I SA/Sz 290/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 6 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika "F. imienia S. K." z siedzibą w J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi "F. imienia S. K." z siedzibą w J. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 290/18 oddalił skargę [...] na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 26 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności. W dniu 24 lipca 2018 r. pełnomocnik fundacji złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o uzasadnienie wyroku z dnia 12 lipca 2018 r. Uzasadniając swoje żądanie, pełnomocnik powołał się na art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej zwaną: "p.p.s.a."). Następnie wskazał, że wyrok w powyższej sprawie zapadł w dniu 12 lipca 2018 r., termin do złożenia ww. wniosku upłynął w dniu 19 lipca 2018 r. W tym czasie pełnomocnik przebywał za granicą i nie miał możliwości złożenia wniosku (jako dowód przesłał wpis w paszporcie potwierdzający, że w powyższym terminie przebywał za granicą). Nie miał także żadnej możliwości korzystania z komputera oraz z telefonu - z uwagi na fakt, że [...] znajduje się poza UE. Pełnomocnik wyjaśnił, że strona zwróciła się do niego z prośbą o wysłanie wspomnianego wniosku w dniu 18 lipca 2018 r., na dowód czego załączył wydruk z korespondencji e-mailowej z dnia 18 lipca 2018 r. Natomiast działając jako pełnomocnik skarżącej, w pierwszym dniu złożył wniosek o przywrócenie terminu, mając na uwadze art 87 § 4 p.p.s.a., dokonując jednocześnie czynności, która nie została dokonana w terminie – złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie pełnomocnika, przedstawione okoliczności uprawdopodabniają okoliczności, iż powyższej czynności nie dokonał w przewidzianym przez przepisy prawa terminie bez swojej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W ocenie Sądu, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest, że pełnomocnik skarżącej nie zachował 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Stosownie bowiem do art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W rozpoznawanej sprawie wyrok oddalający skargę został ogłoszony w dniu 12 lipca 2018 r., a zatem termin do złożenia ww. wniosku upłynął w dniu 19 lipca 2018 r., natomiast pełnomocnik skarżącej złożył wniosek dopiero w dniu 24 lipca 2018 r. Podkreślić należy, że na rozprawie skarżąca była reprezentowana przez swojego pracownika, którego Sąd pouczył o sposobie i terminie złożenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Stosownie zaś do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powyższej regulacji prawnej wynika, że aby skutecznie złożyć wniosek o przywrócenie uchybionego terminu konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której wyznaczony był termin; ponadto strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przenosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności sąd bada czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę siedmiodniowym terminie. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z treści wniosku wynika, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu w pierwszym dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, tj. w dniu 24 lipca 2018 r. Skoro pełnomocnik we wskazanym powyżej dniu złożył wniosek (nadając pismo na poczcie), to stwierdzić należy, że termin określony w art. 87 § 1 ww. ustawy został przez niego dochowany. Strona dopełniła również czynności, dla której wyznaczony był termin, dołączając do pisma wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednakże rozważenia wymaga spełnienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Zgodnie z powyższym unormowaniem, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu, przy czym brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Stwierdzenie braku winy pozostaje w gestii sądu, który ocenia, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i która dołożyła wszelkich starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji niedochowania terminów procesowych. W ocenie Sądu, wniosek pełnomocnika skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem po przeprowadzeniu analizy akt sądowych, Sąd stwierdził, że nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu. Zauważyć należy, że w doktrynie wskazuje się, iż rola pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bardzo istotna, bowiem ustanowiony pełnomocnik nabywa uprawnienie do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy (por. J. Drachal i współautorzy, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H. BECK, Warszawa 2013, s. 207). Zatem na równi z zawinionym działaniem strony traktowane jest zawinienie działającego w jej imieniu pełnomocnika i w związku z tym strona postępowania działająca przez pełnomocnika ponosi wszelkie negatywne konsekwencje jego zaniedbań. Sąd w pełni podzielił stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym adwokat, radca prawny czy rzecznik patentowy podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom oceny. W związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej zobligowany jest bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami. Podkreślenia wymaga, że zawodowy charakter działalności adwokata powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Ustanowiony pełnomocnik odpowiada więc za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (postanowienia NSA: z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 149/14; z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 336/14; z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 365/12; orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że adwokata zawodowo trudniącego się świadczeniem pomocy prawnej, należy wymagać, że będzie on należycie dbał o interesy swojego mandanta, z czym wiąże się także właściwe zorganizowanie swojej pracy, w tym i organizacji pracy kancelarii. W postanowieniu z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II OZ 1353/16 NSA zgodził się, że urlop wypoczynkowy jest okolicznością subiektywną, na którą strona (pełnomocnik) niewątpliwie ma wpływ. Planując dwutygodniowy urlop, pełnomocnik powinien zapewnić możliwość prawidłowego prowadzenia w pełnym zakresie korespondencji z sądem. Planując wyjazd, należało liczyć się z możliwością otrzymania korespondencji wymagającej podjęcia w związku z jej treścią, w zakreślonych terminach, środków w celu ochrony praw swego mocodawcy. To na profesjonalnym pełnomocniku ciąży bowiem obowiązek takiego zorganizowania pracy, by jego nieobecność nie naraziła zastępowanej przez niego strony na poniesienie szkody. Ponadto, należy zauważyć, że profesjonalny pełnomocnik miał możliwość udzielenia dalszego pełnomocnictwa innemu adwokatowi bądź radcy prawnemu, który w czasie jego nieobecności mógłby skutecznie dokonywać czynności procesowych w imieniu strony. W przypadku ustanowienia dalszego pełnomocnika, można było podać jego adres sądowi jako adres do doręczeń na okres planowanego urlopu, by w ten sposób zapewnić sprawne i terminowe odbieranie korespondencji z sądu oraz wykonywanie ewentualnych wezwań. W ocenie Sądu, przedstawione przez pełnomocnika okoliczności nie wskazują, aby zaistniały takie przeszkody, które uniemożliwiły mu złożenie ww. wniosku w terminie. Skutków zaniechań czy też zaniedbań i braku wystarczającej staranności profesjonalnego pełnomocnika nie można traktować jako podstawy wniosku o przywrócenie terminu, która wymaga uprawdopodobnienia nieistnienia winy strony. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wówczas, gdy pełnomocnik skarżącego dołożył wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej. Mając na uwadze powyższe uwagi, dotyczące ponoszenia przez stronę konsekwencji działania jej pełnomocnika, stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Wobec tego, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.