I SA/Sz 472/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut W. Z. dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Miejski Zarząd Dróg w T. Postanowienie organu II instancji zostało doręczone skarżącemu za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w trybie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej: "k.p.a.) w dniu [...]. Termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu [...]. W dniu [...] (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł, za pośrednictwem organu, skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący podniósł, że przyczyną niezłożenia skargi w terminie był fakt, iż przesyłka zawierająca powyższe postanowienie, wysłana do niego za pośrednictwem operatora pocztowego, z niewiadomych przyczyn nie została mu doręczona. W jego skrzynce pocztowej nie pozostawiono także żadnego z dwóch przewidzianych przepisami prawa awiz z informacją, gdzie może odebrać przesyłkę. Z uwagi na powyższą sytuację, skarżący nie wiedział o fakcie wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. postanowienia w jego sprawie i tym samym nie mógł skorzystać z przysługującego mu prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wyjaśniając dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu skarżący wyjaśnił, że został pouczony przez pracowników Izby Administracji Skarbowej w S., że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien złożyć w terminie 7 dni od otrzymania pisma od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., w którym organ pouczy go szczegółowo co do przysługujących mu praw. Powyższe pismo otrzymał w dniu [...], tym samym termin do wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") upływał w dniu [...] i tym samym został zachowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu prawidłowo w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 k.p.a. (I awizo w dniu w dniu [...], II awizo w dniu [...]) w [...]. Termin do złożenia skargi upłynął zatem z dniem [...] (z uwagi na to, że ostatni dzień terminu, tj. [...] przypadał na niedzielę - art. 83 § 2 p.p.s.a.). Natomiast skarżący wniósł skargę do Sądu w dniu [...]. Bezspornym zatem jest, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę po terminie. Z uwagi jednak na złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zasadnym jest uprzednie jego rozpoznanie stosownie do uregulowań wynikających z treści art. 86 i nast. p.p.s.a. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu Sąd uznał, że skarżący zachował ten termin, składając wniosek w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji z Izby Administracji Skarbowej w S. Jednocześnie z wnioskiem skarżący złożył także skargę, dopełniając wymóg wynikający z art. 87 § 3 p.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie, mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Wskazać należy, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał okoliczności potwierdzających brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] a brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Skarżący domaga się bowiem przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., kwestionując w istocie skuteczność doręczenia mu przesyłki zawierającej odpis tego postanowienia. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy potwierdzenia nadania tej przesyłki została ona wysłana przez organ odwoławczy do skarżącego na adres wskazany w zażaleniu: ul. P., [...] S. i z uwagi na jej awizowanie w dniach [...] i [...] została ona uznana za skutecznie doręczoną w dniu [...]. Doręczenie takie było możliwe w świetle art. 44 k.p.a., zgodnie z którym: § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. doręczenia adresatowi osobiście bądź dorosłemu domownikowi): 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Dokonanie doręczenia w trybie art. 44 § 4 k.p.a., stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja doręczenia na podstawie powołanego przepisu, w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Przedstawione z kolei przez skarżącego okoliczności nie obalają domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy dołączonym do koperty, w której przesyłano do skarżącego odpis postanowienia z dnia [...], pracownik poczty zakreślił informację, że przesyłki nie doręczono i pozostawiono ją w placówce pocztowej, o czym w dniu [...] umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Następnie, w dniu [...] dokonano powtórnego awizowania a przesyłki nie doręczono, gdyż adresat nie podjął przesyłki z placówki pocztowej. W tym miejscu należy podkreślić, iż awizo korzysta z mocy dowodowej dokumentu urzędowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FZ 2/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) i aby podważyć jego prawidłowość należałoby uprawdopodobnić, że stwierdzone uchybienia w pracy listonosza lub placówki pocztowej mają na tyle systemowy charakter, że uzasadniają przywrócenie terminu. Z uwagi na to, że analiza akt sprawy potwierdza prawidłowość danych zawartych w zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów na uprawdopodobnienie okoliczności uchybienia w pracy listonosza, należy uznać, że stanowisko skarżącego sprowadza się w zasadzie do gołosłownego oświadczenia o niepozostawieniu mu awiza w drzwiach mieszkania. Z kolei, obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 44 k.p.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awiza nie zostały umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęły (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 971/12, LEX OnLine). Uznać zatem należało, że doręczenie skarżącemu odpisu postanowienia z dnia [...] w sposób zastępczy, określony w art. 44 k.p.a., było skuteczne. Ponadto, Sąd jest zdania, że skarżący składając zażalenie od postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], pouczony o trybie i formie zaskarżenia aktu administracyjnego, powinien spodziewać się odpowiedzi od tego adresata, niezależnie od tego czy znane są mu reguły procesowe i ich wymogi formalne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 1211/14, LEX OnLine). Przy tym oczywiste jest, że nie leży w interesie strony, jako inicjatora postępowania, odrzucenie skargi, lecz nie oznacza to, że może ona nie podporządkowywać się terminom procesowym przewidzianym dla dokonywanych przez nią w postępowaniu czynności, terminy te mają bowiem służyć zdyscyplinowaniu i usprawnieniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, przesłanką do przywrócenia terminu nie może być wyłącznie to, że stronie zależy na merytorycznym rozpatrzeniu sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FZ 2/16, LEX OnLine). Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.