I SA/Sz 319/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpatrzeniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2015 r., II, III i IV kwartał 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczenie na majątku należności z tytułu podatku od towarów i usług za te okresy wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 20 marca 2018 r. K. S. (dalej: "Skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2015 r., II, III i IV kwartał 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczenie na majątku należności z tytułu podatku od towarów i usług za te okresy wraz z odsetkami za zwłokę. W skardze zamieszczony został wniosek o wstrzymanie w całości zaskarżonej decyzji. W treści uzasadnienia Skarżący ograniczył się do wskazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji jako sprzecznej z przepisami prawa, powoduje powstanie obawy powstania nieodwracalnej szkody majątkowej, jak również w dalszej konsekwencji trudnych do odwrócenia skutków, w jej sferze majątkowej. Skutkiem powyższego będzie narażenie Skarżącego na utratę płynności finansowej bowiem egzekucja należności podatkowych objętych zaskarżoną decyzją wiązałaby się z koniecznością licytacji majątku. Ponadto zdaniem Skarżącego konsekwencje egzekucji mogą być niemożliwe do odwrócenia, a ewentualny późniejszy zwrot tej kwoty może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Jak wynika z przytoczonej powyżej regulacji prawnej, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do skarżącego wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Skarżący powinien wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10 – orzeczenie dostępne na stronie www.orzeczenia. nsa.gov.pl). Brak wskazania we wniosku tych przyczyn, a ponadto brak dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy na skutek niedołączenia ich do wniosku, uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę. Sąd nie jest bowiem władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie aktu lub czynności, aby wzywać skarżącego do ich przedłożenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13 - orzeczenie dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową Strony, tak by Sąd rozpoznający wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie kwot wynikających z zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, chodzi o wyrządzenie wykonaniem decyzji, takiej szkody (majątkowej lub niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, ze wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06 - orzeczenie dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc dotychczasowe rozważania do badanej sprawy w pierwszej kolejności zauważyć należy, że w świetle przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może uzasadniać argument, iż wykonanie skarżonej decyzji jako sprzecznej z przepisami prawa wywołały obawę powstania nieodwracalnej szkody majątkowej. Podkreślenia bowiem wymaga, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanej w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia. W tym miejscu należy przypomnieć, że sprawa niniejsza, dotyczy decyzji orzekającej o zabezpieczeniu i określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Wykonanie decyzji o zabezpieczeniu następuje bowiem dobrowolnie bądź przymusowo. W przypadku dobrowolnego wykonania organ podatkowy przyjmuje, na wniosek strony, zabezpieczenie w jednej z form określonych w art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej. Pozwala to stronie wybrać najdogodniejszą i najmniej uciążliwą dla niej formę zabezpieczenia, wśród których, obok bezpośrednich świadczeń pieniężnych, jest także m.in. możliwość ustanowienia zastawu. Z kolei wykonanie przymusowe następuje w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakładając, że wykonanie zaskarżonej decyzji nastąpi w formie świadczenia pieniężnego, należy pamiętać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie kwoty ciążących na niej zobowiązań do jej kondycji majątkowej i możliwości płatniczych (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). W tym celu Skarżący winien rzetelnie i przejrzyście zobrazować swoją sytuację finansową, a twierdzenia poprzeć odpowiednimi dokumentami. W ocenie Sądu, Skarżący w swoim wniosku nie uczynił nic w kierunku takiego przedstawienia swojej sytuacji, który pozwoliłby na dokonanie przez Sąd oceny możliwości wystąpienia takiego zagrożenia. Nie przedstawiono bowiem żadnych dowodów i dokumentów świadczących o sytuacji majątkowej Skarżącego i ograniczono się jedynie do skromnych i ogólnych oświadczeń. Zwrócić należy uwagę, iż w treści odwołania od decyzji organu I instancji (pismo z dnia 17 listopada 2017 r.) znalazło się stwierdzenie Skarżącego, z którego wynika, że "podatnik posiada zarówno znaczny majątek w postaci środków finansowych zgromadzonych na koncie bankowym jak również jest właścicielem czterech nieruchomości, których łączna wartość przewyższa wysokość zabezpieczenia oraz ruchomości, a co za tym idzie w stosunku do podatnika nie istnieje jakiekolwiek zagrożenie niewykonania ewentualnych zobowiązań podatkowych, które mogą zostać określone w wyniku niniejszego postępowania" (s. 2 odwołania od decyzji). W dalszej części odwołania Skarżący wskazał, iż "organ niemalże całkowicie pominął fakt posiadania przez Podatnika majątku nieruchomego o wartości około 1 mln złotych (tj. o wartości znacznie przewyższającej wysokość zabezpieczenia – a nie jak określił organ uniemożliwiającej częściowe zabezpieczenie wykonania przyszłych zobowiązań podatkowych, co świadczy nota bene o tym, iż organ w ogóle nie zbadał wartości zabezpieczanych nieruchomości), majątku ruchomego (którego Organ w ogóle nie badał) oraz środków finansowych na koncie bankowym, powinien doprowadzić Organ Podatkowy do jednego tylko stwierdzenia – że wszelkie ewentualne określone zobowiązania podatkowe bez wątpienia zostaną przez Podatnika zaspokojone" (s. 8 odwołania). W decyzji organu odwoławczego znalazły się natomiast stwierdzenia zgodnie z którymi organ I instancji dokonał wyceny nieruchomości posiadanych przez Skarżącego obejmujących działkę gruntu niezabudowanego o pow. [...] ha, działkę budowlaną o pow. [...] ha, grunty zadrzewione i zakrzewione o pow. [...] ha, grunty zadrzewione i zakrzewione o pow. [...] ha, ustalając ich przybliżoną wartość na łączną kwotę ok. [...] zł. Ponadto ustalił, iż Skarżący posiada ruchomości obejmujące: samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...], o wartości ok. [...] zł (własność), samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...] o wartości ok. [...] zł (współwłasność), samochód osobowy marki [...] rok produkcji [...], o wartości ok. [...] zł (współwłasność). Łączna wartość ww. ruchomości wyniosła ok. [...] zł. Dalsze ustalenia organu podatkowego dotyczyły posiadanych przez Skarżącego rachunków bankowych w: [...] Bank S.A., B. M. S.A., [...] Banku S.A. Organ analizował, iż na dzień 31 grudnia 2016 r. saldo końcowe na rachunku bankowym gospodarczym w [...] Banku S.A. wynosiło (plus) [...] zł, jednakże aktualnie (w dacie wydania decyzji) brak jest środków finansowych na dokonanie zabezpieczenia. Organ analizował również wysokość osiąganych przez Skarżącego dochodów w roku 2015 w wysokości [...] zł (PIT-36L), w roku 2016 w wysokości [...] zł (PIT-36). Podkreślił, iż Skarżący 29 grudnia 2016 r. zlikwidował prowadzoną działalność gospodarczą. Sąd zwraca uwagę, iż ww. informacje zaczerpnięte z akt podatkowych sprawy nie pozwalają na jednoznaczną ocenę sytuacji majątkowej Skarżącego w zakresie wystąpienia przesłanek umożliwiających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z jednej bowiem strony organ podatkowy dokonał ustaleń dotyczących majątku Skarżącego obejmującego nieruchomości oraz ruchomości wyceniając je wstępnie na kwotę ok. [...] zł, a ponadto stwierdził brak pieniężnych na rachunkach bankowych. Z drugiej natomiast Skarżący w analizowanym odwołaniu wskazywał, iż dysponuje majątkiem obejmującym nieruchomości (o wartości ok. 1 mln złotych), ruchomości oraz środki na rachunkach bankowych, o łącznej wartości znacznie przewyższającej wysokość zabezpieczenia. Sąd zwraca uwagę, że Skarżący ograniczył się do sformułowania wniosku i ogólnikowego uzasadnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, która może doprowadzić do powstania negatywnych konsekwencji w sferze jego majątku. Sąd stwierdza, że Skarżący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, w związku z tym nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę. Podkreślić wypada, że podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od Sądu aby ten, niejako wyręczając go z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Sąd mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.