I SA/Sz 310/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. J. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi D. J. – dalej jako: "Skarżący" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] ([...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Następnie na podstawie zarządzenia z dnia 23 kwietnia 2018 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 27 kwietnia 2018 r. Termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał zatem z dniem 4 maja 2018 r., który to dzień nie przypadał na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy. Ponadto do wezwania załączone zostało pouczenie dotyczące m.in. prawa do wystąpienia przez Stronę z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r. Sąd odrzucił skargę, jako nieopłaconą w terminie. Rozstrzygnięcie doręczono Skarżącemu w dniu 22 maja 2018 r. Pismem z dnia 23 maja 2018 r. (nadanym w tej samej dacie) Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W tej samej dacie dokonał za pośrednictwem rachunku bankowego wpłaty tytułem wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż termin do uiszczenia wpisu został przekroczony w związku z bardzo trudną sytuacją rodzinną dotyczącą dziecka, na przełomie kwietnia i maja 2018 r. i koniecznością wyjazdu z miejsca stałego pobytu. Zarządzeniem Sądu z dnia 4 czerwca 2018 r., wezwano Skarżącego do wskazania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, momentu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienia, że przedmiotowe uchybienie nie było spowodowane winą Skarżącego, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Odpowiadając na powyższe wezwanie (pismo z dnia 14 czerwca 2018 r.) Skarżący wskazał, iż w związku z wyjazdem z miejsca stałego pobytu z wykorzystaniem długiego majowego weekendu, przypadającymi w tym czasie świętami i urlopem oraz koniecznością opieki nad dzieckiem, doszło do uchybienia terminu. Ponadto Skarżący poinformował, że w piątek 27 kwietnia 2018 r. na dzień przed wyjazdem nie zdążył dokonać opłaty, a powrót nastąpił 19 maja 2018 r., tj. w sobotę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Ustawodawca dopuszcza możliwość przywrócenia uchybionego terminu w art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." Przesłanki przywrócenia terminu określa art. 87 § 1 do 4 p.p.s.a. i zgodnie z jego brzmieniem muszą być one spełnione łącznie. Przesłankami tymi są: wniesienie wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie okoliczności wskazującej na brak winy strony, a także dopełnienie, razem z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie. Ww. przepisy nie określają, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Prawo do sądu może podlegać ograniczeniom, między innymi przez ustanowienie terminów, po których upływie uruchomienie procedury sądowej nie będzie możliwe. Żadne postępowanie nie mogłoby skutecznie toczyć się bez wymogów proceduralnych zabezpieczających je przed nadużywaniem praw procesowych przez strony. Stąd uchybienia terminom zarówno w procedurze cywilnej, administracyjnej i sądowoadministracyjnej, jak i innych procedurach powoduje bezskuteczność czynności procesowych strony, jeżeli odpowiednie rozwiązanie ustawowe przypisuje niezachowaniu terminu takie konsekwencje prawne (por. postanowienie NSA z 17 marca 2008 r., II FZ 99/08; postanowienie NSA z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II FZ 916/15 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku oraz dopełnienie uchybionej czynności. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powołać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie jego zasadności. Brak winy strony w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony postępowania dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. Zastosowanie tej instytucji jest możliwe tylko, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a uchybienie terminowi nie zostało spowodowane, najmniejszym nawet, niedbalstwem strony. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Mając na względzie powyższe należy wskazać w pierwszej kolejności, iż bezspornym pozostaje fakt, że wpis od skargi nie został uiszczony w terminie, który upłynął w dniu 4 maja 2018 r. (piątek, dzień roboczy). Wpłata z ww. tytułu została dokonana przez Skarżącego na rachunek bankowy Sądu, w dniu 23 maja 2018 r. Jednocześnie nadając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 23 maja 2018 r, (tj. w terminie 7 dni od faktycznego ustania przeszkody w jej złożeniu), niewątpliwie Skarżący dochował terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie wskazane przez Skarżącego okoliczności, a mianowicie – przebywanie poza miejscem stałego pobytu w okresie od 27 kwietnia 2018 r. do 19 maja 2018 r., w związku z urlopem, długim majowym weekendem, świętami i towarzyszącą tym okolicznościom opieką nad dzieckiem, stanowiące próbę uprawdopodobnienia braku jego winy w uchybieniu terminowi, nie mogą stanowić podstawy do jego przywrócenia. Powód, dla którego Skarżący uchybił terminowi nie miał charakteru nagłego i nieoczekiwanego. Wyjazd poza miejsce stałego pobytu na okres 23 dni w okolicznościach wskazywanych przez Skarżącego nie jest przeszkodą, której powołujący się na nią nie mógł przewidzieć, a także nie można mówić, że ma ona charakter nagły. Podkreślić należy, że Skarżący planując dłuższy wyjazd, w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, powinien sobie zapewnić możliwość uzupełnienia braku fiskalnego skargi w terminie, poprzez dokonanie wpłaty np. za pośrednictwem przekazu pocztowego, wpłaty w placówce pośrednika finansowego, bankowego przelewu elektronicznego, czy zlecenia przelewu w placówce bankowej, ewentualnie posługując się osoba trzecią. Nie korzystając z żadnego ze wskazanych wyżej rozwiązań Skarżący sam pozbawił się możliwości dokonania ww. czynności w terminie. W tej sytuacji, argumenty zawarte w treści wniosku o przywrócenie terminu oraz w piśmie stanowiącym jego uzupełnienie, prowadzą do uznania, że Skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi z własnej winy. W świetle powyższych rozważań uprawnionym jest przyjęcie, że okoliczności związane z przebywaniem na urlopie wypoczynkowym, długiego majowego weekendu, czy też opieki nad dzieckiem nie przesądzają o zasadności wniosku Skarżącego w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że niedochowanie przez Skarżącego terminu w uiszczeniu wpisu sądowego nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw. Należy podkreślić, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie (których w uzasadnieniu wniosku oraz piśmie uzupełniającym Skarżący nie wskazał), lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.