I SA/Sz 152/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2008 r. wniosku L. J. o zmianę postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 9 lipca 2007 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za wrzesień 2006 r. p o s t a n a w i a: 1) odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 9 lipca 2007 r. odmawiającego wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, 2) odrzucić skargę. Skarżący, w związku ze złożeniem skargi na wyżej wskazane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 marca 2007 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Wniosek skarżącego z dnia 12 grudnia 2006 r. o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z 9 lipca 2007 r. Także Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie w dniu 1 października 2007 r. (sygn. akt II FZ 496/07). W odpowiedzi na kolejne zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu (zarządzenie z 22 października 2007 r.) skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został potraktowany przez Sąd jako wniosek o zmianę w/w postanowienia z dnia 9 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowieniem z dnia 17 stycznia 2008 r. odmówił zmiany postanowienia z dnia 9 lipca 2007 r. odmawiającego przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r. oddalił zażalenie na to postanowienie (sygn. akt II FZ 87/08). W dniu 5 maja 2008 r. skarżący złożył, w odpowiedzi skierowane do niego kolejne zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (zarządzenie z dnia 17 kwietnia 2008 r.), kolejny, trzeci już, wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie, potraktowany przez Sąd jako kolejny (drugi) wniosek o zmianę postanowienia WSA w S. z 9 lipca 2007 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że sytuacja materialna i zdrowotna powoduje, że nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej w wysokości 100 zł (wpis od skargi). Skarżący oświadczył, że otrzymuje niską rentę (914,70 zł netto), z której opłaca środki do życia, lekarstwa niezbędne do życia i leczenia choroby psychiatrycznej. Wskazał, że jest bezdomny, samotny, nie posiada żadnego majątku, oszczędności. Skarżący oświadczył, że kwoty uzyskane ze sprzedaży nieruchomości w P. (przy ul. B. i ul. T. ) przekazane zostały na częściową spłatę zadłużenia, a obecnie ciąży na skarżącym zadłużenie wobec urzędu skarbowego w G. na kwotę "475.261,70 zł". Dodatkowo, zaznaczając w piśmie z dnia 30 czerwca 2008 r., że wnosi o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od wpisu od skargi, skarżący załączył do tego pisma, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację rodzinna i majątkową : - zawiadomienie ZUS z dnia 10 września 2007 r. o skierowaniu na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej ZUS, - kartę informacyjną leczenia szpitalnego o przebywaniu na oddziale urologii w dniach 16-21 kwietnia 2004 r., - kartę leczenia szpitalnego w dniach 11-29 grudnia 2006 r. na oddziale ogólnopsychiatrycznym, - dwa skierowania na specjalistyczne badania ( ortopedyczne, laboratorium i pracownia RTG )z lat 2003 i 2005, - orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z dnia 8 maja 2008 r., - odcinki renty za kwiecień, maj, czerwiec 2008 r. z kwotą brutto 1085,38 zł (netto 314,70 zł), - faktury VAT z 27 czerwca 2008 r. za badanie ( RTG ) na kwotę 60 zł, - faktura VAT z 2 czerwca 2008 r. na kwotę 59,99 zł ( zakupiono syrop Flegamina, tabletki Ibuprom Zatoki oraz krem przeciwzmarszczkowy na dzień – 45,98 zł ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (ustawa z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r. Nr 153, o poz. 1270 ze zm. ), dalej: p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odnosząc powołane przez skarżącego okoliczności do prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 9 lipca 2008 r., wydanego na podstawie art. 165, 245 § 2, 246 § 1 pkt 1, art. 199 p.p.s.a., wskazać należy, że analiza przedstawionego przez skarżącego oświadczenia majątkowego i dokumentów źródłowych prowadzi do wniosku, iż nie wykazał on, że jego sytuacja majątkowa uległa zmianie, pogorszeniu, zatem nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca w kolejnym wniosku powołuje w zasadzie te same okoliczności dotyczące swojej sytuacji, upatrując zasadności przyznania mu całkowitego prawa pomocy - jak dotychczas - w swoim złym stanie zdrowia psychicznego, niskich dochodach z renty oraz trudnej sytuacji osobistej i rodzinnej (bezdomność). W ocenie Sądu przedstawiane przez skarżącego dane dotyczące jego sytuacji rodzinnej i majątkowej są nadal niepełne. Skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających stan bezdomności i sytuacji rodzinnej (np. zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej) oraz utratę, czy sprzedaż nieruchomości. Powyższe powoduje, w konsekwencji, iż nie jest możliwe dokonanie odmiennej oceny jego sprawy niż zawarta w prawomocnym postanowieniu z dnia 9 lipca 2007 r. (sygn. akt I SA/Sz 152/07). Dlatego należało na podstawie art. 165 p.p.s.a. odmówić zmiany postanowienia Sądu z dnia 9 lipca 2007 r., czemu dano wyraz w pkt 1 sentencji postanowienia. Następnie wyjaśnić należy, że - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. akt II FZ 617/07 - postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odmawiające stronie skarżącej zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi, z chwilą oddalenia zażalenia na to orzeczenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, staje się prawomocne. Bieg terminu do opłacenia skargi wyznaczony kierowanym do strony skarżącej wezwaniem o uiszczenie wpisu od skargi nie zostaje jednak przerwany jeżeli strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 u.p.p.s.a. Bez znaczenia w tym przypadku pozostaje kwestia zmiany okoliczności wskazanych w tym piśmie, które mogą uzasadnić zmianę lub uchylenie wcześniejszego postanowienia w tym przedmiocie. Należy zatem w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym przez sąd do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero wydanie przez sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Odmienne działanie sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie da się zauważyć również w rozpoznawanej sprawie, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania. W związku z tym, stwierdzić w tym miejscu należy, że wobec prawomocności postanowienia tut. Sądu z dnia 9 lipca 2007 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy, jak też postanowienia z dnia 17 stycznia 2008 r. odmawiającego zmiany postanowienia z dnia 9 lipca 2007 r., na stronie ciąży obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu w sprawie. Od obowiązku tego nie zwalnia ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z powołanego wyżej orzeczenia NSA, bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany, jeżeli strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. A zatem, obowiązku uiszczenia wpisu od skargi nie niweczy samo złożenie kolejnego wniosku. Ponadto, stosownie do treści art. 220 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W tej sytuacji, w sprawie niniejszej, z uwagi na prawomocność postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, nadal istniał obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, który nie został zniweczony przez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec tego, że skarżący należnego wpisu nie uiścił, należało skargę odrzucić, czemu dano wyraz w pkt 2 sentencji postanowienia.