I SA/Sz 180/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] października 2019 r. wniosku P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Sz [...] wydanego w sprawie ze skargi P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 180/19 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. Z treści uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że skarga kasacyjna została złożona po upływie terminu o którym mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a". Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 26 lipca 2019 r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu [...] sierpnia 2019 r., przy czym był to dzień wolny od pracy (niedziela), a zatem skargę kasacyjną należało wnieść najpóźniej w dniu 26 sierpnia 2019 r. (art. 83 § 2 p.p.s.a.). Pismem z dnia 19 września 2019 r. strona skarżąca – reprezentowana przez radcę prawnego – złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że postanowienie o odrzuceniu skargi stanowiło dla skarżącego ogromne zaskoczenie, bowiem z prezentaty, którą opatrzono korespondencję zawierającą między innymi wyrok wraz z uzasadnieniem wynikało, że przesyłka została doręczona do N. w dniu 30 lipca 2019 r. i skarżący od tej daty liczył termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W jego przekonaniu termin ten upływał więc 30 sierpnia. Skarżący wskazał, że skarga został przygotowana z odpowiednim wyprzedzeniem - przeszło tydzień przed upływem terminu, a następnie opłacona w dniu 26 sierpnia 2019 r. i nadana w dniu 27 sierpnia 2019 r. natomiast skarżący pozostawał w przekonaniu, iż do upływu terminu pozostają jeszcze 3 dni. Wykazał więc należytą staranność w przygotowaniu i złożeniu skargi. Dopiero z chwilą doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi w dniu 12 września 2019 r. skarżący uzyskał wiedzę, iż do doręczenia przesyłki mogło dojść w dacie innej niż ta wynikająca z prezentaty oraz zapisów książki korespondencji stosowanej u skarżącego. Skarżący wyjaśnił, że podjął starania celem wyjaśnienia czy rzeczywiście doszło do wadliwego oznaczenia korespondencji i jaka jest przyczyna takiego stanu rzeczy. Ostatecznie ustalił, że faktycznie pracownik N. odebrał korespondencję na poczcie w piątek 26 lipca 2019 r. (wydruk zapisów e- monitoringu przesyłek) wszelkie wpisy dotyczące rzeczonej korespondencji w samym N. pojawiają się jednak dopiero w dniu 30 lipca 2019 r. Taka data widnieje bezpośrednio na korespondencji, w książce korespondencji oraz z tą datą skan wyroku z uzasadnieniem nadano do pełnomocnika celem sporządzenia skargi. Skarżący nie posiada, mimo dołożonych starań, możliwości wyjaśnienia czy do siedziby N. korespondencja dotarła dopiero w dniu 30 lipca 2019 r. i z tą datą została przyjęta, czy też dotarła z datą wcześniejszą, a pracownik sekretariatu zarejestrował przesyłkę z opóźnieniem skutkującym błędnym przekonaniem skarżącego, że bieg terminu skargi rozpoczyna się w dniu 30 lipca. Skarżący wyciągnął konsekwencje służbowe zarówno wobec pracownika zajmującego się odbiorem korespondencji, jak i pracownika sekretariatu. Wobec powyższego skarżący wskazał, że bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi, a o fakcie uchybienia uzyskał wiedzę dopiero z chwilą doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Bez informacji uzyskanych od Sądu skarżący nie miał możliwości, ale i powodu aby weryfikować termin nadania skargi. Był bowiem przekonany, że wszelkich czynności dokonał na kilka dni przed upływem terminu. Skarżący pozostaje w przekonaniu, iż nie może ponosić negatywnych konsekwencji zdarzeń o których nie wiedział i nie miał możliwości zweryfikować. Nie mógł wiedzieć, że przesyłkę pracownik odebrał w innej dacie niż ta widniejąca na dokumentach i w książce korespondencji. Skarżący dołożył wszelkich starań, w tym wdrożył odpowiednie procedury obiegu dokumentów, tak aby każda korespondencja była rejestrowana. O staranności skarżącego stanowi również fakt, iż bezpośrednio po zarejestrowaniu wpływu wyroku wraz z uzasadnieniem tj. w dniu 30 lipca 2019 r. skan korespondencji nadano do pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Sam fakt opłacenia skargi w dni 26 sierpnia 2019 r. przemawia za stwierdzeniem, iż skarżący przekonany o tym, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 30 sierpnia, z odpowiednim wyprzedzeniem skargę opłacił i nadał w dniu kolejnym. Powyższe wskazuje, że wniesienie skargi po terminie było wynikiem najprawdopodobniej pomyłki któregoś z pracowników w odpowiednim oznaczeniu daty wpływu, nie zaś opieszałości skarżącego w złożeniu skargi. Nadmienienia wymaga również waga złożonego środka odwoławczego. Do wniosku skarżący dołączył kopię książki korespondencji a także potwierdzenie wpływu korespondencji w dniu 30 lipca 2019 r. (kopię pisma sądu wraz z odpisem wyroku z uzasadnieniem) wnosząc o przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów. Nadto, do wniosku skarżący dołączył skargę kasacyjną wraz odpisem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści ww. przepisów wynika zatem, że jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy wniosek został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a ponadto uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Mając na uwadze powyższe przesłanki przywrócenia terminu, wskazać należy, że skarżący dochował 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, bowiem złożył przedmiotowy wniosek w dniu 19 września 2019 r., w odpowiedzi na doręczone mu w dniu 16 września 2019 r. postanowienie z dnia 11 września 2019 r. którym odrzucono skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego. Ponadto, do wniosku skarżący dołączył skargę kasacyjną wraz z odpisem dla strony przeciwnej wypełniając tym samym art. 87 § 4 p.p.s.a. W tych okolicznościach w sprawie należało zbadać czy skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W literaturze i orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany po rozpatrzeniu wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przy ocenie winy strony (albo jej braku) w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Za negatywną przesłanką zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy przyjąć zaniechanie przez wnioskodawcę tych wszystkich czynności, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 462 i nast., postanowienie NSA z 4 listopada 2011 r., I OZ 823/11, z 9 września 2011 r. II FZ 456/11, i z 19 grudnia 2013 r., II GZ 752/13). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wynika z treści wniosku skarżący będący jednostką organizacyjną Skarbu Państwa (. ) brak winy w nieterminowym wniesieniu skargi kasacyjnej uzasadnia obliczeniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej według dokonanych przez pracownika skarżącego wpisów w księdze korespondencji oraz daty odnotowanej na korespondencji, z których to wynikało, że wyrok wraz z uzasadnieniem wpłynął do N. w dniu 30 lipca 2019 r. Jak natomiast wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji oraz danych ze strony Poczty Polskiej S.A. pracownik skarżącego odebrał rzeczoną korespondencję w dniu 26 lipca 2019 r. We wniosku skarżący potwierdził powyższe wskazując, że złożenie skargi po terminie było wynikiem najprawdopodobniej pomyłki któregoś z pracowników w odpowiednim oznaczeniu daty wpływu wyroku wraz z uzasadnieniem. Skarżący uważa jednak, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z pomyłki pracownika, bowiem o niej nie wiedział i nie miał możliwości zweryfikować. W kontekście argumentacji zawartej we wniosku należy wskazać, że jednostki organizacyjne działają przez organy albo osoby uprawnione w jej imieniu. Nie ulega wątpliwości, że organ działający w imieniu danej jednostki, ponosi odpowiedzialność za to, czy dana czynność została dokonana z zachowaniem należytej staranności także przez pracowników tej jednostki wyznaczonych do dokonania tej czynności. Należy podkreślić, że w klauzuli należytej staranności, która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 86 § 1 p.p.s.a. niewątpliwie mieści się odpowiednia organizacja odbioru korespondencji, gdyż w sytuacji złożenia skargi do sądu skarżący, powinien liczyć się z otrzymywaniem korespondencji od organu. Skarżący, jako jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, odpowiada za wewnętrzną organizację, w tym w zakresie upoważnienia właściwej osoby do odbioru przesyłek oraz wewnętrznego obiegu i właściwego nadzoru nadsyłanej do N. korespondencji. W konsekwencji to N. ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania pracownika w zakresie odbioru i przekazywania korespondencji. Tym samym, N. jako strona postępowania ponosi również odpowiedzialność za działania i zaniechania osób trzecich, jeżeli zleca tymże określone czynności techniczne czy procesowe. Jest to tzw. wina w wyborze. W przeciwnym przypadku, tj. uwzględnienia stanowiska przedstawionego przez skarżącego, w każdej sytuacji strona mogłaby się uwolnić od skutków błędnych działań czy zawinionych zaniechań wyznaczonego do działania podmiotu. To na stronie skarżącej ciążył obowiązek zapewnienia takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na niej obowiązków. W konsekwencji powyższego okoliczności przedstawione we wniosku z całą pewnością nie mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi przez skarżącego. Nie można bowiem uznać, iż mylne odnotowanie daty doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem od którego należy liczyć termin do wniesienia skargi kasacyjnej było zdarzeniem nagłym czy też zdarzeniem od niego niezależnym. Tego rodzaju uchybienie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od pracownika. Mając powyższe na uwadze, bez wpływu na ocenę przesłanek o których mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. pozostaje fakt, że skarżący wyciągnął konsekwencje służbowe zarówno wobec pracownika zajmującego się odbiorem korespondencji, jak i pracownika sekretariatu. Podkreślić należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w sytuacjach gdy strona, z przyczyn niezależnych od niej, którym w żaden sposób nie mogła zaradzić, nie dopełniła czynności procesowej w stosownym terminie. Nie może być natomiast wykorzystywana przez stronę do przeciwdziałania negatywnym skutkom procesowym wynikającym z jej zaniedbań i braku należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. W tym kontekście za bezzasadne należy uznać wywody skarżącego w kwestii braku zawinienia, jako przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej z art. 86 § 1 p.p.s.a. W tym stanie sprawy sąd – na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Wszystkie cytowane orzeczenia są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.