwłocznego po wystąpieniu staniu faktycznego" w wyniku interpretacji wyżej wskazanych, jak i pozostałych przepisów ustawy o drogach publicznych. Skarżący podtrzymał również zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 6 u.p.e.a. przedstawiony na wcześniejszym etapie postępowania wskazując, iż w obowiązującym systemie prawa podstawę działań organów administracji stanowią przepisy prawa, nie zaś orzecznictwo sądów (w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego). Przepisy prawa wskazują na zaistnienie obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty w wyniku korzystania z miejsc postojowych w strefie płatnego parkowania. Skarżący zauważył jednakże, iż brak jest przepisów prawa wskazujących bezpośrednio osobę zobowiązaną w wyniku powstania takiego obowiązku, bądź też pozwalających na przyjęcie, iż osobą zobowiązaną w każdym przypadku jest właściciel pojazdu. Następnym zarzutem strony było błędne wskazanie osoby zobowiązanego tj. naruszenie przepisu art. 33 pkt 4 u.p.e.a. Według strony błędnie uznano ją za osobę zobowiązaną do uiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania (a co za tym idzie za zobowiązanego do uiszczenia opłat dodatkowych). Zdaniem strony organ wadliwie przyjął, iż na wierzycielu nie ciąży obowiązek ustalenia, iż korzystającym z drogi, w wyniku czego staje się on zobowiązanym, jest właśnie M.B, równie niewłaściwie przyjmuje, iż na skarżącym spoczywa obowiązek ustalenia, kto jest osobą zobowiązaną do poniesienia opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania, a także osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat dodatkowych. Strona wskazała, iż organy administracji publicznej działają tylko w granicach i na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a organ administracji publicznej nie może dowolnie przyjąć, iż jest kompetentny do uznania określonej osoby za zobowiązaną do poniesienia jakichkolwiek świadczeń, mimo braku przepisów prawa wskazujących na istnienie takiego obowiązku w stosunku do konkretnej osoby. Organ administracji publicznej nie ma także uprawnienia do nakazania dokonania jakichkolwiek czynności nieprzewidzianych przepisami prawa. Organ publicznej nie może także dokonywać dowolnych interpretacji tychże przepisów prawa wyprowadzenia z nich nakazów skierowanych do obywateli. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie organ bez podstawy prawnej przyjął, iż nie ma on obowiązku ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej oraz osoby obowiązanej do uiszczenia opłaty dodatkowej, mimo iż ustawa nie utożsamia korzystającego z drogi publicznej, ani tym bardziej obowiązanego do uiszczenia opłaty dodatkowej z właścicielem pojazdu. Również bez podstawy prawnej organ przyjmuje, iż skarżący jest zobowiązany do wskazania osób korzystających z drogi publicznej jeżeli nie był tą osobą skarżący jako właściciel pojazdu. Organ, według skarżącego, nie udowodnił, iż osobą, co do której powstał obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych jest skarżący. Wskazując M.B. jako zobowiązanego tylko w oparciu o fakt, iż jest on właścicielem pojazdu parkowanego w strefie płatnego parkowania, organ administracji publicznej w sposób niedopuszczalny przerzucił na skarżącego ciężar wykazania prawdziwego stanu rzeczy, mimo iż to organ, jako twierdzący, powinien był udowodnić okoliczności faktyczne, z których wywodzi skutki prawne. Obowiązujące przepisy nie pozwalają organowi na uznanie za zobowiązanego do opłaty właściciela pojazdu, po wywiedzeniu - tylko i wyłącznie z faktu własności - wniosku, iż właściciel samochodu jest osobą, która korzystała z dróg publicznych w miejscach i datach określonych w upomnieniu. O istnieniu obowiązku można mówić tylko w sytuacji, gdy znana jest osoba, na której obowiązek ten spoczywa. Wiedza o osobie obowiązanej do zapłaty przedmiotowej kary powzięta może być przez organ administracji publicznej wyłącznie w wyniku stosownego postępowania administracyjnego, zakończonego rozstrzygnięciem wskazującym na skonkretyzowanie przedmiotowego obowiązku w odniesieniu do ściśle określonej osoby - w niniejszym przypadku M.B. Rozwiązaniem, które ułatwiłoby egzekucję przedmiotowych kar pieniężnych, zdaniem strony byłoby przyjęcie w ustawie o drogach publicznych przepisu analogicznego do przepisu art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Skarżący podtrzymał także twierdzenie, iż w przedmiotowym tytule wykonawczym egzekwowany obowiązek został określony z naruszeniem przepisu art. 3 w zw. z art. 2 u.p.e.a. Dochodzona od skarżącego opłata bezspornie stanowi opłatę sankcyjną, a zatem karę pieniężną w rozumieniu przepisu art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Na zasadzie zatem art. 3 w zw. z art. 2 u.p.e.a., obowiązek zapłaty przez wnoszącego zarzuty przedmiotowej kary pieniężnej powinien był zostać stwierdzony decyzją administracyjną Skarżący podtrzymał także zarzuty naruszenia art. 33 pkt 7 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie uprzednie zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 przywołanej ustawy. Skarżący podtrzymał również swoje twierdzenia dotyczące naruszenia przepisu art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz zarzut nie załączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia mu upomnienia, a także zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 27 § 3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej obowiązku, którego wykonanie dochodzone jest w przedmiotowym postępowaniu oraz poprzez niedołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia. Po przeprowadzeniu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył treść przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1, art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 33 u.p.e.a., wskazując, iż podziela argumentację przedstawioną przez Prezydenta Miasta S. Zdaniem organu zobowiązany wnosząc zarzut na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. powinien okazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub innych przyczyn, tymczasem w przedmiotowej sprawie zobowiązany nie przedstawił takich okoliczności. Organ powołał się na bezsporny fakt obecności pojazdu marki [...] nr rej. [...] zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez wykonujących swe obowiązki inspektorów, poprzez umieszczenie za szybą samochodu zawiadomienia. Organ wyjaśnił, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa zaś zobowiązanych do ponoszenia tych opłat (tj. korzystających z dróg publicznych) wskazano w ustawie o drogach publicznych. Jak podkreślił organ odwoławczy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakładają na organ obowiązku prowadzenia postępowania dowodowo-wyjaśniającego w celu udowodnienia zarzutów poniesionych przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, w tym ustalenia osoby korzystającego z dróg publicznych, organ egzekucyjnym ma w tej sytuacji prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel samochodu, (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK209/07). Tym samym organ uznał zarzut dochodzenia obowiązku niestniejącego za nietrafny. Oceniając podniesiony przez zobowiązanego zarzut braku wymagalności obowiązku oraz wadliwości wystawionego zobowiązanemu upomnienia nr [...] z dnia [...] , w związku z tym, że zdaniem strony nie upłynął jeszcze termin wymagalności ewentualnego obowiązku opłaty z tytułu parkowania organ odwoławczy podzielił stanowisko, wyrażone w postanowieniu I instancji, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa. W konsekwencji termin (w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a.) do wykonania przez zobowiązanego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej upłynął najpóźniej w dniu stwierdzenia przez pełniących swoje obowiązki inspektorów obecności samochodu na obszarze strefy płatnego parkowania bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej. Odnosząc się do zarzutu opartego na podstawie art. 33 pkt 6 u.p.e.a., organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zaprezentowane w wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r. - sygn. akt FSK 2580/04, zgodnie z którym obowiązek zapłaty należności z tytułu nieuiszczenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Co za tym idzie, jak wskazał organ, w rozpoznawanej sprawie nie było wymagane wydanie indywidualnej decyzji administracyjnej. Odnośnie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego organ egzekucyjny stwierdził, że zarzut ten dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Powołując się na wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1418/97 organ stwierdził, że błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego), stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Jak stwierdził organ M.B. zamieszkały w S przy ul. [...], był właścicielem pojazdu [...] nr rej. [...], w okresie objętym ww. tytułem wykonawczym, wobec powyższego nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Według SKO organ I instancji trafnie wyjaśnił, że nie ciąży na nim obowiązek ustalenia osób korzystających z drogi, które użytkowały pojazd skarżącego, a obowiązek ten spoczywa na skarżącym, gdyż to on podnosząc ten zarzut zamierza wywołać określony skutek prawny w postaci uchylenia się od odpowiedzialności. Organ jest obowiązany odnieść się do zgłoszonego zarzutu badając jego zasadność w zestawieniu ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami, które w tym przypadku prowadzonego postępowania stanowią zawiadomienia o nieopłaconym postoju inspektorów strefy płatnego parkowania, upomnienie oraz tytuł wykonawczy. Dłużnik zgłaszając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu, (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt IOSK 1513/08). Wskazano dalej, iż organ egzekucyjny pismem z dnia 16 kwietnia 2010 r. wezwał zobowiązanego do wskazania osób, które kierowały ww. pojazdem w okresie od 3 stycznia 2005 r. do 9 stycznia 2006 r. w dniach i godzinach wymienionych w upomnieniu [...] z dnia [...]. W odpowiedzi przesłano oświadczenia trzech osób korzystających z pojazdu zobowiązanego w okresie od czerwca 2004 r. do stycznia 2006 r. Na podstawie załączonych oświadczeń wierzyciel nie był jednak w stanie ustalić w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości kto i w jakim okresie (konkretnym dniu wymienionym w upomnieniu) był osobą korzystającą z przedmiotowego pojazdu, a tym samym zobowiązanym do wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Wierzyciel pismem z dnia 13 maja 2010 r. ponownie wezwał pełnomocnika zobowiązanego do przesłania dokumentów, które w sposób jednoznaczny wskażą kto i w jakim okresie był użytkowaniem ww. pojazdu. W odpowiedzi na niniejsze wezwanie pełnomocnik nie przesłał wymaganych dokumentów. Uniemożliwiło to ustalenie osoby korzystającej z drogi publicznej, a w konsekwencji wystawienie tytułu wykonawczego na osobę korzystającą z drogi publicznej. Wobec braku innych dowodów w sprawie organ egzekucyjny w oparciu o zgromadzone dokumenty prawidłowo uznał zarzut błędu co do osoby za nieuzasadniony. Odnośnie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. i który może stanowić w myśl art. 33 pkt 7 u.p.e.a. podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, trafnie wskazał organ egzekucyjny, że w przedmiotowej sprawie upomnienie nr [...] z dnia [...], zawierające m.in. wyszczególnienie ulic, na których dokonywano parkowania, uznaje się za doręczone w dniu 4 maja 2009 r., zgodnie z art. 42 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Co do zarzutu zobowiązanego, że wierzyciel nie miał prawa wysyłać upomnienia, gdyż nie upłynął jeszcze termin wykonania obowiązku organ wyjaśnił, że z art. 13 ust. 1 i art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wynika, że obowiązek uiszczenia wynikłych z tych przepisów opłat powinien być realizowany niezwłocznie po wystąpieniu stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parkowania, nieuiszczenie opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego powstaje obowiązek uiszczenia danej opłaty. W konsekwencji termin (w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a.) do wykonania przez zobowiązanego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej upłynął najpóźniej w dniu stwierdzenia przez pełniących swoje obowiązki inspektorów obecności samochodu na obszarze strefy płatnego parkowania bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej. Pogląd taki podzielany jest przez orzecznictwo ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2007 r, sygn. akt I OSK 209/07, LEX nr 344875). Wobec czego także te zarzuty należy uznać za nieuzasadnione. Co do zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji, że obowiązek uiszczania opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania podlega egzekucji administracyjnej i wynika z mocy samego prawa zaś przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy rozumieć, iż chodzi o podanie aktu prawnego, gdy podstawą egzekucji jest przepis prawa, z którego wprost wynikają określone obowiązki. W tytule wykonawczym, w rubryce 29 zostały podane akty normatywne stanowiące podstawy prawne prowadzenia egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutu niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 27 § 3 u.p.e.a. organ stwierdził, że zobowiązany w dniu 5 marca 2010 r. otrzymał odpis tytułu wykonawczego, w którym w rubrykach 48 i 49 wskazano kwotę należności kosztów upomnienia oraz datę doręczenia upomnienia, natomiast dowód doręczenia upomnienia, zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a. jest dołączony do tytułu wykonawczego. W przypadku gdy doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje się w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku, co czyni te zarzuty nieuzasadnionymi. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący zarzucił mu: - błędne ustalenie, że obowiązek dochodzony przez Prezydenta Miasta S. od skarżącego jest obowiązkiem istniejącym, a zatem że niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., - błąd w ustaleniu, że obowiązek dochodzony od skarżącego przez Prezydenta Miasta S. jest już wymagalny, a zatem że niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 2 u.p.e.a., - błąd w ustaleniu, że Prezydent Miasta S. zasadnie dochodzi od skarżącego zapłaty przedmiotowej kwoty mimo niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, a zatem że niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 6 u.p.e.a., - bezzasadne uznanie za prawidłowe błędnego wskazania osoby zobowiązanego przez Prezydenta Miasta S., a zatem błąd w ustaleniu, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 33 pkt 4 u.p.e.a., - naruszenie przepisu art. 3 w zw. z art. 2 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie błędnego stanowiska Prezydenta Miasta S., że w przedmiotowej sprawie może być prowadzone postępowanie egzekucyjne w administracji, - błąd w ustaleniu, że Prezydent Miasta S. zasadnie wszczął przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, mimo niedoręczenia uprzedniego skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., a zatem w ocenie, że niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 7 u.p.e.a., - zaakceptowanie rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta S., uznanie, że postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało zasadnie i prawidłowo, mimo niewskazania przez wierzyciela podstawy prawnej obowiązku, którego wykonanie dochodzone jest w przedmiotowym postępowaniu, oraz mimo niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, a zatem błędna ocena zarzutu naruszenia przepisu art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 27 § 3 u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację wskazaną w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"-"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwanej: p.p.s.a.). W następstwie kontroli zaskarżonego aktu Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. jest niezgodne z prawem. Jak wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy, niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane z urzędu wystawieniem przez wierzyciela - Prezydenta Miasta S., będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, w okresie od 22 czerwca 2004 r. do 9 stycznia 2006 r. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 33 u.p.e.a., zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie (w punktach 1 – 10). Stosownie do tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego – o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) – co oznacza, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać (po ewentualnym uzyskaniu stanowiska wierzyciela – jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem). Zgodnie z przepisem art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. W przedmiotowej sprawie organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta S., będący równocześnie wierzycielem egzekwowanej należności, zatem nie powstała konieczność – przewidziana w art. 34 § 1 u.p.e.a. zwracania się do wierzyciela o uprzednie zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Stanowisko takie zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowym (por.: uchwała NSA z 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, publ. w ONSAiWSA 2007/5/112; wyrok NSA z 21 lipca 2009 r. , sygn. akt II FSK 400/08, publ. LEX nr 549015), zasadnie więc organ egzekucyjny wydał przedmiotowe postanowienie na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., bez uzyskania stanowiska wierzyciela. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym ostateczne postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów, wobec czego - w związku z charakterem obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania - wskazać należy, iż obowiązek poniesienia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5) - jak ma to miejsce w przypadku S. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonalne związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wymagane. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Również przepisy ustawy stwierdzające, iż opłaty te są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane, określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. Sporządzane przez inspektora SPP (działającego z upoważnienia zarządcy drogi) zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w 150 przypadkach, w okresie od 22 czerwca 2004 r. do 9 stycznia 2006 r. - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową i wystarczającą informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty. Ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwał Rady Miasta S. nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru", nie można też uznać, by taki sposób dodatkowego informowania korzystającego ze strefy płatnego parkowania naruszał prawa gwarantowane w Konstytucji, tym bardziej, iż dokument ten nie nakłada na korzystającego z parkingu jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Obowiązek poniesienia opłaty powstał bowiem z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w strefie. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna [...] stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego inspektorów SPP braku poniesienia w 150 przypadkach opłaty za parkowanie należącego do skarżącego samochodu osobowego [...] nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania. Niesporne jest również, że wierzyciel (Prezydent Miasta S.) wzywał skarżącego do uiszczenia ww. kwoty, a wobec niedokonania zapłaty, wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy i skutecznie go doręczył, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne, występując w nim w roli organu egzekucyjnego. Kwestie sporne stanowi natomiast to, czy zobowiązanym do uiszczenia wskazanych należności był faktycznie skarżący, do którego we wskazanym okresie należał przedmiotowy pojazd. Odnosząc się do tej kwestii, na wstępie wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, a kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest zaś założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Tego rodzaju domniemania mają swoje źródło w definicji prawa własności zawartej w treści art. 140 Kodeksu cywilnego. Pozytywna strona własności obejmuje uprawnienie do posiadania rzeczy, uprawnienie do korzystania z rzeczy i uprawnienie do rozporządzania rzeczą. Wyraźnie zaznaczonym w normie art. 140 k.c. uprawnieniem właściciela jest przysługujące mu uprawnienie do korzystania z rzeczy. Według powołanego przepisu właściciel może korzystać z rzeczy, w szczególności może pobierać pożytki oraz inne dochody z rzeczy. Nie definiuje tu ustawodawca pojęcia korzystania z rzeczy. Nie wymienia też wyczerpująco różnych postaci korzystania z rzeczy, posługuje się zaś enumeracją przykładową. Tym celowym zabiegiem tworzy otwarty model normatywny prawa własności, a równocześnie unika niebezpieczeństwa przeoczeń, możliwych wobec zróżnicowanego przeznaczenia różnorodnych rzeczy. Dla potrzeb praktycznych warto jednak podjąć próbę bardziej szczegółowej klasyfikacji uprawnień obejmowanych mianem korzystania z rzeczy. Można tu więc wskazać typ uprawnień do używania rzeczy (ius utendi), do pobierania pożytków (ius fruendi), do pobierania innych dochodów z rzeczy, do przyrostu (accessio), do zużycia (ius abutendi) i przetworzenia rzeczy. Niewątpliwym uprawnieniem właściciela, choć pominiętym w enumeracji z art. 140 k.c., jest uprawnienie do używania rzeczy. Nie można tu bowiem powątpiewać, że stanowi ono postać korzystania z rzeczy. Chodzi oczywiście o takie korzystanie z rzeczy, które nie polega na czerpaniu pożytków (ani innych dochodów). Opisu tego pojęcia można dokonywać jedynie w kontekście rodzaju rzeczy i jej przeznaczenia. Przykładowo można tu wskazywać korzystanie z rzeczy polegające na np. używaniu pojazdu podczas jazdy. W ocenie Sądu czym innym jest używanie rzeczy a czym innym uprawnienie właścicielskie polegające na korzystaniu z rzeczy. Właściciel samochodu może korzystać z niego nie używając go. Uznaje się także, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny (także będący jednocześnie wierzycielem dochodzonej należności) ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt. 4 u.p.e.a.). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07, Lex nr 344875; 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08 i 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 869/09 i I OSK 868/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 198/10, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że skarżący nie udowodnił, że korzystającym z drogi była inna osoba. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie przedstawił w toku postępowania dowodu na okoliczność korzystania z jego pojazdu przez inne osoby. Nie można bowiem uznać za taki dowód oświadczeń U.B., W.B. i B.B. o korzystaniu w okresie wskazanym w tytule wykonawczym z pojazdu należącego do skarżącego, które to oświadczenia nie pozwoliły w sposób jednoznaczny ustalić kto konkretnie korzystał z pojazdu należącego do skarżącego w okresach wskazanych w upomnieniu. Trzeba tu podkreślić, że właściciel przekazując pojazd innej osobie bierze na siebie ryzyko, że osoba ta nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej i tym samym musi ponieść skutki zaniechania obowiązku przez tę osobę. Wierzyciel, jak i organ egzekucyjny, nie ma możliwości poszukiwania faktycznego użytkownika samochodu (por. wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 198/10 publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadnie zatem skarżony organ przyjął, że dowód w tym zakresie obciąża właściciela pojazdu. Wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a., tj. dochodzenia obowiązku nieistniejącego. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu braku wymagalności obowiązku oraz wadliwości wystawionego upomnienia, bowiem nie upłynął jeszcze termin do wykonania obowiązku o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., stwierdzić należy, iż art. 15 § 1 wymienionej ustawy stanowi, że: "Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia". Zdaniem skarżącego, wierzyciel nie miał prawa wysyłać upomnienia – bo ani ustawa ani uchwała nie określają terminu wnoszenia opłat dodatkowych. Także i tego poglądu Sąd nie podziela. Rzeczywiście ani ustawa ani uchwała rady miasta nie określają bezpośrednio terminu wnoszenia opłat dodatkowych, co nie oznacza jednak, że termin taki nie istnieje. Wykładnia logiczna art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pozwala na jednoznaczne określenie tego terminu: obowiązek dokonania opłaty dodatkowej powstaje z chwilą stwierdzenia, że nie została dokonana opłata za parkowanie – co praktycznie w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, iż powstał on w dniu sporządzenia zawiadomienia o nieopłaconym postoju – w tym dniu bowiem zarząd drogi nabył uprawnienie do pobrania takiej opłaty. Uznać więc należy, że podniesiony zarzut nie jest zasadny, a postępowanie egzekucyjne wszczęto zgodnie z przepisem art. 15 § 1 u.p.e.a. Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 33 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego bowiem jak to już wyżej wskazano obowiązek zapłaty należności z tytułu nieuiszczenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych wynika bezpośrednio z przepisów prawa co oznacza, iż nie jest wymagane wydanie indywidualnej decyzji administracyjnej w celu jej prowadzenia. Skarżący wskazał również na naruszenie przepisów art. 3 w zw. z art. 2 u.p.e.a., uznając, iż obowiązek musi być wymierzony przez organ administracji publicznej, a więc musi wynikać z decyzji lub postanowienia, bowiem opłata dodatkowa ma charakter sankcyjny. Takiego poglądu Sąd nie podziela. W myśl art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Zawarta w tym przepisie alternatywa jest alternatywą rozłączną, zatem logicznym i oczywistym jest, że obowiązek wynikający bezpośrednio z przepisu prawa (w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – a tak jest w przypadku przedmiotowych opłat), nie musi być wymierzany (ustalany) decyzją lub innym orzeczeniem administracyjnym – bo w takim wypadku ww. przepis ustawy byłby nielogiczny. Nie jest trafny także zarzut niedoręczenia skarżącemu upomnienia bowiem upomnienie z dnia 29 kwietnia 2009 r. zostało mu doręczone w dniu 4 maja 2009 r. Zdaniem Sądu, również zarzut naruszenia art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (tj. niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów ustawowych - określonych w art. 27), nie jest zasadny. Zgodnie z przepisem art. 27 § 1 u.p.e.a., tytuł wykonawczy powinien spełniać wymogi w tym przepisie określone oraz być sporządzony według ustalonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych wzoru (art. 26). Obowiązek zbadania, czy tytuł wykonawczy spełnia te wymagania obciąża organ egzekucyjny (art. 29 § 2), a stwierdzenie ich niespełnienia przesądza o niedopuszczalności egzekucji. Dla egzekucji należności pieniężnych, a taka objęta jest tytułem wykonawczym w tej sprawie, Minister Finansów określił dwa wzory tytułów wykonawczych, w zależności od tego, czy obejmują one jednopozycyjne, czy też czteropozycyjne tytuły. Wzór jednopozycyjnego tytułu wykonawczego (TYT-1) zamieszczono w ww. rozporządzeniu w załączniku Nr 4, a wzór czteropozycyjnego tytułu wykonawczego (TYT-2) w złączniku Nr 5. Z przedstawionego uregulowania wynika zatem, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, który powinien spełniać rygorystycznie określone wymogi co do treści, gdyż warunkuje wszczęcie egzekucji. Każdy z określonych przez Ministra Finansów wzorów tytułów wykonawczych powinien zawierać treść szczegółowo wskazaną w przepisie art. 27 § 1 u.p.e.a., tj.: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Z treści zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy wynika, że odpis tytułu wykonawczego doręczony skarżącemu, a zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym, zawierał wymagane ww. przepisami elementy i został sporządzony według ustalonego rozporządzeniem Ministra Finansów w załączniku Nr 4 wzoru tytułu wykonawczego jednopozycyjnego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych. Prawidłowo więc zarówno organ egzekucyjny - Prezydent Miasta, jak i organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniły wniesione przez skarżącego zarzuty co do niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w przepisie art. 27 § 1 u.p.e.a. jako nieuzasadnione. W szczególności zaś, słusznie organy te stwierdziły, że przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy rozumieć - w przypadku, gdy obowiązek wynika wprost z przepisu prawa - wskazanie aktu prawnego i miejsca jego publikacji. Analizowany tytuł wykonawczy spełnia wymogi, o których mowa w art. 27 u.p.e.a. albowiem zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w tym przepisie. Za organem należy powtórzyć, iż w rubryce 29 zostały podane akty normatywne, będące podstawą prawną prowadzonej egzekucji administracyjnej, zaś w rubrykach 48 i 49 wskazano kwotę należności i kosztów upomnienia oraz datę doręczenia upomnienia. Mając powyższe na uwadze i nie znajdując w świetle powyższego podstaw do uznania zarzutów skargi za uzasadnione, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło