I SA/Sz 1361/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2015-02-04
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ponieważ nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów finansowych i majątkowych, mimo wezwania sądu. Brak ten uniemożliwił ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku akcyzowego. Spółka argumentowała brak dochodów pozwalających na pokrycie kosztów. Sąd wezwał do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych i majątkowych, z których spółka nie wszystkie dostarczyła lub przedłożyła w wadliwej formie (np. niepodpisane wydruki).Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, w związku ze skargą na opisaną wyżej decyzję, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sądu ustalono wpis od skargi
w sprawie w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wyjaśniła, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodu pozwalającego na poniesienie chociażby w części kosztów sądowych, spółka nie uzyskuje zysku, przynosi straty.
Na urzędowym formularzu Spółka podała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Nie podała wymaganego stanu rachunków bankowych, wartości środków trwałych ani wartości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu.
Wezwaniem z 8 grudnia 2014 r. referendarz sądowym zobowiązał Spółkę do nadesłania dodatkowych dokumentów. Zobowiązanie to obejmowało:
1) bilans i rachunek zysków i strat skarżącej Spółki według stanu na 31 grudnia 2013 r. oraz 30 czerwca 2014r.,
2) wykaz rachunków bankowych Spółki i wyciągi z wszystkich rachunków bankowych skarżącej za okres od 15 października 2014 r. do 30 listopada 2014 r.,
3) odpisy deklaracji VAT oraz odpisów deklaracji dotyczących rozliczenia podatku akcyzowego Spółki z ostatnich trzech okresów rozliczeniowych,
4) wyciągi z księgi rachunkowej Spółki zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty) za ostatnie trzy miesiące,
5) ewidencję stanu środków pieniężnych Spółki za ostatnie trzy miesiące.
W wezwaniu wyznaczono 10 dniowy termin pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy.
Spółka nadesłała:
- deklaracje VAT-7 za wrzesień, październik, listopad 2014 r. z wykazaną w każdej z nich kwotą do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł,
- wydruk "rachunek zysków i strat" za okres od stycznia do czerwca 2014 r. nieopatrzony podpisem i datą sporządzenia,
- wydruk "rachunek zysków i strat" za okres od stycznia do grudnia 2013 r. nieopatrzony podpisem i datą sporządzenia,
- wydruk "rachunek zysków i strat" za okres od stycznia do grudnia 2012 r. nieopatrzony podpisem i datą sporządzenia,
- wydruk "dane na dzień 31.12.2014" obejmujące wynik, kapitał zakładowy, przychody, koszty, straty za IX-XII nieopatrzony podpisem i datą sporządzenia,
- wyciąg bankowy Spółki za okres od 2 stycznia 2014 r. do 28 lutego 2014 r. potwierdzający stan środków [...] zł.
Innych dokumentów spółka nie nadesłała.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje.
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) – powoływana dalej jako "p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (postanowienia NSA z dnia 5 grudnia 2013 r., II FZ 1102/13; z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 185/10; z dnia 19 maja 2010 r., II FZ 156/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Oceniając zasadność przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy odnieść sytuację majątkową Spółki do wysokości kosztów, które jest ona zobowiązana ponieść.
W związku z tym wyjaśnić należy, że na skarżącej Spółce ciąży aktualnie obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w kwocie [...] zł. Przewidywane kolejne koszty sądowe w sprawie mogą sprowadzać się, w przypadku oddalenia jej skargi, do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w wysokości [...] zł oraz wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie.
Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny, wskazać należy, że osoba prawna oraz inna jednostka organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, postanowienia NSA z 29 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 191/11, z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II GZ 337/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem referendarza sądowego, strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Spółka nie przedłożyła wszystkich wymaganych danych i dokumentów na poparcie złożonych w uzasadnieniu wniosku oświadczeń. Przedłożone niepodpisane przez osobę sporządzającą i zatwierdzającą wydruki o nazwie "rachunek zysków i strat" nie mogą stanowić dowodu w sprawie. To samo dotyczy przedłożonego wydruku dotyczącego wyniku finansowego, przychodów, kosztów i straty za okres od września do grudnia 2014 r. Należy także zwrócić uwagę, że Spółka nie potwierdziła braku środków pieniężnych.
Wbrew wezwaniu, pomimo przedłużonego na wniosek Spółki terminu na wykonanie zobowiązania referendarza sądowego, nie przedłożyła wymaganego bilansu, rachunku zysków i strat, ewidencji stanu środków pieniężnych Spółki, wyciągu z księgi rachunkowej zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykazu rachunków bankowych Spółki
i wyciągów z wszystkich rachunków bankowych za okres od 15 października 2014 r. do 30 listopada 2014 r.
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W sprawie, skarżąca Spółka nie dostarczyła, pomimo, iż była do tego zobowiązana na mocy art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, informacji dotyczących jej stanu majątkowego i rzeczywistych możliwości płatniczych, uniemożliwiając w ten sposób ocenę, czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki dla przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym. Złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych. Uzasadnienie wniosku jest lakoniczne, Spółka uchyliła się od wykazania stanu środków trwałych, wartości wyniku finansowego za ostatni rok obrotowy oraz stanu środków na rachunkach bankowych. Takiego braku nie uzupełniła pomimo skierowanego do niej wezwania.
Wobec powyższego należało stwierdzić, że Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło