I SA/Sz 258/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-05-18
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która dysponuje znacznymi środkami finansowymi i generuje zyski, ale przeznacza je na inwestycje i zobowiązania prywatnoprawne, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od opłaty sądowej)?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli mimo posiadania wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, przeznacza je na inne cele, takie jak inwestycje czy zobowiązania prywatnoprawne. Kryterium przyznania prawa pomocy jest wyłącznie finansowe, a strona musi wykazać brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a nie tylko preferowanie innych wydatków.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od opłaty od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Spółka uzasadniała wniosek planowanymi inwestycjami, kosztami bieżącymi związanymi z poszerzeniem działalności oraz przeznaczaniem wolnych środków na obsługę kredytów bankowych. W oświadczeniu majątkowym wykazała znaczący kapitał zakładowy, środki trwałe, zysk z ostatniego roku obrotowego oraz środki na rachunkach bankowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.Spółki z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżąca Spółka, wraz ze skargą na wyżej opisane postanowienie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty od skargi, który uzupełniła w dniu 14 maja 2012 r. składając wypełniony formularz wniosku ( PPPr).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 2 kwietnia 2012 r. ustalono wpis od skargi w kwocie 100 zł.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy Spółka podała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości, zarządzania nieruchomościami na zlecenie, wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, w zakresie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, Spółka przystępuje aktualnie do inwestycji o szerokim zakresie i wielomilionowej wartości. Wszelkie posiadane wolne środki rezerwuje na obsługę finansową kredytów bankowych. Złożony wniosek Spółka uzasadnia również poszerzeniem działalności o nadzór nad komunalnym zasobem mieszkaniowym, co jak wskazała, generuje duże koszty bieżące.
W oświadczeniu o majątku i dochodach z 14 maja 2012 r. podała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł; środki trwałe o wartości [...] zł, a ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem [...] zł. Przedstawiając dane dotyczące trzech rachunków bankowych wskazała, że na koniec kwietnia 2012 r. posiadała [...] zł. .
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11).
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe ( por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analizując wniosek skarżącej Spółki oraz przedstawione dane dotyczące jej sytuacji finansowej, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą, uzyskuje dochody, przystępuje do "inwestycji o szerokim zakresie i wielomilionowej wartości", i co najważniejsze, dysponuje znacznymi środkami pieniężnymi ( ok. [...]. zł na koniec kwietnia b.r.).
W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest też pogląd, zgodnie z którym nie zasługuje na aprobatę preferowanie przez stronę regulowania zobowiązań prywatnoprawnych ponad regulowanie zobowiązań publicznoprawnych. W postanowieniu z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FZ 252/08 ( dostępne w bazie orzeczeń NSA, orzeczenia.nsa.gov.pl ) Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji strony, że wydatki prywatnoprawne mają priorytet wobec kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. dla uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym konieczne jest, jak już wskazano wyżej, by strona wykazała, że "nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania". Tymczasem z akt sprawy wynika, że strona środki w niezbędnej wysokości posiada, tylko przeznacza je na inne cele, przede wszystkim na cele związane z jej prywatnoprawnymi zobowiązaniami.
Stwierdzić zatem należy, że skarżąca Spółka w złożonym wniosku nie wykazała niemożności wygospodarowania środków finansowych na opłacenie wpisu sądowego ze środków finansowych, którymi dysponuje, tym bardziej, że kwota wpisu sądowego od skargi wynosi 100 zł.
Dlatego, mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło