I SA/Sz 474/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 4 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zakładu Usługowego K. Spółka jawna z siedzibą w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 16 marca 2017 r. Nr [...]; [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2012 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Skarżąca Zakład Usługowy K. Spółka jawna z siedzibą w C., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że jest przedsiębiorstwem budowlanym, zaś w związku z wydaną decyzją organów podatkowych (a także decyzjami zabezpieczającymi na majątku spółki zobowiązania) oraz z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości [...] zł. Skarżąca składając w dniu 28 lipca 2017 r. formularz PPPr, po uzupełnieniu jego braków formalnych (pierwotny formularz został podpisany przez doradcę podatkowego, a w kolejnym nie zostały wypełnione oświadczenia o majątku, dochodach, rachunkach bankowych i zobowiązaniach spółki), wskazała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł; o kwotę [...] zł zostały podwyższone wkłady: wartość środków trwałych spółki według bilansu za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł; wysokość zysków spółki to kwota [...] zł, zaś stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł. Ponadto spółka wskazała, że stan kasy przedsiębiorstwa na dzień 31 maja 2017 r. wynosił [...] zł; zobowiązania wobec dostawców wynosiły [...] zł, należności od dostawców wynosiły [...] zł, zobowiązania z tytułu kredytu obrotowego wyniosło [...] zł, zaś z tytułu kredytu inwestycyjnego - [...] zł. Pismem z dnia 3 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy, wezwał spółkę do uzupełnienia w terminie 10 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz potwierdzenie informacji podanych na urzędowym formularzu PPPr, poprzez przedstawienie: - bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r., a jeśli nie jest to możliwe wszelkich innych dokumentów potwierdzających wartość aktywów trwałych (wykazu posiadanych nieruchomości lub udziałów w nieruchomościach z podaniem ich wartości), obrotowych, należności, stanu kasy i rachunków bankowych, zobowiązań Spółki ww. okresach; - wyciągu z księgi rachunkowej zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów (inwentarz) za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej, a także wyciągu z rejestru VAT za ten sam okres lub kopii deklaracji VAT za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, w przypadku niezłożenia takich deklaracji za ten okres - zaświadczenia z urzędu skarbowego; - wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki z ich stanem za okres ostatnich sześciu miesięcy (w tym zajętych) lub dokumentu potwierdzającego zamknięcie rachunków bankowych Spółki; - dokumentów potwierdzających na jakim aktualnie etapie jest prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, a także potwierdzających wysokość pozostałych do wyegzekwowania należności oraz ewentualną nieskuteczność egzekucji wobec Spółki lub jej wspólników; - kopii rocznych zeznań podatkowych wspólników Spółki za 2016 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym, lub zaświadczeń z urzędu skarbowego o niezłożeniu zeznań przez wspólników; - dodatkowego oświadczenia wspólników Spółki o ich stanie majątkowym (o posiadanych nieruchomościach – ze wskazaniem ich powierzchni, wartościowych rzeczach ruchomych, zgromadzonych zasobach – o wysokości oszczędności, o papierach wartościowych) oraz o stanie rodzinnym, osobach prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, o źródłach utrzymania i wysokości miesięcznych dochodów wspólników oraz osób prowadzących z nimi wspólne gospodarstwo domowe; - wyciągów z rachunków bankowych wspólników z ich stanem za okres od 1 maja 2017 r. do 1 sierpnia 2017 r. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 7 sierpnia 2017 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Spółka nie wykazała bowiem, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie wpisu od skargi. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi (referendarzowi sądowemu) argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 527). W niniejszej sprawie, pomimo wezwania referendarza sądowego, strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową oraz potwierdzających oświadczenia złożone na urzędowym formularzu, w zakresie złej sytuacji finansowej i braku środków pieniężnych na uiszczenie wpisu sądowego w całości. Dane podane na urzędowym formularzu PPPR wskazują zaś, że spółka osiągnęła zysk w 2016 r. ([...] zł), dysponuje środkami pieniężnymi na rachunku bankowym ([...] zł) oraz majątkiem o wartości znacznie przekraczającej wysokość wpisu od skargi (środki trwałe o wartości [...] zł). Wobec tego, brak jest podstaw do uznania, że konieczność poniesienia w niniejszej sprawie kosztów postępowania przekracza zakres możliwości finansowych skarżącej. Zauważyć także należy, że skarżąca jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, prowadzącym swą działalność w celach zarobkowych, z tego też względu koszty prowadzenia spraw sądowych zaliczają się do zwykłych kosztów jej działalności, nie może więc oczekiwać, że zostaną one pokryte ze środków publicznych, co w praktyce oznacza przerzucenie ich na podatników. Skarżąca nie wykazała, by konieczność poniesienia przez nią kosztów postępowania odbiegała od innych ciężarów finansowych, jakie ponosi w związku z prowadzoną przez nią działalnością. Ubieganie się przez stronę skarżącą o prawo pomocy nie może prowadzić do redystrybucji jej środków w kierunku wykonywania umów cywilnoprawnych bądź regulowania innych należności (nawet publicznoprawnych), kosztem opłat sądowych należnych względem Skarbu Państwa. Tym samym stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.