I SA/Sz 271/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-06-14
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający programem operacyjnym prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie projektu, odrzucając go z powodu niespełnienia kryteriów poprawności obliczeń i zdolności finansowej, pomimo złożenia przez wnioskodawcę protestu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie, odrzucając go z powodu niespełnienia kryteriów poprawności obliczeń i zdolności finansowej. Wnioskodawca nie zachował należytej staranności w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej, przedstawiając niespójne i niepełne informacje dotyczące źródeł finansowania projektu, co stanowiło podstawę do negatywnej oceny.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. Projekt został oceniony negatywnie z powodu niespełnienia kryteriów poprawności obliczeń i zdolności finansowej. Wnioskodawca złożył protest, który został nieuwzględniony. Następnie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi błędy w ocenie wniosku i protestu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi PHPU "[...]" K. S. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności oddala skargę.
W dniu 23 marca 2018 r. Zarząd Województwa wydał rozstrzygnięcie nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu [...] K. S. od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności.
Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że wnioskodawca ubiega się o dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 (dalej: "RPO 142") projektu złożonego w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego przez Zarząd Województwa działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. 2014-2020 (dalej: "IZ RPO WZ"). Celem działania, w ramach którego organizowany jest konkurs, jest zwiększenie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w regionie, redukcja emisji gazów cieplarnianych, zmniejszenie stopnia degradacji środowiska naturalnego.
Pismem z 23 stycznia 2018 r. [...], [...] poinformowała wnioskodawcę, iż jego projekt został oceniony negatywnie i nie podlega dalszej ocenie ze względu na niespełnienie kryteriów oceny administracyjności i wykonalności: 2.7. Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach (kryterium administracyjności) oraz 3.2. Zdolność finansowa (kryterium wykonalności).
W złożonym proteście wnioskodawca wskazał kryteria wyboru, z których oceną się nie zgadza.
Nie uwzględniając protestu, organ najpierw podkreślił, że tryb postępowania w sprawie przyznania środków na finansowanie zgłaszanych przez uprawnione podmioty projektów określa ustawa wdrożeniowa – ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.).
W opinii organu spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy komisja oceny projektów (dalej: "KOP") prawidłowo oceniła projekt wnioskodawcy - w fazie administracyjności i wykonalności - na podstawie ww. kryteriów. Jednocześnie organ wskazał, że treść wniosku wraz z załącznikami stanowi jedyny dokument, na podstawie którego oceniany jest projekt.
Odnośnie do kryterium administracyjności organ przypomniał, że na podstawie załącznika nr [...] do Regulaminu konkursu jej wynik winien jednoznacznie odpowiedzieć m.in. na pytania, czy poprawnie obliczono koszty całkowite i kwalifikowalne oraz czy obliczenia wykonano z wystarczającą szczegółowością i w oparciu o racjonalne przesłanki. Odpowiedź na pytanie nr [...] brzmi w opinii organu twierdząco, natomiast w odniesieniu do pytania nr [...] przecząco. Z jednej strony bowiem wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie wskazuje koszty całkowite projektu ([...] zł), w ramach których ujęte są również środki prywatne ([...] zł), których zapewnienie potwierdza umowa z A. R. na najem lokalu (przychody w okresie VI [...] 2018 tj. [...] zł) oraz środki z majątku wspólnego z żoną (PIT żony w załączeniu). Z drugiej strony w Studium wykonalności (w części opisowej jak i ekonomiczno-finansowej) jako źródło zapewnienia środków prywatnych wskazano kredyt w wysokości [...] zł, dzięki któremu realizacja projektu będzie możliwa, a promesa kredytowa będzie przedłożona przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu. W tej sytuacji trudno według organu uznać, że wnioskodawca w sposób jednoznaczny dokonał wyliczeń uwzględniających wystarczającą szczegółowość i w oparciu o racjonalne przesłanki. Tym samym instytucja rozpatrująca protest podzieliła stanowisko ekspertów w omawianej kwestii i uznała, że prawidłowo wskazali na niespójność i sprzeczność danych zawartych w dokumentacji aplikacyjnej. W opinii organu wnioskodawca nie zachował należytej staranności w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej. Pomimo pouczenia zawartego w Regulaminie konkursu wskazującego, że załączniki do wniosku o dofinansowanie (w tym również Studium wykonalności) są jego integralną częścią, a zatem informacje w nich zawarte powinny stanowić jedną, logiczną całość, wnioskodawca nie zastosował się do niego.
Analizując z kolei kryterium wykonalności, organ stwierdził, że dokumentacja aplikacyjna nie zawiera jednoznacznej informacji, która potwierdzałaby, iż wnioskodawca posiada niezbędne środki finansowe do realizacji projektu, a w konsekwencji zapewni on środki finansowe do utrzymywania projektu w okresie jego trwałości. Potwierdzeniem ostatniej tezy jest lakoniczne stwierdzenie wnioskodawcy, że beneficjenta obowiązuje zachowanie 3-letniego okresu trwałości projektu od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. Trwałość dotyczy zakupionego majątku oraz zachowania rezultatów projektu w całym okresie trwałości.
Organ przytoczył wreszcie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 30 marca 2010 r. (sygn. akt III GSK [...]), zgodnie z którym to na wnioskodawcy zgłaszającym do konkursu własny projekt o dofinansowanie ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez Instytucję Zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju, a następnie z dokumentacją konkursową i na nim też spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej. Szczególne znaczenie ma przygotowanie wniosku z uwzględnieniem znanych Wnioskodawcy kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów. Podawane we wniosku dane, niezależnie od tego czy służą one ocenie formalnej czy merytorycznej, muszą tworzyć zbiór informacji, których wymaga gospodarz konkursu w celu dokonania oceny według przyjętych kryteriów.
Według organu protest wnioskodawcy dotyczący oceny projektu pn. "Wykonanie instalacji fotowoltaicznej i instalacji sanitarnej z pompą ciepła w D. P." nie zasłużył zatem na uwzględnienie.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wymienione rozstrzygnięcie, wnosząc o jego zmianę w całości i uwzględnienie złożonego protestu.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła następujące zarzuty:
1. W piśmie z 20 grudnia 2017 r. nr [...] bezpodstawnie wyłączono z kosztów kwalifikowanych następujące wydatki: instalacja węzła cieplnego obiegu chłodniczego do central wentylacyjnej i instalacja przygotowania c.w.u., instalacja ogrzewania za pomocą grzejników w starej części, budynku instalacja ogrzewania podłogowego z automatyką w nowej części budynku. Wydatki te mieszczą się w katalogu kosztów kwalifikowanych konkursu zgodnie z jego regulaminem, ale oceniający je wyłączył twierdząc, że nie spełniają istotnego warunku: muszą być niezbędne do realizacji celów projektu.
2. Zgodnie z wymienionym pismem z 20 grudnia 2017 r. opracowano nowy wniosek uwzględniający wszystkie poprawki. Koszt całego projektu to [...] zł, wkład własny – [...] zł ([...] zł koszt kwalifikowany i [...] zł koszt niekwalifikowany, podatek VAT neutralny dla projektu); dotacja - koszt kwalifikowany [...] zł. Rzeczywisty wkład własny wynosi [...] zł, a nie [...] zł.
3. W ocenie Skarżącego negatywna ocena z 23 stycznia 2018 r. jest mieszaniną oceny starego i nowego wniosku. Oceniający nr [...] w kryterium 2.7 i 3.2 widział w projekcie kredyt bankowy kwocie [...]zł oraz [...] zł wkładu własnego z wynajmu i dochodu, natomiast oceniający nr [...] nie widział w pierwszej części swojej oceny źródeł finansowania projektu, ale w dalszej części oceny wskazuje kredyt i środki własne.
4. W Studium Wykonalności Projektu w pkt. 5.8.2 została zawarta jest informacja o kredycie w kwocie [...]zł; również w punkcie 5.8.3 zawarta jest informacja o zaciągnięciu [...] zł. kredytu. Realizacja projektu będzie możliwa. Przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu przedłożona będzie promesa kredytowa. Podobnie we Wniosku o Dofinansowanie w pkt. G7 zawarta jest informacja o zabezpieczeniu dodatkowej kwoty z wynajmu i PIT żony.
5. Zdaniem Skarżacego brak jest podstaw prawnych do negowania rzetelności złożonych zeznań rocznych.
W uzasadnieniu skargi Strona szczegółowo uzasadniła stawiane zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) - dalej jako "P.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 tej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej, zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę wdrożeniową, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie kontroli sądowej została poddana informacja Zarządu Województwa z dnia 23 marca 2018 r. nr [...] jako Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. 2014-2020 (dalej: IZ RPO WZ).
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim Sąd podkreśla, że dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia organu ocena dokonywana jest w oparciu o ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r" poz. 1460 ze zm. - dalej: ustawa wdrożeniowa) oraz Regulamin Konkursu nr [...] [...] ogłoszonego przez Zarząd Województwa. Natomiast to złożony wniosek (wraz z załącznikami) jest jedynym dokumentem podlegającym ocenie przez organ. O tym czy projekt zostanie wybrany w konkursie decyduje treść wniosku.
Wnioskodawca ubiega się o dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 [zwany dalej: RPO 142) projektu złożonego w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego przez IZ RPO WZ. Celem działania, w ramach którego organizowany jest konkurs, jest zwiększenie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w regionie, redukcji emisji gazów cieplarnianych, zmniejszenie stopnia degradacji środowiska naturalnego.
Pismem z dnia 23 stycznia 2018 roku IZ RPO WZ poinformowała Wnioskodawcę, iż jego projekt został oceniony negatywnie i nie podlega dalszej ocenie ze względu na niespełnienie kryteriów oceny administracyjności i wykonalności: 2.7. Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach (kryterium administracyjności) oraz 3.2. Zdolność finansowa (kryterium wykonalności).
W dniu 9 lutego 2018 roku do IZ RPO WZ wpłynął protest Wnioskodawcy. Wnioskodawca w proteście wskazał kryteria wyboru, z których oceną się nie zgadza. Wnioskodawca w złożonym proteście stwierdza w odniesieniu do uzasadnienia eksperta nr [...], że w Studium wykonalności wskazał, iż źródłem finansowania będzie kredyt bankowy w kwocie [...]zł, co nie przeczy temu, że część wkładu własnego będzie pochodzić z środków własnych wskazanych we wniosku w pkt G.7. Założył również rotację podatku VAT oraz uzyskanie przychodu z najmu pomieszczeń. Odnosząc się z kolei do uzasadnienia eksperta nr [...] Wnioskodawca informuje, że nie zgadza się z jego interpretacją, iż wysokość wkładu własnego wynosi [...] zł. Bowiem na podstawie pisma IZ RPO WZ z dnia 20 grudnia 2017 r. w dokumentacji aplikacyjnej zostały dokonane zmiany. Ponadto w okresie kwiecień 2017 r. - styczeń 2018 r. zostały poniesione już nakłady (ze środków własnych) w kwocie [...]zł. Faktury za materiały i robociznę zostały opłacone, a podatek VAT został zwrócony przez Urząd Skarbowy w D. P.. Wnioskodawcy trudno się zgodzić, że dochody z tytułu PIT 28 oraz [...] nie są wystarczającym potwierdzeniem zagwarantowania wkładu własnego. Bezpodstawne jest również stwierdzenie o braku promesy kredytowej przy jednoczesnym twierdzeniu, że Wnioskodawca może przedłożyć taki dokument przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. W opinii Wnioskodawcy ekspert nr [...] nie zapoznał się wystarczająco dokładnie z projektem Wnioskodawcy, bowiem zgodnie z opisem część inwestycji została już zrealizowana, a przygotowane pomieszczenia są wynajęte. Zatem zarzut eksperta nr [...] dot. niespójności i niekompletności informacji uznaje za bezpodstawny. W podsumowaniu Wnioskodawca stwierdza, że wymagany wkład własny po dokonaniu uzupełnień i poprawek na podstawie pisma z dnia 20 grudnia 2017 r. stanowi kwotę [...]zł. W ramach planowanego przedsięwzięcia uwzględniono kredyt w kwocie [...]zł, rotację podatku VAT, natomiast promesa kredytowa zostanie dostarczona przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.
Sąd doszedł do przekonania, że oceny dokonane przez IZ RPO WZ w odpowiedzi na protest są prawidłowe.
Na podstawie załącznika nr [...] do Regulaminu konkursu jej wynik winien jednoznacznie odpowiedzieć m.in. na pytania: 1) czy poprawnie obliczono koszty całkowite i kwalifikowalne? A także 2) czy obliczenia wykonano z wystarczającą szczegółowością i w oparciu o racjonalne przesłanki? Odpowiedź na pytanie nr [...] brzmi twierdząco, natomiast w odniesieniu do pytania nr [...] przecząco.
I taką ocene Sąd podziela.
Z jednej strony bowiem Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie wskazuje koszty całkowite projektu [...] zł, w ramach których ujęte są również środki prywatne [...] zł, których zapewnienie potwierdza umowa z A. R. na najem lokalu (przychody w okresie VI [...] [...] tj. [...] zł) oraz środki z majątku wspólnego z żoną (PIT żony w załączeniu). Z drugiej strony w Studium wykonalności (w części opisowej jak i ekonomiczno-finansowej) jako źródło zapewnienia środków prywatnych wskazano kredyt w wysokości [...] zł, dzięki któremu realizacja projektu będzie możliwa, a promesa kredytowa będzie przedłożona przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu.
Wnioskodawca w sposób precyzyjny i przejrzysty nie dokonał wyliczeń uwzględniających wystarczającą szczegółowość i w oparciu o racjonalne przesłanki. W analizowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której Wnioskodawca nie zachował należytej staranności w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej. Pomimo pouczenia zawartego w Regulaminie konkursu wskazującego, że załączniki do wniosku o dofinansowanie (w tym również Studium wykonalności) są jego integralną częścią, a zatem informacje w nich zawarte powinny stanowić jedną, logiczną całość, Wnioskodawca nie zastosował się do niego.
Reasumując te uchybienia stanowią jednoznaczną przesłankę do negatywnej oceny wniosku w zakresie kryterium 2.7 - Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach.
Definicja i opis zawarte w załączniku nr [...] do Regulaminu konkursu Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 2.10 wskazują, że podczas oceny kryterium 3.2 należy zbadać czy Wnioskodawca zapewni niezbędne środki finansowe do realizacji projektu, co wynika z przedstawionego planu finansowego. Sytuacja finansowa Wnioskodawcy daje gwarancję realizacji przedsięwzięcia w terminie określonym we wniosku o dofinansowanie. Wnioskodawca zapewni środki finansowe do utrzymywania projektu w okresie trwałości.
W piśmie z dnia 23 stycznia 2018 r. ekspert nr [...] stwierdził, że: Wnioskodawca nie udowadinił w sposób jednoznaczny, że jest w stanie sfinansować część kosztów nie pokrytych dotacją. Załączone dokumenty w postaci zeznań podatkowych żony nie stanowią wiarygodnych dowodów. Nie można też dać wiary temu, o czym pisze w piśmie wyjaśniającym na temat kredytu, gdyż we wniosku nie zobowiązał się do złożenia w terminie późniejszym załączników obowiązkowych w postaci promesy bankowej. Projekt w konsewkencji nie spełnia wszystkich kryteriów w zakresie analizy ekonomiczno finansowej.
Organ podkreślił, że Wnioskodawca w sposób jednoznaczny nie określł sposobu sfinansowania inwestycji. Podane informacje są niespójne - inne we wniosku, inne w studium wykonalności. Załączona do wniosku dokumentacja nie potwierdza zdolności finansowej Wnioskodawcy do zrealizowania projektu. W opinii eksperta nr [...] oceniany projekt nie spełnia również tego kryterium, gdyż zidentyfikowane uchybienia w ramach wcześniejszej oceny - kryterium 2.7 - stanowią przesłankę do uznania przedmiotowego za niespełnione.
Wnioskodawca odnosząc się do oceny eksperta nr [...] ponownie przypomina, że na podstawie pisma IZ RPO WZ z dnia 20 grudnia 2017 r. - wzywającego go do poprawy i aktualizacji projektu - usunął część kosztów niekwalifikowanych. Tym samym zmianie uległa kwota wkładu własnego, która obecnie wynosi [...] zł. Ponadto, o czym była już mowa wcześniej, Wnioskodawca zadeklarował uzyskanie na realizację projektu kredytu w wysokości [...] zł. Odnosząc się z kolei do oceny eksperta nr [...] raz jeszcze przypomina on o wykonanej instalacji grzewczej w starej części budynku oraz instalacji wentylacyjnej w nowej części budynku.
Uwzględniając powyższe Wnioskodawca postuluje o dokładną analizę złożonego protestu oraz przywrócenie wniosku do dalszej oceny.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to czy ocena złożonego projektu została przeprowadzona rzetelnie oraz czy IZ RPO WZ prawidłowo, zgodnie ze stosownymi procedurami rozpoznała protest.
Ogłaszając konkurs nr [...] [...] podała informacje obejmujące dane wymagane ustawą wdrożeniową, udostępniła również regulamin konkursu, określający m.in. procedurę wyboru projektów.
Zgodnie z Regulaminem konkursu ocena projektów dokonywana jest przez KOP w jednym etapie oceny w czterech fazach:
a) dopuszczalności,
b) administracyjności i wykonalności,
c) jakości,
d) oceny strategicznej.
Faza administracyjności i wykonalności jest oceniana przez dwóch pracowników IZ RPO WZ i/lub ekspertów wchodzących w skład KOP. Celem oceny w ramach fazy administracyjności i wykonalności jest weryfikacja merytoryczna wykonalności projektu. W trakcie oceny tych kryteriów weryfikowane są m.in. założenia oraz wyciągnięte z nich wnioski, a także wskazane w projekcie zobowiązania dotyczące wartości wskaźników i innych kluczowych parametrów. Ocena administracyjności i wykonalności jest oceną [...], co polega na przypisaniu wartości logicznych "tak", "nie" na podstawie listy sprawdzającej. Spełnienie kryterium jest konieczne do przyznania dofinansowania. Projekty niespełniające kryterium są odrzucane.
Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się w istocie do ustalenia, czy KOP prawidłowo oceniła projekt Wnioskodawcy - w fazie administracyjności i wykonalności.
Zgodnie z definicją i opisem, zawartymi w załączniku nr [...] do Regulaminu konkursu Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 2.10 podczas oceny kryterium 2.7 należy zweryfikować, czy poprawnie obliczono koszty całkowite i kwalifikowalne. Obliczenia wykonano z wystarczającą szczegółowością i oparciu o racjonalne przesłanki. W przeprowadzonych analizach prawidłowo uwzględniono (jeśli dotyczy to projektu):
. metodykę określania wydatków kwalifikowalnych za pomocą stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych,
. metodykę określania dochodu w projekcie, o której mowa w art. 61 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 oraz wart. 15-19 rozporządzenia (UE) nr 480/2015,
. metodykę analizy kosztów i korzyści, e metodykę obliczania rekompensat.
Z informacji zawartej w piśmie z dnia 23 stycznia 2018 roku stanowiącym informację o negatywnej ocenie projektu wynika, że ekspert nr [...] uznał, że: Wnioskodawca przeprowadzając analizę finansową projektu uwzględnia kredyt bankowy jako źródło sfinansowania wydatków inwestycyjnych nie pokrytych dotacją. We wniosku zaś w części G7 podaje środki z majątku wspólnego z żoną oraz przyszłe dochody z najmu wynikające z umowy, której skan załącza do dokumentów. Z uwagi na sprzeczność danych trudno uznać obliczenia za poprawne.
Ekspert nr [...] wskazał, że: Wnioskodawca na etapie oceny analizy finansowo-ekonomicznej otrzymał poniższą uwagę: Łączna wartość wkładu własnego do kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych wynosi [...] zł, natomiast Wnioskodawca nie przedstawił źródeł pokrycia wkładu własnego w pełnej wysokości (wskazano na środki własne oraz wpływy z tytułu wynajmu powierzchni, jednak w analizie finansowej wskazano wpływy głównie po zakończeniu fazy inwestycji); w związku z powyższym należy wskazać z jakich źródeł będzie finansowany wkład własny oraz przedstawić stosowną dokumentację, np. potwierdzenie środków na rachunku, lokaty, przyszłe wpływy nie mogą stanowić wiarygodnego potwierdzenia posiadania środków na wkład własny/alternatywnie Wnioskodawca może wskazać na przedłożenie promesy kredytowej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Wnioskodawca w piśmie wskazał, iż źródłem finansowania inwestycji będzie kredyt w wysokości [...] zł, co również zostało wskazane w Studium wykonalności, jak również w obliczeniach w pliku Excel. Jednakże w punkcie G.7 Wniosku o dofinansowanie, jako nazwy dokumentów potwierdzających zapewnienie środków na wkład własny wskazano: umowa z A. R. na najem lokalu (przychody w okresie [...] [...] - [...] zł oraz środki z majątku wspólnego z żoną. Nie jest to spójne z przedstawionymi informacjami o planowanym do zaciągnięcia kredycie, jak również nie jest wystarczającym potwierdzeniem i gwarancją posiadania środków na wkład własny. Ponadto mając na uwadze, iż Wnioskodawca zamierza zaciągnąć zobowiązanie (kredyt) na sfinansowanie wkładu własnego i na moment aplikowania nie przedłożono promesy kredytowej, należało uzupełnić punkt H. 11 Wniosku o dofinansowanie w zakresie zobowiązania wnioskodawcy do przedłożenie promesy kredytowej na moment podpisania umowy o dofinansowanie. Ta niespójność informacji oraz niekompletna dokumentacja projektowa powoduje, iż ocena jest negatywna.
Sąd w pełni podziela te oceny albowiem wynikają one wprost z przedłożonej dokumnetacji. Jeszcze raz trzeba podkrelić, że wniosek wraz z załacznikami jest tym jedynym dokumnetem podlegającym ocenie.
Na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów.
Stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję. Art. 40 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu, ogłoszenie o konkursie, co najmniej 30 dni przed planowanym rozpoczęciem naboru wniosków o dofinansowanie projektu.
W ust. 2 tego artykułu ustawodawca wymienił jakie w szczególności elementy regulamin powinien określać.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący zwrócił się o dofinansowanie jego projektu pn. "Wykonanie instalacji fotowoltaicznej i instalacji sanitarnej z pompą ciepła w D. P." (nr [...]), złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 czyli w drodze ogłoszonego konkursu. Instytucją organizującą konkurs była Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z., której funkcję pełni Zarząd Województwa. IZ ogłaszając przedmiotowy konkurs, podała informacje obejmujące dane wymagane ustawą wdrożeniową, udostępniła na swojej stronie internetowej również Regulamin konkursu, określający m.in. procedurę wyboru projektów. Zgodnie z Regulaminem konkursu złożona dokumentacja aplikacyjna podlega ocenie pod względem spełniania kryteriów wyboru projektów. Kryteria wyboru projektów stanowią załącznik nr [...] do Regulaminu konkursu. Ocenę projektów przeprowadziła Komisja Oceny Projektów (KOP), składająca się z pracowników IZ RPO oraz niezależnych ekspertów.
W toku konkursu IZ wybiera najlepszy projekt, który pozwoli na osiągnięcie w danym programie operacyjnym założonego celu. Podkreślić należy, że oceny przeprowadzane są na podstawie treści wniosku konkursowego oraz załączonej do niego dokumentacji. Opis zawarty we wniosku powinien być rzetelny i przekonujący, poparty sumiennie przygotowanymi dokumentami (np. wynikami przeprowadzonych w danym zakresie badań czy analiz). Wiarygodność i adekwatność dołączonej do wniosku dokumentacji jest również oceniana przez IZ w kontekście okoliczności podniesionych we wniosku.
W orzecznictwie podkreśla się, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu, spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku. Wnioskodawca zatem przystępując do konkursu, winien znać w pełni jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Braki w złożonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek poszczególnych kryteriów dopuszczających, zasadniczo obciążają stronę wnioskującą.
Zauważyć należy, że zakres kontroli przeprowadzonej przez sąd administracyjny w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów jest ograniczony.
Rola sądu sprowadza się do zbadania czy zaskarżone rozstrzygnięcie IZ zostało wydane po uprzednim przeprowadzeniu zgodnego z prawem postępowania, w tym w zgodzie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 4048/17 "określone w art. 37 ust. 1 ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 zasady ogólne, sprowadzające się do stwierdzenia, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny mają charakter normatywny. Wymienione w tym przepisie zasady znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości. Zasady te dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu, jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się nie do weryfikacji merytorycznej wniosku, a do zbadania czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. Zmierza w szczególności do oceny czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej nie jest dowolna, czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiadająca generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny i przyznanej punktacji".
W orzecznictwie podnosi się również, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznej weryfikacji oceny projektu, dokonanej na podstawie opinii ekspertów, na przykład poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu w kontekście przestrzegania zasad tej oceny wynikających z prawa unijnego takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2249/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt I SA/Go 438/17).
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził nieprawidłowości. Sposób w jaki została przeprowadzenia ocena wniosku Skarżącego zarówno na pierwszym etapie oceny merytorycznej przez ekspertów, jak i przy rozstrzygnięciu protestu, spełniała wszystkie wymogi ustawowe, co oznacza, że została przeprowadzona w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, stosownie do zasad wyrażonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Negatywną ocenę kryteriów przeprowadziło dwóch niezależnych ekspertów. Należy zwrócić uwagę, że eksperci oceniając projekt jako niespełniający kryterium wskazali co - zgodnie z załącznikiem nr [...] Regulaminu konkursu - podlega ocenie, swoją odpowiedź obszernie uzasadnili, odnosząc się do informacji zawartych we wniosku oraz załączonych do wniosku dokumentów. Przedstawioną przez ekspertów ocenę należy uznać za rzeczową, wszechstronną i odnoszącą się do konkretnych zagadnień. W sposób zrozumiały i jednoznaczny eksperci wskazali na poszczególne braki i niejasności we wniosku. Przeprowadzona ocena projektu nie jest obarczona ewidentnymi błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne wyjaśnienie stanowiska oceniających, a także argumenty na jego poparcie.
W złożonej skardze Skarżacy podważa rzetelną ocenę przeprowadzoną przez ekspertów.
Według Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w informacji o negatywnym wyniku oceny merytorycznej ekspert wskazał nie tylko na okoliczność braku promesy, ale zaznaczył przy tym, że zgodnie z Regulaminem konkursu Wnioskodawca może oczywiście dostarczyć przed podpisaniem umowyjednak musi zaznaczyć to w stoswnym miejscu we wniosku przyjmując na siebie to zobowiązanie. Niemniej to obowiązkiem Wnioskodawcy jest uwiarygodnienie zdolności do zapewnienia niezbędnych środków dla realizacji projektu, czego w ocenie eksperta nie uczyniła.
Zdaniem Sądu należy podkreślić, że to w interesie wnioskodawcy leży załączenie odpowiednich dokumentów, które w sposób niebudzący wątpliwości będą dowodzić podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności. Wybór stosownych dokumentów leży w gestii wnioskodawcy, który musi mieć świadomość, że uzyskanie dofinansowania jest uzależnione od treści złożonego wniosku i załączonej do niego dokumentacji.
W tym miejscu Sąd zauważa, że ocena eksperta jest subiektywna. Każdy ekspert ocenia daną sprawę stosownie do posiadanej wiedzy na dany temat.
W rozpoznawanej sprawie eksperci oceniający wniosek, mieli na uwadze wymogi, które zostały określone w kryteriach, co zostało zaprezentowane w uzasadnieniach wydawanych do przeprowadzonej oceny konkursowej. Nie można zgodzić się z zarzutem podniesionym w skardze co do różnic w przeprowadzonych ocenach, gdyż obaj eksperci oceniali projekt niezależnie od siebie, co w sposób oczywisty doprowadziło do sporządzenia różniących się w szczegółach ocen, a także różniących się w sposobie ich sformułowania. W ocenie Sądu zarówno ocenę eksperta jak i stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu należy uznać za przedstawione w sposób rzetelny oraz wyczerpujący. W sposób zrozumiały wyjaśniono, że dobór dokumentów i moment ich przedłożenia zależy od wnioskodawcy, ale musi on się liczyć z konsekwencjami, w tym wypadku w związku z brakiem przedłożenia promesy Skarżący powinna brać pod uwagę możliwość, że IZ uzna, iż nie wskazał jednoznacznie wiarygodnych źródeł finansowania projektu i to wobec niewskazania pokrycia wydatków z innych wiarygodnych źródeł.
Należy podkreślić - na co zwróciła uwagę także IZ - że brak przedstawienia promesy kredytowej stanowił jeden z wielu argumentów przemawiających za negatywną oceną kryterium nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia Instytucja Zarządzająca dokonała szczegółowej konfrontacji założeń dotyczących planu finansowego inwestycji z całokształtem zebranych informacji. Za brakiem wykazania zdolności finansowej przez Skarżącego przemawiał nie tylko brak zobowiązania się do przedłożenia promesy, lecz również przedłożenie dokumetacji dotyczącej żony, która nie była przecież wnioskodawcą i brak było jakiegokolwiek dokumnetu potwierdzającego jej zaangażowanie w realizacji projektu. Zatem z uwagi na poczynione wszechstronne i szczegółowe ustalenia uzasadnione było stwierdzenie IZ, że Skarżący nie przedstawił wiarygodnego potwierdzenia sytuacji finansowej dającej gwarancję realizacji przedsięwzięcia w terminie określonym we wniosku o dofinansowanie oraz utrzymywanie projektu w okresie trwałości.
Należy podkreślić, że IZ w sposób sumienny i szczegółowy wypowiedziała się co do każdej kwestii wskazanej przez ekspertów z uwzględnieniem wszystkich zarzutów Skarżącej podniesionych w proteście. Odniosła się do również do poszczególnych kwestii poruszonych przez ekspertów, co świadczy o wszechstronnym i wyczerpującym rozpoznaniu wniosku.
Rekapitulując, wskazać należy, że w rozstrzygnięciu IZ wykazując, że przedłożone dowody nie stanowią wystarczającego dowodu świadczącego o zapewnieniu niezbędnych środków finansowych do realizacji projektu, przytoczyła odpowiednie postanowienia zawarte w Regulaminie, a dotyczących m.in. dokumentu, który należy dołączyć do wniosku w celu uwiarygodnienia sytuacji finansowej strony. Wobec powyższego nie można zarzucić ekspertom czy Zarządowi IZ braku znajomości treści Regulaminu czy jego niezrozumienia. IZ powołując się na stosowne postanowienia Regulaminu uczynił to adekwatnie do omawianej kwestii, wyciągając prawidłowe wnioski. Zatem za bezpodstawny należy uznać zarzut, że IZ błędnie przyjął, że projekt jest przygotowany niezgodnie z Regulaminem. Reasumując wskazać należy, że w ocenie Sądu w toku konkursu prawidłowo przeprowadzono wybór projektu w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Ocena projektu we wszystkich jego punktach została uzasadniona w sposób wyczerpujący i odnosiła się do wymogów zawartych w kryteriach. IZ rozpatrując protest, odniósł się do wszystkich przedstawionych w proteście zarzutów. Ponadto, IZ w sposób obszerny przedstawiła swoje stanowisko w rozstrzygnięciu. Wskazać należy, że zgodnie z art. 57 ustawy wdrożeniowej, rozpatrując protest właściwa instytucja "weryfikuje prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów" oraz na tle jednoznacznego brzmienia art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który odnosi się do - zmaterializowanego w adresowanej do wnioskodawcy informacji, o której mowa w tym przepisie - wyniku procedury odwoławczej inicjowanej protestem oraz do koniecznej treści tejże informacji, która zgodnie z tym przepisem powinna zawierać treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem, a w przypadku nieuwzględnienia protestu, także pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61.
Podkreślić należy, że w świetle przytoczonej regulacji prawnej Skarżąc miała obowiązek w sposób sumienny wypełnić wniosek, przedstawiając w nim wyczerpujące informacje. Była zobowiązana również starannie przygotować dokumentację, zgodnie z wymaganiami zawartymi w Regulaminie konkursu. Ponadto Skarżąca winna znać postanowienia Regulaminu konkursu, który był opublikowany i dostępny dla wszystkich uczestników konkursu w jednakowym zakresie na stronie internetowej IZ. Na koniec należy podkreślić, że braki złożonej dokumentacji, czy przedłożenie niedostatecznych informacji obciążają wnioskodawcę.
W konsekwencji należy stwierdzić, że stanowisko IZ, która uznała, że wniosek Skarżącej nie spełniał kryterium 2.7 Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach (kryterium administracyjności) i 3.2. Zdolność finansowa (kryterium wykonalności jest prawidłowa. Ocena została sformułowana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, w szczególności w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W tych okolicznościach sprawy brak jest podstaw do uznania, że rozstrzygnięcie o nieuwzględnieniu protestu - jest niezgodne z prawem.
Stosownie do art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej skargę do sądu wnosi się wraz z kompletem wskazanej dokumentacji, w oparciu o którą z urzędu a nie na wniosek orzeka sąd.
Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia wskazanych w skardze przepisów, wobec czego, działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę.
Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło