I SA/Sz 451/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-09-06
Skład orzekający: Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawione przez niego oświadczenia i dokumentacja budziły wątpliwości co do ich wiarygodności i kompletności, w szczególności w zakresie dochodów z udziałów w spółkach oraz innych potencjalnych źródeł finansowania. Brak rzetelnych informacji uniemożliwił ocenę wpływu sytuacji majątkowej i prowadzonego postępowania egzekucyjnego na zdolność do ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową, postępowania egzekucyjne i konieczność utrzymania rodziny. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na nieujawnienie przez Skarżącego pełnych informacji o stanie majątkowym i dochodach, w tym z tytułu posiadanych udziałów w spółkach. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy i nieuwzględnienie jego sytuacji. Sąd rozpoznał sprzeciw, analizując przedstawione przez Skarżącego dokumenty i oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bolesław Stachura po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. K. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2016 r. o sygn. akt I SA/Sz 451/16 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie umorzenia należnych odsetek za zwłokę oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2014 – 2015 wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r., wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej zwanej: "p.p.s.a.") Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmówił Z. K. przyznania prawa pomocy.
Skarżący Z. K., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu do skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że nie posiada takich środków finansowych, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów sądowych w sprawie. Powołał się na prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Obecnie pracuje jako magazynier
w H. sp. z o.o. uzyskując dochód w wysokości [...] zł netto, jego żona otrzymuje wynagrodzenie w takiej samej wysokości ([...] zł). Na utrzymaniu małżonków pozostaje 15-letnia córka. Skarżący wskazał na zły stan zdrowia swej żony i konieczność jej pozostawania pod ścisłą opieką lekarską. Wskazał, że biorąc pod uwagę koszty utrzymania rodziny, nie jest w stanie odłożyć jakichkolwiek środków. Wyjaśnił, że korzysta z pomocy rodziny w zakresie ponoszenia kosztów wyżywienia i leczenia.
Odnośnie do majątku Skarżący podał, że nie posiada nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności). Jedynym składnikiem majątku są zajęte już w toku egzekucji komorniczych udziały w spółce N, Sp. z o.o. Wskazał na samochód żony [...] o wartości [...] zł – zajęty przez komornika. Innych składników majątkowych nie wykazał.
Skarżący wraz z wnioskiem przedłożył:
- zestawienie kosztów utrzymania dziecka;
- dokumenty potwierdzające ciążące na Skarżącym i jego żonie oraz innych podmiotach (H. spółka z o.o. w N. i H. spółka z o.o. spółka komandytowa w N.) zaległości pieniężne oraz podejmowane w stosunku do ww. podmiotów czynności w zakresie egzekucji, zabezpieczenia (k.30-46);
- zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Skarżącego;
- dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie
(faktury za energię, wodę, gaz);
- zaświadczenie o stanie zdrowia żony Skarżącego,
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów, Skarżący przedłożył kopie następujących dokumentów:
- zeznania podatkowe Skarżącego PIT-36L za 2014 rok i 2015 rok oraz PIT-37
za 2015 rok;
- zeznania podatkowe żony Skarżącego PIT-37 za 2014 i 2015 rok oraz PIT-36L za 2014 rok;
- wydruk z CEIDG z dnia 7 lipca br. potwierdzający zawieszenie od 15 czerwca 2015 r. działalności gospodarczej Skarżącego pod firmą "K. Z. P.H. H.";
- zaświadczenie H. Spółka z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą
w N. z dnia 11 lipca br. o zatrudnieniu żony Skarżącego od 12 kwietnia
2012 r. na stanowisku pracownik administracyjny w wymiarze 1/1 oraz o wynagrodzeniu w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca br. w wysokości netto [...] zł;
- zaświadczenie H. Spółka z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą
w N. z dnia 11 lipca br. o zatrudnieniu Skarżącego od 16 kwietnia 2015 r. na stanowisku Magazynier oraz o wynagrodzeniu w okresie od 1 stycznia do 20 czerwca br. w wysokości [...] zł;
- potwierdzenie zamknięcia rachunku bankowego Skarżącego w dniu 8 czerwca
2016 r.;
- decyzji Burmistrza N. z dnia [...] r. o odroczeniu terminu płatności zaległości w podatku od nieruchomości za 2015 r. w wysokości [...] zł na dzień 1 kwietnia 2016 r.;
- decyzji Burmistrza N. z dnia [...] r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2014-2015.
Ponadto, Skarżący oświadczył, że jego żona nie posiada rachunków bankowych.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Referendarz sądowy po analizie dokumentów przedłożonych przez Skarżącego stwierdził, że jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Referendarza sądowego, Skarżący nie przedstawił bowiem kompletnych informacji o swoich możliwościach zarobkowych, płatniczych oraz pełnej informacji o stanie majątkowym swoim i żony. Wskazano na okoliczność nieujawnionych przez wnioskodawcę posiadanych przez niego 60 udziałów o wartości [...] zł w spółce z o.o., pełnienia w niej funkcji prezesa zarządu, a także na fakt posiadania 40 udziałów w tej spółce przez żonę Skarżącego. Ustalono także, że spółka jest komplementariuszem spółki komandytowej, w której Skarżący i jego żona są komandytariuszami i wnieśli do niej wkłady o wielkości odpowiednio [...] zł i [...] zł. Żona Skarżącego jest prokurentem spółki komandytowej. Referendarz wskazał, że Skarżący we wniosku nie ujawnił, czy on i jego żona otrzymał w okresie ostatnich dwóch lat dochody z tytułu dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Zwrócono uwagę także na nieprzedłożenie decyzji w zakresie podatków lokalnych za lata 2015 i 2016, co uniemożliwiło dokonanie weryfikacji oświadczenia o braku składników majątkowych. Zdaniem Referendarza sądowego istotne luki w wykazanej sytuacji majątkowej nie pozwalają także ocenić jaki wpływ na możliwości płatnicze strony ma prowadzone postępowanie egzekucyjne.
W ustawowym siedmiodniowym terminie Skarżący złożył sprzeciw od opisanego wyżej orzeczenia, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy i nieuwzględnienie szczególnej sytuacji w jakiej się znalazł, w tym w szczególności poprzez przyjęcie, że Skarżący otrzymuje jakiekolwiek świadczenia finansowe z tytułu posiadanych udziałów w H. sp. z o.o. oraz w H. sp. z o.o. Sp. k. oraz ze spółka z o.o. może prowadzić działalność gospodarczą.
Skarżący wniósł dodatkowo o przeprowadzenie dowodów z dokumentów
w postaci rozwiązania umowy o pracę oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności F. K., na okoliczność rozwiązania umowy o pracę, z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.
W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżący wyjaśnił, że dochody otrzymane przez małżonków w 2014 i 2015 r. zostały w całości przeznaczone na pokrycie zobowiązań finansowych spółki H. sp. z o.o. Sp. k., która obecnie zmierza przed Sądem Rejonowym Sz. – [...] do zawarcia układu z wierzycielami (został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu). Wskazano, że udział kapitałowy Skarżącego w spółce jest niemożliwy do odzyskania, gdyż zobowiązania znacznie przekraczają kwotę [...] zł, zaś Skarżący odpowiada za zobowiązania spółki do wysokości wniesionego wkładu. Udziały w spółce z o.o. H. są zajęte przez komornika, co wyłącza możliwość ich zbycia bez wiedzy i zgody komornika.
Ponadto Skarżący wskazał, że w związku z zadłużeniem spółki komandytowej oraz prowadzonym postępowaniami sądowymi i egzekucyjnymi oraz złymi wynikami finansowymi, jako wspólnik nie otrzymał w 2015 r. żadnej dywidendy, gdyż w spółce nie było żadnych nadwyżek finansowych, skarżący musiał dofinansowywać spółkę
z prywatnych środków.
Skarżący oświadczył, że spółka z o.o. H. nie posiada majątku, w oparciu o który można byłoby prowadzić działalność gospodarczą.
Dodatkowo podniósł, że z uwagi na chorobę i stan zdrowia matki został zmuszony do sprawowania nad nią stałej opieki i rezygnacji z pracy. Obecnie ubiega się o przyznanie zasiłku rehabilitacyjnego, wniosek w tej sprawie nie został jeszcze rozpoznany, wobec czego obecnie Skarżący pozostaje na utrzymaniu żony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 259 § 1 p.p.s.a., m.in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia, sąd - jak stanowi art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Wobec powyższego, art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji.
W świetle art. 199 p.p.s.a., zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, o co ubiega się Skarżący w niniejszej sprawie, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się
w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Jej wyjątkowy charakter powoduje, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom, których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2005r., sygn. akt I GZ 107/05 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a zatem np. osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku.
Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, a przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, zwolnienie od ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP (postanowienie NSA z dnia 19 października 2007r., II FZ 498/07 - dostępne jw.). Ubiegający się o taką pomoc wnioskodawca powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r. o sygn. akt UCZ 104/84, Lex nr 8623).
Należy również zauważyć, że wykładnia określenia "gdy wykaże" użytego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oznacza, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2009r., sygn. akt I OZ 713/09 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W związku z powyższym, rozstrzygnięcie Sądu w kwestii przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane w trakcie postępowania.
Podobnie art. 252 § 1 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy w tym miejscu dodatkowo wskazać, że stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedostarczenie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10, LEX nr 743829). Uchylając się od pełnej współpracy z sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 393/14, LEX nr 1495223).
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez Referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Analizując treść oświadczenia zamieszczonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak też dalszych informacji i dokumentów należy stwierdzić, że oświadczenia te budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, zaś przedstawiona dokumentacja jest niekompletna. Zdaniem Sądu, Skarżący przedstawia tylko takie dane i dokumenty, które mają świadczyć o złej kondycji finansowej.
Przede wszystkim, Referendarz sądowy prawidłowo stwierdził, że Skarżący nie przedstawił pełnej informacji o swoich i żony dochodach w latach 2014 – 2015, w tym z tytułu udziałów w spółkach i w związku z wniesionymi wkładami, a tym samym
o swoich możliwościach płatniczych. Zdaniem Sądu, nie jest też wiadome czy Skarżący i jego żona uzyskują jakiekolwiek środki w związku w pełnieniem funkcji prezesa zarządu i prokurenta w spółkach prawa handlowego. Skarżący nadesłał kopie rocznych zeznań swoich i J. K. za 2014 r. (PIT-37 i PIT 36L), zaś za 2015 r. nadesłał PIT-y 37 swój i małżonki oraz tylko swój PIT-36L. Sąd zauważył, że w tym zestawieniu brakuje informacji o wysokości przychodów J. K. uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej w ramach spółki komandytowej za poprzedni rok podatkowy (2015 r.). Skarżący nie przedstawił także ani po wezwaniu Referendarza sądowego ani dotychczas informacji CIT-7 o wysokości pobranego podatku dochodowego z dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziałów w zyskach osób prawnych za 2014 – 2015, o co był wzywany pismem z dnia 17 czerwca 2016 r.
Wyjaśniając zaś w sprzeciwie kwestie dochodów z udziałów, poprzestał jedynie na gołosłownych oświadczeniach, że całość dochodów małżonków za 2014 r. i 2015 r. przeznaczono na pokrycie zobowiązań finansowych spółki komandytowej, nie otrzymali żadnych dywidend, udziały są zajęte, został złożony wniosek o upadłość układową tej spółki, spółki nie mają majątku, w oparciu o który mogłyby prowadzić działalność, działalność jest dofinansowywana przez Skarżącego i jego żonę z prywatnych środków. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, potwierdzających owe okoliczności ani nie wskazał na żadne obiektywne przeszkody uniemożliwiające przedłożenie takich dokumentów. Jedyne co można potwierdzić z urzędu, to fakt prowadzenia w 2015 r. postępowania upadłościowego wobec spółki komandytowej, co wynika z zapisu w KRS (dostępnego w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego na str. https://ems.ms.gov.pl/), że w postępowaniu upadłościowym wydano postanowienie o zabezpieczeniu majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego (postanowienie Sądu Rejonowego Sz. – [...]). Fakt ten jednak nie oznacza, że spółka nie może prowadzić i zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i w ramach tejże Skarżący nie obraca już żadnymi środkami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych. Brak dokumentacji dotyczącej kondycji spółek nie pozwala twierdzić, że działalność skarżącego w ramach tych spółek jest nierentowna.
W tym miejscu wskazać należy, że chociaż w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. strona postępowania nie jest zobowiązana do udowodnienia okoliczności istotnych dla orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy, to jednak wykazanie tych okoliczności musi przybrać formę wiarygodnego oświadczenia, a w razie wątpliwości, co do tej wiarygodności, oświadczenie to musi zostać poparte stosownymi dokumentami źródłowymi. Gdy tak, jak w przedmiotowej sprawie, oświadczenie o dochodach i sytuacji majątkowej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy, budzi wątpliwości, Sąd, decydując o przeniesieniu kosztów postępowania ze strony na Skarb Państwa, nie może poprzestać wyłącznie na niepopartych wiarygodnymi dokumentami, gołosłownych oświadczeniach strony.
Stwierdzenie przez Skarżącego danej okoliczności we wniosku nie jest równoznaczne z jej wykazaniem. Dobitność i jednoznaczność twierdzeń wnioskodawcy nie może być traktowana przez Sąd zupełnie bezkrytycznie, zwłaszcza w sytuacji, gdy na poparcie tych twierdzeń nie przedstawiono dodatkowych informacji czy dokumentów. To, czy informacje podane przez stronę we wniosku złożonym na urzędowym formularzu są wystarczająco dokładne do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, podlega zawsze ocenie rozpoznającego ten wniosek Sądu.
Należy przyjąć zatem, że same oświadczenia Skarżącego w tym zakresie są niewystarczające, nie uprawdopodabniają w sposób przekonujący, że z tytułu udziałów w spółkach, jak i z pełnionych funkcji wraz z żoną (prezes zarządu, prokurent) nie otrzymują żadnych dodatkowych środków pieniężnych ani nie ma żadnej możliwości aby je zdobyć, w celu sfinansowania kosztów niniejszego postępowania sądowego, na tym etapie sprawy sprowadzających się do kwoty [...] zł.
Zdaniem Sądu, brak rzetelnej informacji w powyższym zakresie rzeczywiście uniemożliwia ocenę czy i jaki wpływ na jego zdolność do poniesienia kosztów sądowych, mają prowadzone wobec spółki komandytowej i małżonków postępowania egzekucyjne.
Referendarz sądowy zasadnie także stwierdził, że Skarżący nie wykazał
w sposób przejrzysty całokształtu swojego stanu majątkowego oraz nie zastosował się do wezwania z dnia 17 czerwca 2016 r. i nie przedłożył decyzji w sprawie podatków lokalnych. Należy zauważyć, że żądanych dokumentów Skarżący nie nadesłał także na etapie wnoszenia sprzeciwu ani też nie udzielił żadnych wyjaśnień co do tych kwestii.
W związku z powyższym, z uwagi na istniejące braki w dokumentacji dotyczące wysokości dochodów oraz ogólnikowy charakter informacji zawartych w złożonym oświadczeniu majątkowym w tym zakresie Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Odnośnie podniesionych w sprzeciwie nowych okoliczności, dotyczących rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką oraz pozostawania aktualnie na utrzymaniu żony, Sąd nie stwierdził aby mogły mieć wpływ na zmianę stanowiska w sprawie. Skarżący dokumentując powyższe okoliczności przedstawił umowę o rozwiązaniu stosunku pracy za porozumieniem stron oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki. Dokumenty te nie są jednak wystarczające dla uprawdopodobnienia, że kwestia ta ma znacznie w aspekcie badania przesłanek przyznania prawa pomocy. W kontekście stwierdzonej nierzetelności w podawaniu informacji o wysokości dochodów rodziny oraz dodatkowych ustaleń Sądu, że Skarżący aktualnie nie tylko jest prezesem zarządu spółki z o.o., ale też pełni (czy też objął niedawno) funkcję członka rady nadzorczej w kolejnej spółce kapitałowej, powstałej z przekształcenia w dniu 10.06.2016 r. spółki z o.o. N. (której był udziałowcem) w spółkę akcyjną, nie można stwierdzić czy faktycznie powoływane okoliczności wpływają na sytuację finansową rodziny. Skarżący pomimo twierdzenia, że opisana sytuacja spowodowała, że ubiega się o zasiłek rehabilitacyjny, nie nadesłał żadnego dokumentu w tym zakresie, nie skorygował też wcześniejszych oświadczeń o wysokości wydatków. Wykazanie tych okoliczności stosownym dokumentem czy oświadczeniem nie powinno stwarzać trudności, a było niezbędne do stwierdzenia, że mają one wpływ na sytuację finansową rodziny i zdolność do poniesienia kosztów sądowych.
W ocenie Sądu, potwierdza to zasadność stanowiska, że Skarżący przedstawia niepełne dane odnośnie swojej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, zaś takie postępowanie strony wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy.
Reasumując, stwierdzić należy, że skarżone postanowienie nie narusza prawa
i dlatego należało je utrzymać w mocy. Nie stanowi to przy tym naruszenia prawa strony do sądu, gdyż prawo to nie ma charakteru absolutnego i bezwarunkowego. Prawo pomocy ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść samodzielnie kosztów postępowania sądowego i wykażą to w sposób nie budzący wątpliwości.
Z powyższych względów uznać należy, iż Skarżącemu zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 p.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło