I SA/Sz 471/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-02-14
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Marzena Kowalewska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotacja udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na realizację zadania w określonym terminie, której wydatki zostały poniesione (zapłacone) po tym terminie, ale w związku z tym zadaniem, może być uznana za wykorzystaną w terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dotacja udzielona z budżetu samorządu terytorialnego na realizację zadania w określonym terminie, jeśli zobowiązania z tym związane zostały zaciągnięte w tym terminie, jest wykorzystana prawidłowo, nawet jeśli faktyczna zapłata nastąpiła po jego upływie. Kluczowe jest zaciągnięcie zobowiązania w terminie realizacji zadania, a nie sama zapłata. Błędna jest wykładnia organu, że wykorzystanie dotacji następuje wyłącznie przez zapłatę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i dotacji niewykorzystanej na realizację zadania w określonym okresie. Organ I instancji nakazał zwrot części dotacji wraz z odsetkami, uznając, że środki te nie zostały wydatkowane w terminie realizacji zadania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, częściowo zmieniając datę początkową naliczania odsetek. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących wykorzystania dotacji i terminu jej wydatkowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od niego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i dotacji niewykorzystanej na realizację zadania w okresie od [...] r. do [...] r. wraz z odsetkami za zwłokę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej M. kwotę [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania [...] [...]" w D. (dalej: "Skarżący") od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] roku [...] w sprawie zwrotu dotacji przyznanej na podstawie umowy nr [...] (dalej: "umowa") zawartej pomiędzy Gminą D. a [...] [...] na realizację zadania "[...]" w okresie od 1 czerwca
2015 r. do [...] r. orzekło o uchyleniu decyzji w części określającej datę początkową naliczania odsetek na [...] r. i ustaliło w to miejsce datę początkową naliczania odsetek na [...] r. w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uzupełnieniu postępowania dowodowego, nakazał Skarżącemu zwrot dotacji w kwocie [...]zł wraz z odsetkami.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, dnia [...] r. została podpisana umowa nr [...] pomiędzy Gminą D. a Skarżącym
na realizację zadania: [...]". Zadanie miało być realizowane w okresie od [...] r.
do [...] r. Gmina zobowiązała się dofinansować Skarżącego kwotą
[...] zł.
W toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że Skarżący faktycznie
na realizację zadania wydatkował kwotę [...]zł, w tym z dotacji [...] zł,
co stanowiło [...]% udziału dotacji w realizacji zadania.
Organ I instancji stwierdził, m.in., że z przedłożonych do kontroli dokumentów
nie wynikało, że wszystkie wydatki zostały opłacone w terminie realizacji zadania.
Z przedłożonego przez Skarżącego "Zestawienia płatności zg. z wydatkami
II półrocze 2015" wynikało, jak stwierdził organ I instancji, że Skarżący po wyłączeniu
z zestawienia wydatków wykluczonych, nie wydatkował w okresie realizacji zadania
(nie opłacił w czasie trwania realizacji zadania lub stwierdzono brak zapłaty) środków
na rachunki i faktury w łącznej kwocie [...]zł, w tym z dotacji w kwocie
[...] zł. S. zestawienie przedstawiono w tabeli nr [...] na str. 7-8 decyzji organu I instancji. Organ I instancji, powołując się na art. 251 ust. 3 ustawy z dnia
[...] r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.,
dalej: "u.f.p.") stwierdził, że środki niewykorzystane w okresie realizacji zadania podlegają zwrotowi do dnia [...] r. i zasadna jest decyzja nakazująca zwrot tych środków w kwocie [...]zł wraz z odsetkami od dnia [...] r.
Organ I instancji przedstawił również w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia dotyczące innych stwierdzonych nieprawidłowości w wydatkowaniu środków pochodzących z dotacji.
Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, decyzji tej zarzucają naruszenie:
- art. 60 pkt 1 w zw. z art. 252 ust. 1, 5 i 6 u.f.p. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie polegające na uznaniu, iż miało miejsce niewykorzystanie dotacji
w terminie czego konsekwencją było orzeczenie obowiązku zwrotu części dotacji
w sytuacji, gdy dotacja ta została wykorzystana zgodnie z umową o udzielenie dotacji; poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż powyższe przepisy mają zastosowanie w sytuacji niewykorzystania dotacji w określonym terminie;
- art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 ustawy z dnia [...] r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, a także niewyjaśnienie podstaw decyzji,
nie uwzględnienie przy podjęciu decyzji interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, również w kontekście celu na jaki została przyznana dotacja;
- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji niepowołanie biegłego celem wydania opinii w sprawie, pomimo wystąpienia na gruncie sprawy zagadnień wymagających wiadomości specjalnych;
- art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń,
co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,
w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ uznał, że dotacja została niewykorzystana w terminie, a także z czego wynika data liczenia odsetek.
W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną wyżej decyzję.
Kolegium przywołało w uzasadnieniu rozstrzygnięcia brzmienie przepisu
art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 u.f.p oraz art. 251 ust. 1 i ust.3 u.f.p.
Organ ten zwrócił uwagę, że szczegółowy cel dotacji został określony w zawartej pomiędzy beneficjentem a organem dotującym umowie, przy czym jak ustalono w jej treści (§1 pkt 1 umowy) zadanie publiczne zostało szczegółowo opisane w ofercie złożonej przez Skarżącego (została ona włączona do treści umowy jako jej załącznik - §1 pkt 4 umowy). W ww. umowie określono jednocześnie termin realizacji zadania oraz zasady rozliczenia dotacji, w ramach którego podmiot dotowany miał w szczególności przedłożyć sprawdzanie końcowe z wykonania zadania oraz ewentualne dodatkowe informacje i wyjaśnienia na żądanie Zleceniodawcy (§10 pkt 3 i 7 umowy).
Kolegium nie podzieliło zarzutu niepoczynienia przez organ I instancji ustaleń
co do tego jaki był cel dotacji i jakie zadania mogły być finansowane, a jakie
nie i zwróciło uwagę, że organ I instancji wskazał o jaką umowę pomiędzy podmiotem dotującym a beneficjentem środków publicznych chodzi, a także wyraźnie odniósł
się do jej treści weryfikując poszczególne przedstawione przez Skarżącego wydatki ujęte w rozliczeniu.
W badanej sprawie podmiot dotowany przedstawił rozliczenie, a następnie
w toku kontroli szczegółową dokumentację a także wyjaśnienia. Organ dotujący szczegółowo zweryfikował przedłożoną dokumentację mającą dowodzić zgodnego
z umową wydatkowania środków z dotacji a swoje ustalenia co do poszczególnych wydatków budzących wątpliwości oraz kwot podlegających rozliczeniu zawarł
w uzasadnieniu decyzji.
Kolegium stwierdziło, że dokonana przez organ I instancji ocena wydatków, argumentacja oraz wyliczenia zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji
są wystarczające; w jego ocenie organ jednoznacznie wskazał dowody (dokumenty) przedłożone przez podmiot dotowany, które nie mogą być zakwalifikowane jako mogące być pokrywane z dotacji w ramach przyjętego zadania.
Zdaniem tego organu, wbrew twierdzeniom odwołania, organ I instancji szczegółowo wskazał wydatki, które zakwestionował, a w uzasadnieniu wskazał z jakich przyczyn stwierdził, iż nie mogą one zostać pokryte ze środków publicznych i podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi przez ustawodawcę. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przedstawione przez Skarżącego dokumenty i powiązanie ich z określonymi w umowie wydatkami powinny były być jasne już na etapie przedłożenia rozliczenia dotacji, i dlatego za całkowicie niezrozumiałe uznał domaganie się przez Skarżącego powołania przez organ biegłego w tym zakresie. Wskazał przy tym, że to na podmiocie dotowanym, a nie na podmiocie dotującym leżało wykazanie prawidłowości wydatkowania środków.
W badanej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, nie sposób stwierdzić
aby podmiot dotowany otrzymał środki w nadmiernej wysokości, natomiast zastrzeżenia mogły a nawet powinny były wzbudzić poszczególne wydatki oraz ich terminy a także dochody uzyskane z dysponowania środkami publicznymi i postępowanie z nimi.
Ponadto w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przedstawił
w czytelnej formie tabelarycznej w sposób wystarczająco szczegółowy dowody płatności nie mogące być zakwalifikowane jako pokrywane z dotacji, a także wyraźnie wskazał, które z wykazywanych przez Skarżącego wydatków uznał za opłacone
po terminie.
Organ odwoławczy stwierdził dalej, że Skarżący zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego w istocie nie podjął rzeczownej polemiki z ustaleniami organu administracji i ograniczył się w większości do ogólnikowych zarzutów uniemożliwiając
w istocie szczegółowe odniesienie się do ich treści w niniejszej decyzji przez organ odwoławczy.
Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, że dotacja nie została udzielona
na rok budżetowy a jedynie na okres od [...] r. do [...] r.,
i podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, iż dotacja, która nie została wykorzystana do dnia [...] r. powinna być zwrócona w terminie 15 dni
od powyższej daty (§ 11 umowy). W konsekwencji stwierdził, że datą początkową naliczania odsetek z tego tytułu nie jest [...] r. lecz dzień następny,
tj. [...] r. Stwierdził dalej organ odwoławczy, że prawidłowo uznano,
iż w świetle art. 252 ust. 6 u.f.p., odsetki od dotacji podlegających zwrotowi jako kwoty wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, należało naliczać począwszy od dnia przekazania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną
do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz
z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 60 pkt. 1 w zw. z art. 252 ust. 1 pkt. 1, 5 i 6 u.f.p. w zw. z § 11 ust. 1 umowy poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż miało miejsce niewykorzystanie dotacji w terminie, czego konsekwencją było niesłuszne orzeczenie obowiązku zwrotu części dotacji w sytuacji, gdy dotacja ta została wykorzystana zgodnie
z umową;
2) art. 251 ust. 4 u.f.p. poprzez niezastosowanie, co spowodowało nieuwzględnienie dokonanego przez Skarżącego sposobu wykorzystania dotacji
w związku z realizacją zadania, dotyczącą płatności dokonanych po terminie
w kwocie [...]zł, z czego kwota [...]zł stanowiła środki z dotacji, które zostały wykorzystane zgodnie z realizacją zadania;
3) art. 7, art. 77, art. 80 i art.107 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. mających wpływ
na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, a także niewyjaśnienie podstaw decyzji, nieuwzględnienie przy podjęciu decyzji interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, również w kontekście celu, na jaki dotacja została przyznana;
4) art. 84 § 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji uznanie, iż w sprawie nie zachodzi konieczność powołania biegłego celem wydania opinii w sprawie, pomimo wystąpienia na gruncie sprawy zagadnień wymagających wiadomości specjalnych;
5) art. 8, art. 11 i art.107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi
na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ uznał,
że dotacja została niewykorzystana w terminie oraz niewskazanie podstaw prawnych do przyjęcia, iż dane wydatki są niekwalifikowalne;
6) art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji
w całości, pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia w całości.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, m.in. że zobowiązania, które zostały zaciągnięte w trakcie realizacji zadania na cele z nim związane, a zapłacone przez Skarżącego po 1 stycznia 2016 roku winny został uwzględnione jako wydatki związane z realizacją zadania. Sam fakt dokonania płatności w późniejszym terminie przy założeniu, że organ
nie kwestionuje zaciągnięcia przez Skarżącego zobowiązań na realizację zadania
w kwocie [...]złotych, które zostały zapłacone po dniu [...] roku wskazuje, iż w zakresie tych płatności dotacja w kwocie [...]złotych została wykorzystana prawidłowo.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd postanowił połączyć sprawy
o sygn. akt I SA/Sz 469/18, I SA/Sz 470/18, I SA/Sz 471/18, I SA/Sz 472/18
do wspólnego rozpoznania oraz odrębnego rozstrzygnięcia.
Pełnomocnik Skarżącego oświadczył na rozprawie, że Skarżący kwestionuje zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej zakwestionowanych kwot dotacji
w związku z ich zapłatą po terminie, to jest z tytułu niewykorzystania dotacji w okresie realizacji zadania. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.
ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
z zastrzeżeniem jej art. 57a. Sąd nie ma jednak obowiązku, badania tych zarzutów
i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu
(por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., II FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 P.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność
i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza
ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Mając na uwadze powyższe regulacje prawne uznać należy,
że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy,
gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa,
czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną
nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże
się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Stąd zarzut nie uwzględnienia przez organ przy podjęciu decyzji interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w kontekście celu na jaki została przyznana dotacja nie może odnieść zamierzonego skutku.
Kontrola przez Sąd legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia we wskazanych ramach wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skargę oparto zarówno na naruszeniu prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności należałoby odnieść
się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas,
gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty za podstawę wydania zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. Niemniej jednak od tej zasady mogą występować wyjątki. Prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego uzależnione jest bowiem od uwzględnienia treści regulacji prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. To bowiem te przepisy determinują przebieg postępowania dowodowego, które jest prowadzone w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, co należy jednak podkreślić, który może pozostawać w rożnych relacjach w odniesieniu do stanu materialnoprawnego. Stan faktyczny może bowiem odpowiadać normie prawa materialnego, która w takim przypadku może mieć zastosowanie, ale może również nie odpowiadać tej normie, co skutkuje tym,
że nie znajduje ona zastosowania. Ponadto treść normy prawa materialnego
w pewnym sensie wyznacza kierunek i zakres postępowania dowodowego.
W tej sytuacji oraz z uwagi na to, że podniesione w sprawie zarzuty naruszenia przepisów procesowych pozostają w ścisłym związku z zarzucanym naruszeniem przepisów materialnoprawnych, Sąd w pierwszej kolejności dokonał oceny zarzutów naruszenie prawa materialnego.
W sprawie niniejszej niesporne jest, że Skarżący na podstawie art. 16 ustawy
z dnia [...] r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie
(Dz.U. z 2010r., Nr 234, poz. 1536, dalej: "u.d.p.p."), dnia [...] r. zawarł umowę z Gminą D. (umowa nr [...]) na realizację zadania "[...]" w okresie od [...] r. do [...] r. Bezspornym jest również, że Gmina na jej podstawie udzieliła Skarżącemu dotacji w kwocie
[...] zł. Zadania zostały zorganizowane w przewidzianym umową terminie,
zaś 29 należności (na łączną kwotę [...]zł z tego z dotacji [...] zł)
za zrealizowane zadania bądź zostały opłacone przez Skarżącego ze środków pochodzących z dotacji po dacie realizacji zadania, tj. po [...] r.
(16 należności) bądź zobowiązania te nie zostały uregulowane.
Sporna pozostaje kwestia, czy w świetle treści art. 251 ust. 3 i ust. 4 u.f.p., wobec zapłaty po [...] r., można przyjąć, że dotacja została wykorzystana
w terminie, czy też należy przyjąć, że nie została wykorzystana w terminie i podlega zwrotowi wraz z odsetkami.
Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.p.p. organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybie określonym w art. 11 ust. 2, zobowiązują
się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych
w umowie, odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 u.f.p. oraz przepisów ustawy, a organ administracji publicznej zobowiązuje
się do przekazania na realizację zadania dotacji. W zawartej umowie strony określają
m.in. termin wykorzystania dotacji, a także termin i sposób rozliczenia dotacji oraz termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż terminy zwrotu dotacji określone w u.f.p.
Z analizy treści przytoczonych przepisów wynika, że co do sposobu udzielenia
i rozliczenia dotacji ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie odsyła
do u.f.p. Z kolei w myśl art. 253 u.f.p., przepisów art. 251 i 252 nie stosuje się, jeżeli odrębne ustawy określają zasady i tryb zwrotu dotacji. Tymczasem w/w u.d.p.p. takich regulacji nie zawiera.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 251 ust. 4 u.f.p. "wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowanie zadania, na które dotacja została udzielona, albo, w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielania
i rozliczania dotacji, wykorzystanie dotacji następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach."
Dalej należy zauważyć, że w u.f.p. z 2009 r. mającej zastosowanie w sprawie niniejszej, odrębnie i inaczej niż to miało miejsce w u.f.p. z 2005 r., uregulowana jest kwestia wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu państwa (art. 168 ust. 4 i 5 u.f.p.)
i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu jednostek samorządu terytorialnego
(art. 251 ust. 4 u.f.p.). Zgodnie z powołanym art. 168 ust. 4 u.f.p. dotacja udzielona
z budżetu państwa zostaje wykorzystana przez zapłatę za zrealizowane zadania,
na które była udzielona, zaś przekazanie dotacji na rachunek beneficjenta
nie oznacza wykorzystania dotacji. Zgodnie natomiast z cytowanym art. 251 ust. 4 u.f.p. dotacja z budżetu samorządu terytorialnego zostaje wykorzystana w szczególności przez zapłatę, co oznacza, że zapłata za zrealizowanie zadania jest jednym
ze sposobów wykorzystania dotacji.
W ocenie Sądu, odmienna redakcja wymienionych przepisów nie może pozostawać bez wpływu na ich wykładnię. Skoro ustawodawca nadał im odmienną treść, to należy je wykładać zgodnie z ich brzmieniem i przyjąć, że zapłata za zadania nie jest jedyną formą wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu samorządu terytorialnego. Wbrew stanowisku organu, treść art. 168 ust. 4 u.f.p. nie uzasadnia poglądu, że dotacje samorządowe mogą być wykorzystywane tylko przez zapłatę
za zrealizowanie zadania, bowiem wykorzystanie tych dotacji regulowane jest odrębnie
i inaczej w art. 251 ust. 4 u.f.p., nie zaś tak jak w art. 168 ust. 4 u.f.p.
Mając na uwadze powyższe uregulowania, w ocenie Sądu, w przedstawionym stanie prawnym brak podstaw do uznania, że tylko zapłata za faktury/rachunki oznacza wykorzystanie dotacji. Skoro zrealizowano w terminie zadanie publiczne, na które udzielona była dotacja i w tym terminie zaciągnięto zobowiązanie do zapłaty za usługi wykonane w trakcie realizacji zadania, to uznać należy, że dotacja została wykorzystana w terminie, a użyty w art. 251 ust. 4 u.f.p. zwrot "w szczególności"
na interpretację taką pozwala.
Problem rozliczenia dotacji, która została użyta na zrealizowane w terminie cele, ale wydatkowana na zapłatę już po upływie terminu realizacji zadania, był wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W wyrokach z dnia 11 marca 2008 r., II GSK 437/07 i II GSK 440/07, z dnia
8 października 2008 r., II GSK 362/08 i II GSK 363/08, w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r., II GSK 706/09, które zapadły na gruncie art. 144 ust. 4 u.f.p. z 2005 r., o brzmieniu identycznym jak art. 251 ust. 4 u.f.p. z 2009 r., Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie wypowiadał się za przyjęciem, iż "wykorzystanie dotacji" nie jest równoznaczne z zapłatą za zadania.
Sąd w składzie orzekającym pogląd ten podziela. Zatem uznaje, że zarzut skargi jest usprawiedliwiony, a wykładnia art. 251 ust. 4 u.f.p. przyjęta przez organ,
iż wykorzystanie dotacji, udzielonej z budżetu samorządu, następuje tylko przez zapłatę jest błędna.
Tak zakreślone ramy prawne, jako że dotyczą dotacji celowej, wskazują,
że dla oceny legalności wydanej decyzji konieczne jest odwołanie się do treści łączącego strony stosunku umownego oraz dokumentów poprzedzających umowę.
Nie budzi przy tym wątpliwości, że łącząca w niniejszej sprawie strony umowa
na wsparcie realizacji zadania publicznego – co jest bezsporne – z dnia 8 lipca 2015 r. obejmowała okres od dnia 1 czerwca 2015 r. do dnia 831 grudnia 2015 r. Regulacje umowne mają znaczenie przy ocenie prawidłowości wydatkowanych przez stronę skarżącą środków i stanowią wytyczną dla organów dotujących co do tego jakie dokumenty powinny stanowić podstawę tej oceny.
Mając powyższe na uwadze przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawioną wykładnię art. 251 u.f.p. w zakresie wydatkowania dotacji przyznanej na okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. na zrealizowane
w tym okresie zadania a płatne po 31 grudnia 2015 r.
Za niezasadny zaś uznać należy zarzut skargi w zakresie naruszenia
art. 84 k.p.a. poprzez brak powołanie biegłego albowiem po pierwsze dowód z opinii biegłego dotyczy okoliczności faktycznych a nie prawa, a po drugie wykładni przepisów i ich zastosowania dokonują organy podatkowe, które to działanie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Ze względu na powyższe okoliczności należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) P.p.s.a.
O kosztach postanowiono w oparciu o art. 200 P.p.s.a. zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło