I SA/Sz 366/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "H." Spółki z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 27 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń 2009 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca Spółka, wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 21 marca 2014 r.). W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy Spółka podała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie detalicznej sprzedaży paliw. Spółka powstała w 2008 roku, jednym z kierunków działalności miała być sprzedaż oleju opałowego. Zaprzestanie tej działalności spowodowało powstanie w 2010 r. i 2011 r. straty o wartościach odpowiednio: [...] zł, [...] zł, w latach 2012 i 2013 Spółka osiągnęła zysk w kwotach: [...] zł oraz [...] zł. Działania zarządu Spółki (zwolnienia pracowników, sprzedaż cysterny do przewozu paliw, ograniczenie kosztów do minimum) uratowały Spółkę przed likwidacją. Zdaniem Prezesa Spółki, obciążenia finansowe w każdej chwili spowodować mogą utratę płynności finansowej. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała ogólnikowo na przykłady upadłości spółek spowodowane wycofaniem akcji kredytowej banków na skutek decyzji administracyjnych izb celnych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł; środki trwałe o wartości [...] zł, a ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem o wartości [...] zł. Przedstawiając dane dotyczące jednego rachunku bankowego wskazała, że na koniec marca 2014 r. miała saldo ujemne o wartości [...] zł. Dodatkowo Spółka wskazała na kredyt w rachunku bieżącym do kwoty [...] zł oraz podała, że grunt oddany w użytkowanie wieczyste (KW [...] stanowi zabezpieczenie ww. kredytu. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Spółka przedłożyła: - kopię bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2013 r. - kopię zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego z dnia 8 kwietnia 2014 r. do kwoty [...] zł, - wyciąg z ksiąg rachunkowych za ostatnie trzy miesiące, - kopię raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące, - zestawienie należności i zobowiązań na dzień 31 marca 2014 r., - wyciągi bankowe za okres od 10 lutego do 10 kwietnia 2014 r. - kopie uchwały zwyczajnego zgromadzenia wspólników skarżącej Spółki nr [...] (bez daty jej podjęcia) o przekazaniu zysku wypracowanego w 2013 roku w całości na pokrycie strat z lat ubiegłych. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powyższego wynika, że nawet w razie wykazania przez osobę prawną ubiegającą się o prawo pomocy, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, wniosek może być rozpatrzony negatywnie. Podkreślić należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe ( por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizując wniosek skarżącej Spółki oraz informacje i dane zawarte w przedłożonych dokumentach, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Spółka w 2013 roku zewidencjonowała przychody w wysokości [...] zł i zysk w wysokości [...] zł. Z przedłożonych dokumentów, w szczególności z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych oraz raportów kasowych, wynika, że spółka jest aktywnym przedsiębiorcą, dysponuje i obraca środkami pieniężnymi w kwotach znacznie przekraczających należną opłatę sądową w sprawie. W marcu b.r. dokonała obrotu gotówkowego o wartości [...] zł, a na koniec marca b.r. stan kasy wynosił [...] zł. Na koniec stycznia i lutego b.tr. stan środków w kasie wynosił odpowiednio: [...] zł, [...] zł. Spółka osiągnęła od początku roku do 31 marca b.r. przychód w wysokości [...] zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł i stratę o wartości [...] zł (strata netto: [...] zł). Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad dochodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, co potwierdza nadesłany wydruk raportu kasowego Spółki. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11). Przedsiębiorstwo, które nie wykazało natomiast, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 01.04.2008r., sygn. akt I OZ 208/2008). Dane w bilansie na koniec 2013 r. wskazują nadto, że Spółka posiada środki trwałe o łącznej wartości [...] zł, zobowiązania krótkoterminowe wynoszą [...] zł, w tym z tytułu kredytów i pożyczek na kwotę [...] zł, z tytułu dostaw i usług na kwotę [...] zł oraz z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń na kwotę [...] zł. Z dokumentów tych wynika także, że Spółka nie posiada zobowiązań długoterminowych. To samo dotyczy należności - Spółka nie wykazała należności długoterminowych, w tym dochodzonych na drodze sądowej. Wskazała natomiast należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł. Spółka na koniec roku 2013 posiadała aktywa obrotowe na łączną kwotę [...] zł. Powyższe oznacza, że sytuacja Spółki jest stabilna Na bieżąco reguluje zobowiązania i nie ma problemu z dochodzeniem należności od kontrahentów, czy innych podmiotów. Spółka w złożonym wniosku nie wykazała niemożności wygospodarowania środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych ze środków finansowych, którymi dysponuje, tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzając się do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Mając zatem na uwadze stan posiadanych przez Spółkę środków pieniężnych wysokość oczekiwanych należności od innych podmiotów oraz wartość aktywów obrotowych i środków trwałych, należy stwierdzić, że w niniejszym przypadku brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem nie znajduje to uzasadnienia w jej sytuacji majątkowej i finansowej. Wypada w tym miejscu dodać jeszcze, że w orzecznictwie podkreśla się (por. postanowienie NSA 19 listopada 2004 r. , sygn. akt FZ 463/04), że osoba dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia okoliczność zajęcia rachunku bankowego do kwoty [...] zł. Dlatego, mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.