I SA/Sz 1320/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-03-09

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli podatnik wykaże, że dane te są niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, a zmiana w ewidencji nastąpiła z mocą wsteczną?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że ewidencja gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym, a dane w niej zawarte stanowią podstawę wymiaru podatków. Organy podatkowe nie są uprawnione do samodzielnego korygowania tych danych ani do przyjmowania innej podstawy wymiaru podatku niż wskazana w ewidencji. Zmiany w ewidencji gruntów wywołują skutki prawne na przyszłość (ex nunc), a nie z mocą wsteczną (ex tunc).
Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za okres od lipca do grudnia 2012 r. Podstawą opodatkowania były grunty sklasyfikowane w ewidencji jako "K" (kopaliny). Skarżący twierdzili, że grunt ten w rzeczywistości stanowił nieużytek, co potwierdziła późniejsza zmiana w ewidencji z dnia 12 sierpnia 2013 r. Zarzucili organom podatkowym nierozpoznanie istoty sprawy i związanie się danymi z ewidencji, które były niezgodne z rzeczywistym stanem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. R., Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1.07.2012 r. do 31.12.2012 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. 2015. poz.613, zwanej dalej: "O.p."), w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., zwanej dalej: "u.p.o.l."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...]r. ustalającą M. R. i Z. R. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynika, co następuje. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy W. ustalił M.R. i Z.R. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za ww. okres 6 miesięcy, przyjmując za podstawę opodatkowania grunty pozostałe o symbolu "K" o powierzchni [...] m kw. i stosując stawkę podatku w wysokości [...]zł za 1 m kw., przewidzianą dla gruntów pozostałych). Organ ten wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka nr [...] o pow. [...] m kw. sklasyfikowana jest symbolem użytku "K"- kopaliny. Tak sklasyfikowane grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ podatkowy podkreślił, że dane z ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, co oznacza, że organ podatkowy w zakresie informacji zawartych w tej ewidencji jest nimi związany, w zakresie dotyczącym wymiaru i realizacji poszczególnych podatków. Wskazał, że organ podatkowy nie jest uprawniony do kwestionowania takiej czy innej klasyfikacji gruntu. Wyjaśnił, że z pisma Starosty K. z dnia 11 kwietnia 2005 r. wynika, że grunt działki nr [...] od momentu założenia rejestru gruntów po scaleniu gruntów w 1971 r. sklasyfikowany był jako użytki kopalniane. Organ podatkowy wyjaśnił, że nieruchomość jest w posiadaniu przedsiębiorcy i stwierdził, że z akt sprawy wynika, że nie była ona wykorzystywana do działalności gospodarczej, dlatego też nie było podstaw do zastosowania stawek przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Ponadto podatnicy oświadczyli, że nigdy na przedmiotowej działce nie prowadzili działalności gospodarczej ani innej aktywności. Organ podatkowy wskazał ponadto, że z dokumentów (protokołów wizji lokalnych) dołączonych do przedmiotowej sprawy na wniosek M. i Z. R. nie wynika, aby działka nr [...] miała inny symbol użytku niż "K" (kopaliny). Organ zaznaczył, iż prowadzenie rekultywacji nie ma znaczenia dla wymiaru podatku, zaś do momentu sporządzenia dokumentacji do wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, organ podatkowy jest związany danymi dotyczącymi symbolu użytku zawartymi w ewidencji. W odwołaniu od ww. decyzji, podatnicy zarzucili naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 7 ust. 1 pkt 10 tejże ustawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że grunt nie stanowił nieużytku przed dniem 12 sierpnia 2013 r. (tj. przed dniem zmiany danych w ewidencji a w konsekwencji obciążenie podatnika podatkiem od nieruchomości za okres sprzed 12 sierpnia 2013 r. podczas gdy wnikliwa ocena materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków), 2) przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. a. art. 122 O.p. i art. 187 O.p. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, b. art. 194 § 3 O.p. poprzez niezasadne przyjęcie, że organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, które zapisy mają charakter dokumentu urzędowego, podczas gdy zapisy zawarte w ewidencji przed dniem 12 sierpnia 2013 r. były sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym, na co odwołujący przedstawili liczne dowody w myśl przepisu art. 194 § 3 O.p. podważając tym samym wiarygodność danych zawartych w ewidencji przed datą 12 sierpnia 2013 r., co potwierdza, że zmiana dokonana w dniu 12 sierpnia 2013 r. była jedynie aktualizacją w ewidencji bowiem stan na nieruchomości nie zmienił się od co najmniej kilkunastu lat. Mając powyższe na uwadze, odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie zobowiązania podatkowego na kwotę [...] zł za cały okres objęty decyzją, mając na względzie, że sporna nieruchomość stanowiła w rzeczywistości nieużytek przed dniem 12 sierpnia 2013 r. tj. przed dniem wpisania aktualizacji do ewidencji. W uzasadnieniu odwołania podatnicy wskazali, że od początku kwestionowali zapis w ewidencji gruntów jako niezgodny z rzeczywistym stanem występującym na nieruchomości. Już przed 2005 r., a następnie w 2005 r. odwołujący składali wniosek o zmianę danych ewidencyjnych, jako niezgodnych z rzeczywistym stanem na nieruchomości. Z dniem 12 sierpnia 2013 r. nastąpiła aktualizacja danych w ewidencji gruntów i od tej daty działka nr [...] jest sklasyfikowana jako nieużytek. Zdaniem podatników, we wcześniejszym okresie zmiana danych w ewidencji została utrudniona m.in. przez organ podatkowy, który wbrew obowiązującym przepisom zażądał przeprowadzenia rekultywacji działki nr [...], mimo iż rekultywację terenu przeprowadza się w ciągu 5 lat po zaprzestaniu wydobycia, które z całą pewnością nie było prowadzone od momentu nabycia w 1995 r. Odwołujący wskazali dalej, że zmiana w ewidencji ma charakter jedynie deklaratoryjny. W ich ocenie, podatnicy wykazali w sprawie, w trybie art. 194 § 3 O.p., za pomocą innych środków dowodowych, że stan na nieruchomości uzasadniający zmianę w ewidencji z "K" na "N" istniał co najmniej od 2003 roku. Zdaniem podatników, okoliczność ta ma wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, gdyż nieużytki zwalnia się od podatku od nieruchomości i okoliczność ta jest ustawowo uregulowana w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. Odwołujący wskazali, że zadaniem organu podatkowego jest zbadanie na podstawie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego, czy dany grunt powinien zostać obciążony podatkiem od nieruchomości czy też nie, czego organ podatkowy zaniechał. Z dokumentacji wynika bowiem, że zapis w ewidencji widniejący do sierpnia 2013 r. był niezgodny z rzeczywistym stanem na nieruchomości. Działka nr [...] nie była i nie mogła być kopaliną, skoro obecnie jest porośnięta 20- 30 letnim drzewostanem. Powołując się na wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2632/10 odwołujący wskazali, że w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 O.p., iż wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (art. 122 O.p.). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Zdaniem podatników, niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego skutkuje wadliwością decyzji podatkowej, będącej efektem przeprowadzonego postępowania. W zakończeniu odwołujący podnieśli, że nigdy (od momentu nabycia) nie prowadzili na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej, bowiem wbrew twierdzeniom organu nie jest to możliwe ze względów technicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia prawidłowości dokonanej przez organ kwalifikacji dla celów ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego nieruchomości gruntowej, tj. działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m kw. położonej w O., jednostka ewidencyjna W., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków symbolem użytku "K"-kopaliny. Organ odwoławczy przywołał w uzasadnieniu treść przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. 2015. poz. 520 ze zm., zwanej dalej: "p.g.k."), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków, prowadzona jest przez starostów na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454). Wskazał dalej, że do zadań związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji wyłącznie z urzędu lub na wniosek m.in. właścicieli, użytkowników wieczystych gruntów, trwałych zarządców. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Wskazał dalej organ odwoławczy, że ewidencja jest urzędowym rejestrem, w którym uwidacznia się stosowne informacje dotyczące poszczególnych nieruchomości, a wypis z takiego rejestru jest urzędowym dokumentem (art. 194 § 1 O. p.). W związku z tym, organ podatkowy nie ma co do zasady podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Organy podatkowe nie są uprawnione do weryfikacji klasyfikacji zawartych w ewidencji. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 p.g.k., nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy za pomocą każdego dopuszczalnego prawem dowodu, w szczególności jeżeli dotyczą oznaczenia odpowiednim symbolem danego użytku gruntowego, tak jak w sprawie symbolem "K". Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. Starosta Powiatowy w K. na podstawie § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) wprowadził zmiany w ewidencji gruntów dla działki nr [...] obręb ewidencyjny O. o powierzchni użytku [...] ha, stanowiącej współwłasność ustawową małżeństwa M. i Z. R. Działka dotychczas oznaczona w ewidencji symbolem użytku "K" (kopaliny) otrzymała symbol użytku: "N" (nieużytki). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że będąca w posiadaniu odwołujących nieruchomość, jako oznaczona w ewidencji gruntów i budynków symbolem użytku "K", nie może w okresie od 01 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. podlegać zwolnieniu podatkowemu przed dokonaniem zmiany w ewidencji gruntów i budynków, która nastąpiła dopiero 12 sierpnia 2013 r., gdyż w tym czasie nie była nieużytkiem oznaczonym symbolem "N". Organ ten zwrócił uwagę, że w przedmiocie aktualności wpisów w ewidencji gruntów i budynków, nie ma zastosowania zasada wpisu danych z datą wsteczną. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wyjaśnił, że jeżeli zmiany w ewidencji gruntów obejmujące zmiany rodzaju użytków gruntowych zostają wprowadzone w drodze decyzji administracyjnej, to wywołują skutek ex nunc, tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że zasadnie organ pierwszej zastosował do ww. gruntów stawkę podatku jak dla gruntów pozostałych, gdyż istniejące w sprawie dowody wskazały na niemożność wykorzystywania gruntu do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l.). W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję Skarżący zarzucili naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. i art. 6 ust. 1 pkt 20 ustawy prawo geologiczne i górnicze w związku z art. 21 ust. 1 p.g.k. poprzez wadliwe przyjęcie, że grunt nie stanowi nieużytku oraz może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy wnikliwa analiza materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków; 2) przepisów postępowania, mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: - art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 O.p., poprzez nierozpoznanie sprawy co do istoty i pominięcie naruszeń podniesionych w odwołaniu od decyzji organu podatkowego, a mających znaczenie w sprawie przez bezzasadne przyjęcie, że przedmiot opodatkowania, tj. nieruchomość położona w O. stanowiąca działkę nr [...], nie miała w okresie objętym decyzją charakteru nieużytku, - art. 194 § 3 O.p., poprzez przyjęcie, że organ podatkowy jest związany treścią ewidencji gruntów i budynków, której zapisy mają charakter dokumentu urzędowego i nie mogą w żaden sposób zostać zweryfikowane przez organ, mimo iż skarżący przedstawili liczne dowody na okoliczność, że stan w ewidencji jest niezgodny z rzeczywistym stanem na nieruchomości, co potwierdza dokonana 12 sierpnia 2013 r. aktualizacja ewidencji zmieniająca oznaczenie gruntu z "K" - kopaliny na "N" - nieużytek. Mając na uwadze powyższe skarżący złożyli wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi, Skarżący zarzucili, że organ przedstawiając swe stanowisko pomija w całości dokumenty przedstawione przez Skarżących, w tym opinię biegłego, dokumentację fotograficzną oraz decyzje o zmianie klasyfikacji gruntu z sierpnia 2013 roku. Zwrócili nadto uwagę, że w toku całego postępowania podatkowego podnosili, że dane w zawarte w ewidencji gruntów nie są zgodne ze stanem rzeczywistym, a wniosek o zmianę danych w ewidencji złożyli już w 2005 roku. W ocenie Skarżących zmiana w ewidencji była utrudniona m.in. przez organ podatkowy, który wbrew obowiązującym przepisom zażądał rekultywacji przedmiotowego gruntu. Powołując się nadto na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony w wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2632/10, zgodnie z którym "w świetle art. 21 p.g.k. oraz art. 122 o.p. organy podatkowe, co do zasady, są zobowiązane do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów (nawet jeżeli ustawa podatkowa nie odsyła explicite do p.g.k.) i nie są uprawione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w tej ewidencji. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 O.p., że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (art. 122 O.p.)", Skarżący uznali, że taka sytuacja zaistniała w sprawie, gdyż wykazali w toku postępowania, że grunt nie stanowi (bo nie może stanowić) kopaliny, przez którą rozumie się grunty zajęte na czynne odkrywkowe kopalnie, w których odbywa się wydobycie kopalin. Skarżący zarzucili, że organ podatkowy nie wziął pod uwagę dostarczanych przez nich dokumentów oraz wyjaśnień, powtarzając jedynie, że jest związany tym co wynika z ewidencji. Takie stanowisko narusza ich zdaniem art. 122 O.p. Skarżący zwrócili uwagę, że przepis art. 194 §3 O.p. dopuszcza przeprowadzenie przeciwdowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. W ocenie Skarżących, zmiana w ewidencji ma charakter jedynie deklaratoryjny. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło zasadności podniesionych w niej zarzutów i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sporna w sprawie jest kwestia prawidłowości dokonanej przez organy podatkowe obu instancji kwalifikacji, nieruchomości gruntowej, stanowiącej przedmiot współwłasności ustawowej małżeńskiej, dla celów wymiaru podatku od nieruchomości za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., tj. działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m kw. (stanowiącej współwłasność podatników), położonej w O., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków, w ww. okresie, symbolem użytku "K" - kopaliny. Przypomnieć na wstępie wypada, że katalog przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zawiera art. 2 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) - dalej w skrócie: "u.p.o.l.", w brzmieniu obowiązującym w 2012 roku, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie ustawodawca negatywnie określił przedmiot opodatkowania przewidując, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej ( art. 2 ust 2 u.p.o.l.). Z kolei art. 1a ust. 3 u.p.o.l. wskazuje, w jaki sposób należy rozumieć pewną kategorię gruntów a mianowicie, iż przez określenie nieużytki, grunty zadrzewione i zakrzewione rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią stosownie do art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj: Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm., zwanej dalej: "p.g.k.") podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie ugruntowane już poglądy, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma klasyfikacja gruntu uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji gruntów. Ustalając wysokość zobowiązań podatkowych organy nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do pominięcia tych danych w postępowaniu podatkowym i przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Teza ta jest powszechnie akceptowana w literaturze przedmiotu i orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 550/12, z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2241/10). Poza sporem pozostaje kwestia sklasyfikowania spornych gruntów w okresie od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w ewidencji gruntów i budynków jako grunty zabudowane i zurbanizowane stanowiące użytki kopalne (K). Z akt sprawy wynika bowiem, że dopiero w dniu 12 sierpnia 2013 r. Starosta Powiatowy w K. na podstawie § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) wprowadził zmiany w ewidencji gruntów dla działki nr [...] obręb ewidencyjny O. o powierzchni użytku [...] ha, stanowiącej współwłasność ustawową małżeństwa M. i Z.R. Działka dotychczas oznaczona w ewidencji symbolem użytku "K" (kopaliny) otrzymała następujący symbol użytku: "N" (nieużytki) - zawiadomienie Starosty K. z dnia 12 sierpnia [...] r. o zmianach w danych ewidencyjnych. Sąd podzielił stanowisko organu podatkowego, że dopiero stosowna decyzja Starosty K. w tym przedmiocie, a co za tym idzie, wynikające z niej zmiany w ewidencji gruntów, mogą mieć prawne i wiążące znaczenie dla organu podatkowego ustalającego wymiar podatku od nieruchomości. Tak więc o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości decyduje charakter i przeznaczenie gruntu, odpowiednio sklasyfikowanego w ewidencji gruntów i budynków. Jak już wskazano wyżej, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią stosownie do art. 21 ust.1 p.g.k. podstawę wymiaru podatków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, które Sąd orzekający w sprawie w całości podziela, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 p.g.k. nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08, LEX nr 558871, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., II FSK 1410/07, LEX nr 549643). Należy bowiem wskazać, że dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów, bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, LEX nr 490966, z 14 września 2010 r., II FSK 690/09, LEX nr 745808, wyrok NSA z 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 550/12). Dlatego za nieuzasadniony należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 122 O.p. i 187 O.p. w związku z art. 235 O.p. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, prawidłowo stwierdził, że organy nie są upoważnione do zmiany klasyfikacji gruntu dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości, m.in. na podstawie przeprowadzonych na spornym gruncie wizji lokalnych, czego domagali się Skarżący w sprawie. Z powyższych względów Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 194 § 3 O.p., przewidującego możliwość przeprowadzenia przez organ podatkowy dowodu przeciw dokumentom urzędowym. Sąd orzekający w sprawie nie podziela poglądu przeciwnego wyrażonego, m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2632/10 oraz z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1581/12, iż dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy za pomocą każdego dopuszczalnego prawem dowodu, w szczególności jeżeli dotyczą oznaczenia odpowiednim symbolem danego użytku gruntowego, tak jak w sprawie symbolem "K", oznaczającym nie tylko "zajęte przez czynne odkrywkowe kopalnie, w których odbywa się wydobycie kopalin", ale także "wyrobiska po wydobyciu kopalin" oraz "zapadliska i tereny po działalności górniczej" (vide: poz. 17 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2001.38.454 ze zm.). Wskazać dalej należy, że sporny w sprawie jest charakter skutków, jakie wywołała dokonana w dniu 12 sierpnia [...] r. zmiana w ewidencji gruntów. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że taka zmiana wywołuje skutki na przyszłość (ex nunc), natomiast w ocenie skarżących zmiana ma charakter deklaratoryjny. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że zmiany w ewidencji gruntów wywołują skutek ex nunc (na przyszłość) i zasadnie opodatkował sporne grunty za okres poprzedzający tę zmianę stawką podatku jak dla gruntów pozostałych, nie naruszając wbrew zarzutom skargi przepisu art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., przewidującego zwolnienie z mocy prawa od opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów stanowiących nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd akceptuje argumentację dotyczącą procedury i mocy wiążącej zmian wprowadzanych do ewidencji gruntów i budynków przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 406/13 oraz z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1252/13, w którym sąd ten stwierdził, że cyt.: "Ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami, którą reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm. - art. 2 pkt 8). Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy, w ewidencji gruntów zawarte są informacje dotyczące m.in.: - położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości; - właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób prawnych i fizycznych, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1). Właściciele nieruchomości są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2). Na żądanie starosty właściciele nieruchomości, zgłaszający zmiany są obowiązani dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3). Przywołana ustawa, chociaż określa przedmiot ewidencji i podstawowe wymagania co do jej zawartości, nie określa jednak zasad jej prowadzenia. Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa, wydane na podstawie art. 26 tej ustawy, rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Z przepisów rozporządzenia wynika, że ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Dane ewidencyjne odnoszące się do gruntów dotyczą, między innymi numeru działki, numerycznego opisu granic, pola powierzchni działki ewidencyjnej i informacji określających pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej (§ 10, § 11, § 59 i § 60 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 ww. ustawy). Z istoty ewidencji jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali wynika, że może ona spełniać swoje funkcje tylko przy założeniu aktualności danych ewidencyjnych. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i § 11, w tym właścicieli nieruchomości (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Rodzaje zmian wprowadzanych z urzędu określa § 46 ust. 2 rozporządzenia. Są to zmiany wynikające, m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Wprowadzanie zmian w ewidencji w sytuacji, gdy wymaga to wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, następuje w drodze decyzji administracyjnej (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Starosta, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, odpowiada za aktualność danych w ewidencji, o czym stanowi § 44 powołanego rozporządzenia, przy czym - wszelkie zmiany powinny być dokonane w oparciu o dane udokumentowane, na co już wskazano powyżej. Zauważyć także należy, że obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 powołanej ustawy, z jednej strony - zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś - eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną. Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Uznać zatem należy, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny powinien być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Zatem, istotny w sprawie przepis art. 22 pkt 2 p.g.k., który stanowi, że osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian, nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów, natomiast starosta, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, odpowiada za aktualność danych w ewidencji, o czym stanowi § 44 powołanego rozporządzenia, przy czym wszelkie zmiany powinny być dokonane w oparciu o dane udokumentowane, na co już wskazano powyżej (vide: wyrok NSA z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt I OSK 102/09). W wyroku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. W przedmiocie zaś aktualności wpisów w ewidencji gruntów i budynków, w kontekście zmian jakie zachodzą na działkach ujętych w ewidencji, należy wyraźnie podkreślić, że w przypadku ewidencji gruntów i budynków nie ma zastosowania zasada wpisu danych z datą wsteczną (np. jak to ma miejsce w przypadku ksiąg wieczystych, tj. z datą złożenia wniosku). Wniosek, że dokonanie zmian w ewidencji z datą wsteczną nie jest możliwe, pośrednio wypływa z przepisów prawa, które normują tryb wprowadzenia tych zmian. Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian zapewnia, z jednej strony - aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś - ustanawiając, obowiązek po stronie właściciela zawiadamiania o tych zmianach w krótkim terminie, eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku. Zatem, jeżeli zmiany w ewidencji gruntów obejmujące zmiany rodzaju użytków gruntowych zostają wprowadzone w drodze decyzji administracyjnej, to wywołują skutek ex nunc, tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną (vide: wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 2631/11).". Mając na uwadze powyższe rozważania, należało uznać, że nie doszło w sprawie ani do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy ani też przepisów prawa materialnego. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), należało zatem skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło