I SA/Sz 238/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia [...] raty zaległości w opłacie targowej za okres [...] do [...] r. wraz z opłatą prolongacyjną i odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący D. T., zamieszkały w [...], w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że wraz z żoną ([...]lat) utrzymuje się z handlu, na utrzymaniu małżonków pozostaje [...] córka. Skarżący oświadczył, że w okresie od [...] do [...] ciężko uzyskać dochody na utrzymanie i bieżące opłaty. Wskazał na otrzymywaną pomoc rodziny. Odnośnie do majątku podał, że posiada mieszkanie w [...] o powierzchni [...] m². W rubryce "Dochody" (pkt 10 ppf) podał, że jest osobą bezrobotną, żona prowadzi działalność gospodarczą i średni dochód brutto z okresu [...] wyniósł [...] zł. Córka studiuje. Z akt administracyjnych sprawy wynika dodatkowo (PIT-28), że żona skarżącego zadeklarowała za [...] rok przychody z działalności gospodarczej ([...] w [...]) w wysokości [...] zł (podlegające opodatkowaniu ryczałtem w wysokości 3%). Według oświadczenia D. T. z dnia [...] r., miesięczne dochody żony skarżącego wynosiły netto [...] zł, natomiast wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, spłatą kredytu i wynajmem pokoju dla córki w [...], łącznie ok. [...] zł. W piśmie z dnia [...] r. skarżący został zobowiązany przez referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów z uwagi na to, że oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny jego aktualnej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Powyższe zobowiązanie obejmowało: dokumenty potwierdzające wyrejestrowanie prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej; zeznanie podatkowego skarżącego oraz żony skarżącego o wysokości dochodu uzyskanego w [...] roku oraz w [...] r. (w przypadku dokonanego już rozliczenia podatkowego za [...] rok); zaświadczenie powiatowego urzędu pracy potwierdzające, że skarżący jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku/bez prawa do zasiłku; dokumenty potwierdzające wysokość dochodów żony skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej (t.j. odpis ewidencji przychodów, kosztów, dochodów, prowadzonej dla potrzeb opodatkowania podatkiem dochodowym oraz deklaracji dotyczących podatku VAT) za okres od [...] do [...] r. oraz za okres ostatnich trzech miesięcy; wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i jego żony za okres od [...] r. do [...] r. oraz za okres od [...] do [...] r.; dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego i jego rodziny za okres ostatnich trzech miesięcy; zaświadczenie z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy, czy rodzina skarżącego korzystała/korzysta z opieki społecznej w okresie ostatnich sześciu miesięcy. W ww. wezwaniu wyznaczono czternastodniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu 8 kwietnia 2013r., a wyznaczony tym wezwaniem 14 dniowy termin upłynął bezskutecznie 22 kwietnia 2013 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów i nie wyjaśnił przyczyny tego braku. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Zdaniem referendarza, strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W formularzu skarżący podał, że utrzymuje się wraz z żoną z handlu, następnie oświadczył, że jest osobą bezrobotną, a zona z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała w okresie od [...] do [...] dochód w wysokości średnio brutto [...] zł. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje studiująca córka; skarżący korzysta z pomocy rodziny. Powyższe ogólnikowe oświadczenia były niewystarczające do oceny jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa skarżącego i dlatego został wezwany w piśmie z dnia [...] r. do nadesłania ww. dokumentów, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zaznaczyć należy, że uchylanie się strony od obowiązków związanych z wykazywaniem sytuacji majątkowej, nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05, niepubl; postanowienia NSA z 5 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 236/08, LEX nr 479142, z 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FZ 170/12, LEX nr 1137689). Skarżący nie wykonał nałożonego zobowiązania, nie wyjaśnił też przyczyny niewykonania tego zobowiązania. Oceniając wniosek skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie potwierdził czy jest osobą bezrobotną, czy też przedsiębiorcą; nie przedłożył dokumentów potwierdzających wysokość aktualnych dochodów żony i stanu środków pieniężnych na rachunkach bankowych (swoich i żony). Skarżący, wbrew wezwaniu, nie udokumentował źródeł i wysokości zadeklarowanych dochodów za [...] rok. Skarżący nie podał także jakie ponosi aktualnie wydatki na utrzymanie. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał w sposób należyty, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.