I SA/Sz 346/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Marian Jaździński po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S O o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych p o s t a n a w i a: 1) przyznać Skarżącemu prawo pomocy w postaci częściowego zwolnienia od wpisu od skargi w kwocie [...] zł, 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł ( zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 1 kwietnia 2011 r.). Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca złożyła od tego postanowienia sprzeciw. Skarżąca wskazała w sprzeciwie, że jest w stanie uiścić kwotę [...] zł tytułem wpisu od skargi w sprawie i wniosła o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych w kwocie [...] zł. Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z uzasadnienia wniosku, dodatkowych dokumentów i oświadczeń, w tym zawartych w sprzeciwie, wynika, co następuje. Skarżący oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną J, na utrzymaniu małżonków pozostaje [...] letni syn. Źródłem dochodów rodziny są przychody z indywidualnie prowadzonych działalności gospodarczych. Skarżący podał, że w skład majątku małżonków (zabezpieczonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M na poczet zobowiązania podatkowego) wchodzą nieruchomość gruntowa o powierzchni [...] ha zabudowana budynkiem mieszkalnym o pow. [...] m², nieruchomość gruntowa (łąki) o powierzchni [..] ha, samochód osobowy marki [...] r. – zajęte przez Naczelnika US w M. Skarżący podał, że w [...] r., zarówno on, jak i jego małżonka, ponieśli straty w ramach prowadzonych działalności gospodarczych o wartościach, odpowiednio: [...] zł. Następnie wyjaśnił w sprzeciwie, że wykazana strata jest stratą jedynie w ujęciu podatkowym. Podatkowym kosztem działalności gospodarczej jest amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Amortyzacja nie jest jednak kosztem ekonomicznym. Skarżący oświadczył dalej, że w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w okresie od [...] r. jego żona osiągnęła stratę w wysokości [...] zł, koszt amortyzacji za ten okres wyniósł1[...] zł, a uzyskany w tym okresie zysk stanowił kwotę [...] zł, czyli proporcjonalnie ( średnio) około [...] zł miesięcznie. W odniesieniu do prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej, oświadczył, że strata podatkowa, w okresie od [...] r. wyniosła [...] zł, amortyzacja za ten okres [...] zł i konsekwentnie zysk ekonomiczny [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że na stratę z działalności gospodarczej w pierwszych miesiącach roku istotny wpływ miały większe niż w pozostałym okresie inwestycje związane z naprawą i konserwacją pojazdów w okresie zimowym i po okresie zimowym. S O przedłożył kserokopie wyciągów bankowych z okresu od 6 stycznia do 5 kwietnia 2011 r. ( wspólny rachunek małżonków) wraz z zaznaczonymi na tych wydrukach kwotami, stanowiącymi, jak wskazał skarżący, wydatki związane z utrzymaniem. Nadto przedłożył zeznanie podatkowe( swoje i żony) za 2010 r. Z przedłożonych zeznań podatkowych za [...] r., wynika, że Skarżący zadeklarował za ten okres dochód w kwocie [...] zł (przychody [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł), a małżonka Skarżącego zadeklarowała stratę o wartości [...] zł (przychody [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł). Wyciągi bankowe potwierdzają z kolei, że Skarżący wraz z małżonką poniósł w okresie od stycznia do marca 2011 r. wydatki na utrzymanie w łącznej w kwocie ok. [...] zł (opłata za internet, energię elektryczną, opłata KRUS, opłaty za telefony). Odnosząc się w sprzeciwie do wykazanych na wyciągach bankowych dokonywanych przez Skarżącą i jej męża poszczególnych operacjach na rachunkach bankowych dotyczących znacznych kwot ([...] tys. zł "wpłaty własne", "wpłaty gotówkowe"), Skarżący wyjaśnił, że wskazane operacje dotyczą środków finansowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Są to wpływy za świadczone usługi i jednocześnie wypłaty związane z ponoszonymi wydatkami dotyczącymi tej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zostaje przyznane – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. orzeczenia w sprawach II FZ 236/08, I GZ 122/09, czy II FZ 240/08, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy analizie możliwości płatniczych strony, w sytuacji gdy chodzi o koszty niezbędne do rozpoznania sprawy na danym etapie postępowania (jak wpis od skargi), należy brać pod uwagę jej bieżące wydatki i dochody (por. post. NSA z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt. I FZ 201/06, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi do wniosku, że Skarżący wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też uwzględniając wniosek Strony, w celu zachowania prawa jej prawa do rozpatrzenia sprawy przez Sąd, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu od skargi w kwocie [...] zł, uznając, że Skarżący jest w stanie uiścić kwotę [...] zł tytułem części wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 §4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak na wstępie.