I SA/Sz 435/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-09-12

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istniały uzasadnione podstawy do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, pomimo zakończenia czynności sprawdzających?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym było uzasadnione, ponieważ organ podatkowy powziął wątpliwości co do źródeł finansowania zakupu nieruchomości przez podatnika, co wymagało dodatkowej weryfikacji. Działania organów były niezbędne do ustalenia rzeczywistego przebiegu transakcji i ochrony interesów Skarbu Państwa, a postanowienie o przedłużeniu terminu zostało doręczone skutecznie i w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Skarżący zadeklarował w deklaracji VAT za maj 2018 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy. Organ I instancji, w toku czynności sprawdzających, przedłużył termin zwrotu do lutego 2019 r., powziąwszy wątpliwości co do źródeł finansowania zakupu nieruchomości przez skarżącego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak podstaw do przedłużenia terminu zwrotu oraz nieprawidłowości w doręczeniu postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za maj 2018 r. oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], przedłużające J. R. (dalej: "strona" lub "skarżący") do dnia [...] lutego 2019 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł wynikającej z deklaracji dla podatku od towarów i usług [...] za maj 2018 r. Na podstawie akt sprawy oraz zaskarżonego postanowienia ustalono następujący stan faktyczny sprawy. W złożonej w dniu [...] czerwca 2018 r. do organu I instancji deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług [...] za maj 2018 r. W deklaracji strona wykazała podatek należny w kwocie [...]zł, nabycie towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych – wartość netto [...] zł, podatek naliczony w kwocie [...]zł, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...]zł, z tego do zwrotu na rachunek bankowy kwotę [...]zł, w terminie 180 dni, tj. do dnia [...] grudnia 2018 r. W dniu [...] listopada 2018 r. organ I instancji podjął wobec strony czynności sprawdzające w zakresie oceny zasadności zadeklarowanej kwoty zwrotu przedmiotowej nadwyżki. W jej toku termin zadeklarowanego przez stronę zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2018 r. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. (doręczonym w dniu [...] grudnia 2018 r.) został przez organ I instancji przedłużony do dnia [...] lutego 2019 r. Organ I instancji ustalił, że strona aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. zawarł umowę przedwstępną ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży z G. z siedzibą w Ś. – dalej: "spółka" dotyczącą nabycia nieruchomości położonej w Ś. przy ul. [...], tj. lokalu niemieszkalnego – pensjonatowego o numerze projektowym [...] i pow. [...] m2 oraz lokalu niemieszkalnego-garażu za łączną kwotę [...]zł (cena płatna w czterech ratach). W dniu [...] listopada 2018 r. organ I instancji otrzymał faktury zaliczkowe: nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. wystawione przez spółkę tytułem sprzedaży apartamentu [...] oraz potwierdzenia wykonanych operacji zapłaty części ceny za lokal nr [...]. Powyższe faktury zostały ujęte w ewidencji VAT za maj 2018 r. i rozliczone w złożonej deklaracji [...] za [...]. W dniu [...] grudnia 2018 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie strony o źródłach finansowania nabywanej nieruchomości oraz zestawienie operacji za okres od [...] maja 2018 r. do [...] czerwca 2018 r. dokonywanych na rachunku bankowym zgłoszonym do urzędu skarbowego, jako rachunek do zwrotu VAT i tym samym do działalności gospodarczej. W treści oświadczenia strona wskazała, że środki pochodzą z oszczędności, które gromadził od czasu podjęcia pierwszego zatrudnienia, z udzielanych korepetycji, ze sprzedaży rzeczy (które posiadała od 1945 r.), z emerytury, z oszczędnego trybu życia. Ponadto organ I instancji podejmował próby nawiązania osobistego kontaktu ze stroną, które okazały się nieskuteczne. Organ I instancji powziął wątpliwości co do pochodzenia źródeł finansowania inwestycji. Stwierdził, że oświadczenie składane przez stronę nie jest dostateczne i nie wyjaśnia w pełni pochodzenia przedmiotowej kwoty. W zażaleniu na to postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 112, art. 120, art. 121, art. 124, art. 217 § 1, art. 218, art. 219, art. 210 § 4art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) – dalej: "O.p." w zw. z art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.) – dalej: "u.p.t.u." Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i niezwłoczny zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym (wraz z ustawowymi odsetkami) wynikającej z deklaracji VAT-7 za maj 2018 r. na wskazany rachunek bankowy. W uzasadnieniu strona zakwestionowała prawidłowość doręczenia postanowienia organu I instancji i podniosła, iż zostało ono doręczone po upływie terminu. Strona podkreśliła również, że instytucja przedłużenia terminu zwrotu jest trybem wyjątkowym, możliwym do zastosowania w szczególnych okolicznościach. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie doszło do opieszałości organu I instancji, bowiem rozpoczął on czynności sprawdzające w dniu [...] listopada 2018 r., tj. [...] dni przed upływem ustawowego terminu. Podkreśliła również, że dostarczyła organowi I instancji wszystkie żądane dokumenty, potwierdzające prawidłowość wskazanych w deklaracji VAT-7 danych. Końcowo strona wskazała, że wątpliwości organu I instancji w zakresie źródeł finansowania inwestycji stanowiącej podstawę żądanego zwrotu, nie są uzasadnione. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji wykazał, iż zaistniały okoliczności, które uzasadniały przedłużenie terminu. Ponadto przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Odnośnie źródeł utrzymania strony w oparciu o dane będące w jego posiadaniu stwierdził, iż strona od [...] r. deklaruje dochody uzyskiwane z emerytury. W latach [...] osiągnęła przychód z emerytury w łącznej kwocie w wysokości [...] zł (co daje średni przychód w skali roku w wysokości ok. [...] zł). Strona nie zgłosiła innych źródeł przychodów poza emeryturą. Źródeł dochodu/przychodu nie potwierdził również na wezwanie organu podatkowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych w S. i Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Ś.. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami zażalenia w zakresie naruszenia art. 87 ust. 2 i ust. 6 u.p.t.u. Podkreślił, że z uzasadnienia postanowienia wynika jakie wątpliwości miał organ I instancji i dlaczego przedłużył termin zwrotu podatku. Zdaniem organu odwoławczego wątpliwości mogą świadczyć, że to nie strona nabywa nieruchomość w celu wykonywania czynności opodatkowanych. Organ I instancji podjął w tym zakresie czynności, które pozwalają na ustalenie rzeczywistego przebiegu transakcji. Uwzględniono wiek strony (rocznik 1928), wyciągi z jej rachunku bankowego, które nie potwierdziły oszczędności, natomiast potwierdziły, że przed zapłatą kolejnych rat dokonywane były na ten rachunek wpłaty gotówkowe. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zastosowania nie miał art. 87 ust. 6 u.p.t.u. Odnosząc się do kwestii doręczenia przedmiotowego postanowienia, wskazał, że doręczenie nastąpiło na adres wskazany przez stronę jako adres do korespondencji w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-7. Tym samym doręczenie było skuteczne i nastąpiło w dniu [...] grudnia 2018 r., a więc przed upływem terminu do dokonania zwrotu. Organ odwoławczy nie podzielił, także zarzutu dotyczącego terminu, w którym organ I instancji podjął się weryfikacji wniosku. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji podjął czynności sprawdzające przed upływem terminu do dokonania zwrotu podatku wskazanego w deklaracji VAT-7 z maj 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 87 ust. 2 i ust. 7 u.p.t.u. w zw. z art. 272 O.p., poprzez brak zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za maj 2018 roku, pomimo zakończenia czynności sprawdzających za ten okres; - art. 233 § 1 pkt 1 O.p., w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 212 i art. 219 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji, w sytuacji, gdy organ ten niewłaściwe zastosował przepis ustawy o podatku od towarów i usług, przez co przekroczył termin na wydanie postanowienia o przedłużeniu zwrotu nadwyżki podatku za maj 2018 roku, co powinno skutkować utratą uprawnienia po stronie organu pierwszej instancji do wydania takiego postanowienia; - art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120, art. 121, art. 212, art. 219 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji, w sytuacji, gdy organ ten wprowadził do obrotu prawnego akt prawny po upływie ustawowego terminu, w którym organ pierwszej instancji mógł to uczynić, co prowadzi do wniosku, że organ działał bez podstawy prawnej, czym naruszył zasadę zaufania do organów podatkowych; - art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 218, art. 219 w zw. z art. 212 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niedoręczeniu na piśmie postanowienia przez organ pierwszej instancji Stronie przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 ust. 2 u.p.t.u.; - art. 124, art. 217 § 1, art. 219, art. 210 § 4 O.p., art. 87 ust. 2 i 6 u.p.t.u., poprzez brak należytego uzasadnienia postanowienia polegający na niewskazaniu w nim uzasadnionych powodów przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i nieprzedstawieniu istniejących w tym zakresie wątpliwości; - art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię przepisów i w konsekwencji uznanie, że wobec skarżącego na moment wydania skarżonego postanowienia, zachodziły przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2018 roku, pomimo braku wykazania w wydanym postanowieniu podejrzeń bądź uzasadnionych wątpliwości w zakresie prawidłowości wykazanej kwoty zwrotu podatku, bądź w zakresie prawidłowości rozliczenia się podatnika z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2018 roku, jako warunku zastosowania procedury wynikającej z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to czy istniały przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za maj 2018 r. W myśl art. 87 ust. 1 u.pt.u. w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej, lub postępowania podatkowego. Jednocześnie zgodnie z art. 87 ust. 5a u.p.t.u. w przypadku, gdy podatnik nie wykonał w okresie rozliczeniowym czynności opodatkowanych na terytorium kraju oraz czynności wymienionych w art. 86 ust. 8 pkt 1, podatnikowi przysługuje, na jego umotywowany wniosek złożony wraz z deklaracją podatkową, zwrot kwoty podatku naliczonego, podlegającego odliczeniu od podatku należnego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą na terytorium kraju, lub poza tym terytorium, w terminie 180 dni od dnia złożenia rozliczenia, z zastrzeżeniem art. 86 ust. 19. Na pisemny wniosek podatnika urząd skarbowy dokonuje zwrotu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, w terminie 60 dni, jeżeli podatnik złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe. Przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie, ust. 2a-2c oraz ust. 4a-4f stosuje się odpowiednio. Zgodnie natomiast z art. 274b § 1 O.p., jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Na postanowienie, o którym mowa w § 1 służy zażalenie (§ 2 ww. przepisu). W myśl art. 277 O.p., przepisy art. 274-276 O.p. stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku. Na tle powyższych przepisów, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie podnosi się, że zastosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług stanowi w istocie wyjątek od zasady natychmiastowości zwrotu. Regulacje dotyczące tej materii w założeniu mają stanowić rozwiązanie charakteryzujące się ważeniem sprzecznych interesów podatnika oraz Skarbu Państwa. Podatnik zainteresowany jest otrzymaniem natychmiastowego zwrotu kwoty nadpłaconego podatku (w zgodzie z zasadą neutralności). Z kolei organy podatkowe, weryfikując zasadność dokonania zwrotu zainteresowane są wyeliminowaniem potencjalnych oszustw podatkowych i nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu podatku od towarów i usług działających na szkodę Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1025/18). Występujący pomiędzy tymi wartościami swoisty konflikt, a w konsekwencji konieczność ich wyważenia, zauważalny jest również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE), które wyznacza wspólne dla wszystkich państw członkowskich zasady składające się na unijny system podatku od wartości dodanej (por. wyrok TSUE z dnia 10 lipca 2008 r., C-25/07). Z orzecznictwa tego wynika, że państwa członkowskie mogą podejmować stosowne kroki w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez Dyrektywa 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L 06.347.1, ze zm.) – dalej: "Dyrektywę 112", którą implementują przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. W judykaturze nie nasuwa wątpliwości, że jednym z takich środków jest przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1532/15). Dlatego też, w tego rodzaju sprawach, w ramach oceny wykładni i stosowania przepisów dotyczących analizowanej instytucji, nieodzowne staje się dostrzeganie dwóch przeciwstawnych sfer ochrony interesów prawnych, tj. sfery interesów podatnika oraz sfery interesów Skarbu Państwa. Jak wyjaśnił NSA w uchwale z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 przepis art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. wymienia dwie kategorie działań, które mogą podejmować organy. Mianowicie, stanowi on o przedłużeniu ustawowego terminu przewidzianego do zwrotu różnicy podatku oraz o weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czterech wyspecyfikowanych procedur, tj. czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej i postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Zależność między tymi działaniami jest taka, że po pierwsze, uruchomienie weryfikacji nie musi prowadzić do przedłużenia terminu (organ ma jedynie możliwość, lecz nie obowiązek takiego przedłużenia); po drugie, czas zakończenia weryfikacji wykraczający poza prawem przewidziany termin zwrotu, determinuje przedłużenie owego terminu na niezbędny okres z tym związany (konkretny moment zależny od stanu weryfikacji). Innymi słowy, naczelnik urzędu skarbowego posiada alternatywną kompetencję do dokonania zwrotu bez czekania na efekty weryfikacji, albo do wstrzymania się ze zwrotem do uzasadnionego momentu jej zakończenia, korzystając z uprawnienia do przesunięcia w czasie (wydłużenia) ustawowego terminu zwrotu. Przedłużenie terminu zwrotu, w takim ujęciu proceduralnym, odbywa się jedynie w przypadku, w którym zasadność zwrotu wykazanego przez podatnika jawi się organowi jako wymagająca dodatkowego zweryfikowania, a jednocześnie weryfikacja ta nie zostanie zakończona, zanim upłynie ustawowo wyznaczony termin zwrotu, zaś organ mając na uwadze owe wątpliwości, z tego właśnie powodu w obliczu konkretnego stanu faktycznego za zasadne uznaje skorzystanie z instytucji przedłużenia terminu. Do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku wystarczą wątpliwości organu rodzące konieczność zweryfikowania przedstawionego przez podatnika rozliczenia. Oczywistym jest jednak, że instytucji tej nie należy nadużywać. Przyjęte przez polskiego prawodawcę rozwiązanie w zakresie przedłużenia zwrotu podatku, mieści się w ramach realizacji uzasadnionego interesu państw członkowskich Unii Europejskiej w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, które znajduje swoje usankcjonowanie w prawie unijnym m.in. art. 183 Dyrektywa 112 oraz orzecznictwie. TSUE w wyroku z dnia 18 grudnia 1997 r. w połączonych sprawach Garage Molenheide BVBA (C-286/94), Peter Schepens (C-340/95), Bureau Rik Decan-Business Research & Development NV (BRD) (C-401/95) and Sanders BVBA (C-47/96) u Belgische Staat wyraził aktualną do dziś tezę, wedle której stosowanie tego rodzaju środków przez państwo członkowskie, co do zasady, nie jest wykluczone, gdyż mają one na celu zapewnienie możliwie najskuteczniejszej ochrony interesów budżetu (Skarbu Państwa), jednakże nie mogą one iść dalej, niż jest to konieczne do osiągnięcia tego celu (ochrony interesów budżetowych). Ocena czy istnieje potrzeba przedłużenia terminu zwrotu nie może być dowolna, ale musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego sprawy. Muszą zatem wystąpić okoliczności, które wskazują, że istnieje potrzeba dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika (zasadności zwrotu). Nie chodzi jednak o przesłanki, które mają charakter konkretnych dowodów świadczących o nieprawidłowościach w rozliczeniu czy konkretnych zarzutów, które można postawić podatnikowi. Na tym etapie postępowania organ decyduje bowiem wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi więc o wykazanie, że zwrot jest niezasadny, ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela wyżej przedstawione poglądy judykatury krajowej i unijnej oraz przyjmuje je za własne. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji zawarł uzasadnienie odnoszące się do okoliczności przemawiających za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Organy I instancji wskazał, że przedłużenie terminu zwrotu podatku uzasadniają wątpliwości w zakresie źródeł, z których skarżący uzyskał środki pozwalające na sfinansowanie transakcji zakupu nieruchomości opisanej w akcie notarialnym. Stanowisko to potwierdził, także organ odwoławczy. Podkreślić należy, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone pod adresem znanym organowi podatkowemu (wskazany w zgłoszeniu NIP-7), jako adres zamieszkania skarżącego. Korespondencję zgodnie z ZPO doręczono pełnoletniemu domownikowi (S. J.) w dniu [...] grudnia 2018 r. Pomimo zarzutu dotyczącego przedmiotowego doręczenia Sąd nie podziela tej argumentacji. Dzień doręczenia był ponadto ostatnim dniem, w którym organ podatkowy mógł skutecznie przedłużyć termin do zwrotu podatku. Tym samym postanowienie zostało doręczone w terminie, ponieważ ustawowy 180 dniowy termin zwrotu nadwyżki podatku liczony od dnia złożenia deklaracji podatkowej upływał w dniu [...] grudnia 2018 r. Jednocześnie z przedłożonych akt sprawy wynika, że organ I instancji podjął w toku czynności sprawdzających szereg działań zmierzających do wyjaśnienia ww. wątpliwości. W tym zakresie poddał analizie akt notarialny – umowę przedwstępną ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży z dnia [...] marca 2018 r., oświadczenie skarżącego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nadesłane za pomocą poczty elektronicznej potwierdzenia operacji na rachunku bankowym i faktury VAT w przedmiocie sprzedaży apartamentu, oświadczenie skarżącego o źródłach finansowania z dnia [...] grudnia 2018 r., zestawienia operacji na rachunku bankowym za okres od [...] maja 2018 r. do [...] czerwca 2018 r., zgłoszenia NIP-7, wniosek do ZUS Oddział w S. o udostępnienia danych z konta ubezpieczonego i płatnika składek, odpowiedź ZUS z dnia [...] stycznia 2019 r., pismo do MOPR w Ś. z dnia [...] stycznia 2019 r., odpowiedź MOPR z dnia [...] stycznia 2019 r., zestawienie dochodów skarżącego za lata [...]. Ponadto znajdujące się w aktach podatkowych kopie notatek służbowych wskazują, że pracownicy organu podejmowali próby osobistego kontaktu ze skarżącym, które zakończyły się niepowodzeniem. Skontaktowano się natomiast z osobą podającą się za wnuczkę skarżącego oraz księgową skarżącego. Uzasadnienia postanowień organów obu instancji nie ograniczają się do ogólnego wyjaśnienia, na czym polega wykazanie konieczności dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu. Nie brakuje w nich bowiem sprecyzowania konieczności wyjaśnienia badanych rozliczeń, skutkującej zasadnością przedłużenia terminu do zwrotu podatku. W istocie organy wyjaśniły skarżącemu, jakimi przesłankami kierował się organ I instancji, przedłużając termin zwrotu podatku, co na moment wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu organ wykazał, że istnieją wątpliwości co do zasadności zwrotu wymagające dodatkowego zweryfikowania. Oceniając skarżone postanowienie, przypomnieć też należy, że przepis art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. uprawniający organ do przedłużenia terminu zwrotu jest wyjątkiem, a nie zasadą, gdyż zasadą jest zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, co wynika z zasady neutralności. Organ I instancji może, ale nie musi przedłużyć terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Przesłanki do wydania postanowienia w omawianym trybie nie stanowi sam fakt wykazania przez podatnika nadwyżki do zwrotu, ale muszą istnieć istotne wątpliwości co do zasadności zwrotu, muszą wystąpić obiektywne przesłanki wskazujące na konieczność przeprowadzenia w określonej sprawie postępowania weryfikacyjnego. Takie okoliczności wystąpiły w niniejszej sprawie. Organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie, zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji, wskazały w sposób wystarczający również szereg okoliczności, które wespół zaistniałe uzasadniają potrzebę dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu na rzecz skarżącego podatku od towarów i usług. Mianowicie wskazano w sposób uzasadniony istnienie wątpliwości w zakresie posiadania przez skarżącego źródeł finansowania przedmiotowej inwestycji, co potwierdził materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. W tych okolicznościach sprawy, należało stwierdzić, że podejmowane w toku postępowania przez organ czynności były niezbędne. Zaprezentowane przez organy podatkowe wątpliwości mogą bowiem świadczyć o tym, że skarżący nie nabywa przedmiotowej nieruchomości w celu wykonywania czynności opodatkowanych. Podjęte zmierzały niewątpliwie do ustalenia rzeczywistego przebiegu transakcji. Należy przy tym zaznaczyć, że wyjaśnienia skarżącego, odnoszące się do poszczególnych ustaleń organów podatkowych nie podważają skutecznie ich kompleksowej oceny. Nadto, tej oceny nie podważają podnoszone przez skarżącego zarzuty. Przypomnieć w tym miejscu należy, że organy mają działać na podstawie przepisów prawa i ich działania mają być dokonywane w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych zgodnie z zasadą uregulowaną w art. 121 § 1 O.p. W ocenie Sądu, organ I instancji zmierzał do wyjaśnienia sprawy i sprostał ustawowym wymaganiom, natomiast organ odwoławczy słusznie skarżonym postanowieniem zaakceptował powyższe ustalenia. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych naruszania zasad i utrudniania dokonania zwrotu, czy też nadużywania prawa w tym zakresie. Nie można kwestionować prawa organu do weryfikacji zwrotu u podatnika. Jest to prawo organu, jak już wyżej wskazywano i w sytuacji, gdy dotyczy to wysokich kwot zwrotu lub podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek zweryfikować zasadność zwrotu. Za niezasadne uznać należy również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego, w tym art. 120 i 121 § 1 O.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług zostało wydane zgodnie z normami prawnymi. Zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność prowadzenia postępowania według oczekiwań skarżącego. W sprawie nie można stwierdzić również naruszenia art. 217 § 2 o.p. Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji, zawierają uzasadnienie prawne i faktyczne wskazujące na obowiązujące przepisy prawa, a także, jakie okoliczności stanowiły podstawę do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Organ wyjaśnił jakie okoliczności wpłynęły na konieczność przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika. Nie zasługują, także na akceptacje przedstawione w skardze zarzuty naruszenia innych powołanych przez skarżącego przepisów postępowania. W tym stanie sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie narusza prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło