I SA/Sz 347/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Marian Jaździński po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J O o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] r. nr[...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych p o s t a n a w i a: 1) przyznać Skarżącej prawo pomocy w postaci częściowego zwolnienia od wpisu od skargi w kwocie [...] 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł ( zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 1 kwietnia 2011 r.). Postanowieniem z dnia 16 maja 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca złożyła od tego postanowienia sprzeciw. Skarżąca wskazała w sprzeciwie, że jest w stanie uiścić kwotę [...] zł tytułem wpisu od skargi w sprawie i wniosła o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych w kwocie [...] zł. Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z uzasadnienia wniosku, dodatkowych dokumentów i oświadczeń, w tym zawartych w sprzeciwie, wynika, co następuje. Skarżąca oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem S, na utrzymaniu małżonków pozostaje [..] letni syn. Źródłem dochodów rodziny są przychody z indywidualnie prowadzonych działalności gospodarczych. Skarżąca podała, że w skład majątku małżonków (zabezpieczonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M na poczet zobowiązania podatkowego) wchodzą nieruchomość gruntowa o powierzchni [...] ha zabudowana budynkiem mieszkalnym o pow. [...] nieruchomość gruntowa (łąki) o powierzchni [...] ha, samochód osobowy marki [...] r. – zajęte przez Naczelnika US w M. Skarżąca podała, że w [...] r., zarówno ona, jak i jej mąż, ponieśli straty w ramach prowadzonych działalności gospodarczych o wartościach, odpowiednio: [...] zł i [...] zł . Następnie wyjaśniła w sprzeciwie, że wykazana strata jest stratą jedynie w ujęciu podatkowym. Podatkowym kosztem działalności gospodarczej jest amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Amortyzacja nie jest kosztem ekonomicznym. Skarżąca oświadczyła dalej, że w przypadku prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, w okresie od[...] ., osiągnęła stratę podatkową z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, koszt amortyzacji za ten okres wyniósł [...] zł, a uzyskany w tym okresie zysk ekonomiczny stanowił kwotę [..] zł czyli, proporcjonalnie (średnio) około [...] zł miesięcznie. W odniesieniu do działalności męża za ten sam okres, skarżąca wskazała na stratę podatkową w wysokości [...] zł, amortyzację w wysokości [..] zł oraz zysk ekonomiczny [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że na stratę z działalności gospodarczej w pierwszych miesiącach roku istotny wpływ miały większe niż w pozostałym okresie inwestycje związane z naprawą i konserwacją pojazdów w okresie zimowym i po okresie zimowym. J O przedłożyła kserokopie wyciągów bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (wspólny rachunek małżonków) wraz z zaznaczonymi na tych wydrukach kwotami stanowiącymi, jak wskazała skarżąca, wydatki związane z utrzymaniem. Nadto przedłożyła zeznania podatkowe (swoje i męża) za[...] . Z zeznań tych wynika, że mąż skarżącej zadeklarował za [...] rok dochód w kwocie [...] zł (przychody [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] a Skarżąca zadeklarowała stratę o wartości [..] zł (przychody [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł). Wyciągi bankowe potwierdzają z kolei, że Skarżąca wraz z mężem poniosła w okresie od [...] r. wydatki na utrzymanie w łącznej w kwocie ok. [...] zł (opłata za internet, energię elektryczną, opłata KRUS, opłaty za telefony). Odnosząc się w sprzeciwie do wykazanych na wyciągach bankowych dokonywanych przez Skarżącą i jej męża poszczególnych operacjach na rachunkach bankowych dotyczących znacznych kwot ([...] tys. zł "wpłaty własne", "wpłaty gotówkowe"), skarżąca wyjaśniła, że wskazane operacje dotyczą środków finansowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Są to wpływy za świadczone usługi i jednocześnie wypłaty związane z ponoszonymi wydatkami dotyczącymi tej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zostaje przyznane – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. orzeczenia w sprawach II FZ 236/08, I GZ 122/09, czy II FZ 240/08, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy analizie możliwości płatniczych strony, w sytuacji gdy chodzi o koszty niezbędne do rozpoznania sprawy na danym etapie postępowania (jak wpis od skargi), należy brać pod uwagę jej bieżące wydatki i dochody (por. post. NSA z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt. I FZ 201/06, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi do wniosku, że Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też uwzględniając wniosek Strony, w celu zachowania prawa Strony do rozpatrzenia jej sprawy przez Sąd, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu od skargi w kwocie [...] zł, uznając, że Skarżąca jest w stanie uiścić kwotę [...] zł tytułem części wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 §4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak na wstępie.