I SA/Sz 490/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-10-04

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny miał podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdzając brak możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo umorzyć postępowanie egzekucyjne, gdy stwierdzi, że w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wymaga to jednak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia braku majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów egzekucyjnych. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny przeprowadził takie postępowanie, a ustalenia organów nie budzą wątpliwości, co uzasadnia umorzenie postępowania.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku VAT. Po bezskutecznych próbach egzekucji z rachunku bankowego, wierzytelności oraz wezwaniach do wydania obligacji, organ egzekucyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdzając brak możliwości wyegzekwowania należności. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa i błąd w ustaleniach stanu faktycznego, kwestionując zasadność umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z 18 marca 2016 r. nr[...] , Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia 30 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku "[...] " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Projekt Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] . Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] wszczął egzekucję administracyjną do majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z 12 stycznia 2015 r. i [...] z 18 marca 2015 r., obejmujących podatek VAT (wysokość należności głównej odpowiednio [...] zł i [...] zł). Podstawę wystawienia ww. tytułów wykonawczych stanowiły deklaracje. W celu wyegzekwowania wymaganych należności, skierowano w dniach 20 stycznia 2015 r. (odnośnie tytułu wykonawczego nr[...] ) i 1 kwietnia 2015 r. (odnośnie tytułu wykonawczego nr[...] ) zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego Spółki [...] (z udzielonych przez bank odpowiedzi wynikało, że na rachunku brak środków, zajęcie będzie realizowane w miarę wpływu środków). Następnie, w dniu 10 kwietnia 2015 r., skierowano zajęcie do innej wierzytelności pieniężnej od spółki z o.o. [...] z siedzibą [...] (w piśmie z 4 maja 2015 r. [...] wskazała, że na dzień dokonania zajęcia Spółce nie przysługują wymagalne wierzytelności, w przypadku powstania wierzytelności zostaną przekazane organowi egzekucyjnemu oraz że nie toczy się żadne postępowanie dotyczące wierzytelności pomiędzy obiema spółkami). Po nieudanych próbach przeprowadzenia egzekucji, pismem z 22 kwietnia 2015 r., organ egzekucyjny wezwał zobowiązaną Spółkę do złożenia obligacji wyemitowanych przez spółkę z o.o.[...] , celem ich zajęcia i odbioru na poczet egzekwowanej należności. Następnie, pismem z 9 lipca 2015 r., skierowano do pełnomocnika Spółki wezwanie do złożenia obligacji wyemitowanych przez spółkę z o.o. [...] . Egzekucja w miejscu wskazanym jako siedziba Spółki okazała się bezskuteczna. Wobec stwierdzenia braku możliwości wyegzekwowania dochodzonych należności, postanowieniem z dnia 30 października 2015 r., wydanym na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki. Pismem z dnia 12 lutego 2016 r., pełnomocnik Spółki złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania na rzeczywistej podstawie faktycznej i prawnej oraz o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, ewentualnie uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organowi I instancji zarzucono naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. oraz błąd w ustaleniach stanu faktycznego, a także naruszenie: art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 59 § 2 u.p.e.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 64 i nast. u.p.e.a., art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 59 § 3 u.p.e.a. W uzasadnieniu podniesiono argumentację na poparcie stawianych zarzutów, w tym co do braku przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (tj. niewykazania przez organ bezskuteczności egzekucji i braku składników majątkowych Spółki, z których egzekucję można byłoby przeprowadzić) i rzeczywistych – zdaniem pełnomocnika – przyczyn wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wskazano również, na rozbieżności w dacie wydania (30 października 2015 r.) i doręczenia (6 lutego 2016 r.) tego postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, nie znajdując podstaw do jego uchylenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie organu oparte zostało na tym, że organ egzekucyjny nie ustalił składników majątkowych zobowiązanej Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Nie ustalono nieruchomości, z których można zaspokoić należności. Jak wynika z akt sprawy próby dokonania czynności egzekucyjnych w miejscu siedziby Spółki okazały się bezskuteczne. Od J.Z., reprezentującego [...] z o.o. (pełnomocnik zobowiązanej Spółki w postępowaniu wymiarowym) uzyskano informację, że pod adresem [...] Spółka wynajmuje pomieszczenie (piwnicę), w którym o ile ktoś przebywa to tylko sporadycznie i w pomieszczeniu tym nie ma majątku podlegającego egzekucji. Egzekucja z wierzytelności okazała się bezskuteczna. Z zajętego rachunku bankowego uzyskano jedynie kwotę [...] zł. Organ egzekucyjny podejmował próby przeprowadzenia egzekucji z obligacji, które były jedynym składnikiem majątku Spółki. Jednakże podjęte przez organ wezwania do ich wydania nie przyniosły rezultatu. Skoro organ wyczerpał możliwości fizycznego przejęcia majątku Spółki, służącego zaspokojeniu zaległości, uprawniony był, stwierdzając jego bezskuteczność, na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzyć postępowanie egzekucyjne. Organ odwoławczy podniósł, że formułując w zażaleniu zarzut błędnych ustaleń stanu majątku, pełnomocnik nie wskazał majątku, z którego możliwe byłoby faktyczne przeprowadzenie egzekucji, w szczególności nie przedstawił do dyspozycji organu obligacji. Organ wskazał również na posiadane z urzędu informacje, że zobowiązana Spółka ubiegała się o ulgi w spłacie ww. zaległości. We wnioskach wskazywała, że nie posiada zgromadzonych środków finansowych, nie posiada wymagalnych wierzytelności i nie generuje przychodów z innej działalności, poza czynnościami związanymi ze sprzedażą nieruchomości położonej w [...] Organ odwoławczy nadmienił również, że na obecnym etapie postępowania zaistniały nowe okoliczności, uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr[...] , wystawionego na podstawie deklaracji VAT-7K. W wyniku bowiem postępowania wszczętego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] została wydana decyzja z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...] (doręczona 7 stycznia 2016 r.), w której Spółce określono zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w kwocie 0 zł, nadwyżkę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. w wysokości [...] zł. Jakkolwiek Spółka odwołała się od tej decyzji, to z racji nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności odpadła podstawa do prowadzenia egzekucji w oparciu o deklarację i wystawiony na jej podstawie tytuł wykonawczy nr[...] . W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, nie można zarzucić organowi egzekucyjnemu, że jego ocena jest nieprawidłowa, skoro z ustalonego na obecnym etapie stanu faktycznego wynika, iż obligacje stanowią zapłatę za transakcję uznaną w postępowaniu podatkowym za pozorną. Na obecną chwilę nie zostało również wszczęte postępowanie egzekucyjne do należności określonych decyzją z dnia 30 grudnia 2016 r., czego przyczyną jest brak majątku. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że sądowa kontrola orzeczenia wydanego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne nie stanowi przeszkody do orzekania przez organ egzekucyjny w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. W kwestii kosztów egzekucyjnych organ wyjaśnił, że koszty egzekucyjne są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na należność (art. 64c § 6 u.p.e.a), a to oznacza, że umorzenie postępowania egzekucyjnego skutkuje niemożnością ich dochodzenia od zobowiązanego. Końcowo, organ odwoławczy stwierdził, że istotnie zaszła nieuzasadniona zwłoka w doręczeniu postanowienia organu I instancji, ale uznał tę okoliczność za pozostającą bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że nie stwierdzono, aby po dniu wydania postanowienia (tj. po 30 października 2015 r.) organ podejmował dalsze czynności egzekucyjne, a dla strony postanowienie to rodzi skutki z chwilą jego doręczenia. W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz podniosła zarzut naruszenia: 1) art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, mimo że zaistniały uzasadnione podstawy do jego uchylenia, 2) art. 59 § 2 u.p.e.a. oraz błąd w ustaleniach stanu faktycznego, tj. podzielenie stanowiska organu I instancji, że zachodzi podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci braku składników majątkowych, z których egzekucję można byłoby przeprowadzić oraz uznanie, że w postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, 3) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 59 § 2 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na pozornej podstawie, w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. w sytuacji, gdy w dniu 9 lutego 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] , występujący w charakterze organu podatkowego, nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia 30 grudnia 2015 r., określającej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w kwocie 0 zł, kwotę do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz wobec będącego w toku i niezakończonego prawomocnie postępowania o udzielenie Spółce pomocy publicznej w postaci rozłożenia zaległości na raty, 4) art. 8 k.p.a w zw. z art. 18 i art. 59 u.p.e.a., poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy nie rozstrzygnięto prawomocnie zarzutów Spółki na postępowanie egzekucyjne, 5) art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 59 § 3 u.p.e.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rzeczywistych podstaw faktycznych i prawnych umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W jej ocenie, organy obu instancji błędnie i niezgodnie z prawem ustaliły stan faktyczny, stwierdzając, że zaistniał brak możliwości wyegzekwowania dochodzonych należności. Zdaniem Skarżącej o skuteczności zastosowanych środków egzekucyjny przesądza treść oświadczeń złożonych przez dłużników zajętej wierzytelności o uznaniu zajęcia, jak też wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych. Podał, że zarówno zajęcie wierzytelności w Banku, jak i w [...] spółce z o.o., wywołują skutki prawne na przyszłość. Z kolei poszukiwanie dokumentów obligacji było przez organ dokonywane tylko pozornie, gdyż wezwania kierowano do niewłaściwych osób. W opinii Spółki, umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest niedopuszczalne również z tego względu, że kwestionowała jego wszczęcie a postępowanie, którego przedmiotem są zarzuty na postępowanie egzekucyjne nie zostało przed Sądem prawomocnie zakończone. Wskazała również, że istotną okolicznością dla wydania zaskarżonego postanowienia był fakt zaskarżenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, ponieważ zarzuty do tego postanowienia opierają się na naruszeniach mających charakter rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Skarżącej, jeżeli ten sam organ rozpoznaje jednocześnie dwa postępowania odwoławcze, przy czym jedno ma charakter prejudycjalny, to postępowanie to winno zostać zakończone w pierwszej kolejności, a drugie z nich należało zawiesić. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przeprowadzając taką kontrolę, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a). W wyniku kontroli sądowej postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje okoliczność, czy organ egzekucyjny miał podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Prowadzi bowiem do tego analiza sformułowanych w skardze wszystkich zarzutów, które zasadniczo koncentrują się na braku wykazania przez organ egzekucyjny, a następnie przez organ odwoławczy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego było zasadne. Przy czym zauważenia wymaga, że organ egzekucyjny umorzenie postępowania egzekucyjnego oparł na stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji, a na etapie postępowania zażaleniowego dodatkowo stwierdzono, że odpadła podstawa do prowadzenia egzekucji na podstawie deklaracji i wystawionego na jej podstawie tytułu wykonawczego nr [...] - w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] decyzji z dnia 30 grudnia 2015 r. (określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w kwocie 0 zł, nadwyżkę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. w wysokości [...] zł), której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na powyższe, na wstępie wyjaśnić należy, że istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Przyczyny uzasadniające umorzenie zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z powołanego przepisu wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia (wskazuje na to zwrot "w przypadku stwierdzenia"). Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest zatem wszechstronne i dogłębne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w toku postępowania - w myśl zasady swobodnej oceny dowodów - że zobowiązany nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Jak wskazuje się w orzecznictwie, umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowości. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania, gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek. Co więcej, umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 169/10). Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że organ egzekucyjny przed podjęciem rozstrzygnięcia na podstawie 59 § 2 u.p.e.a. - regulacji przewidującej uznanie administracyjne, zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji, gdyż tylko takie postępowanie pozwala na podjęcie zgodnego z prawem postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaniechanie wyjaśnienia istnienia przesłanki pozwalającej na umorzenie postępowania egzekucyjnego na dzień podejmowania postanowienia czyni wydane rozstrzygnięcie dowolnym, co implikuje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 620/11). Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie istnienia tej przesłanki musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień podjęcia postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Celowość podjęcia takiego rozstrzygnięcia musi także uwzględniać okoliczność, że w przypadku, gdy koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, pokrywa je wierzyciel (art. 64c § 4 u.p.e.a.). Postępowanie egzekucyjne musi więc być prowadzone w taki sposób, aby w sytuacji, gdy stwierdza się w jego toku, że zobowiązany nie może pokryć nawet kosztów egzekucyjnych, nie narażać wierzyciela na dodatkowe koszty egzekucyjne na skutek podejmowania kolejnych czynności. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające w ww. zakresie i dokonał oceny istnienia przesłanki umorzenia postępowania z art. 59 § 2 u.p.e.a., tj. czy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Ustalenia i ocena, dokonane przez organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy, we wskazanym zakresie nie budzą zaś wątpliwości Sądu, który za prawidłowe uznał umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej. Jak wynika z akt sprawy, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono nieruchomości, z których można zaspokoić należności, a próby dokonania czynności egzekucyjnych w miejscu siedziby Spółki okazały się bezskuteczne, z uwagi na brak w pomieszczeniu wynajętym pod adresem ul. [...] (piwnica) majątku podlegającego egzekucji (vide: informacja uzyskana od J.Z. , reprezentującego spółkę z o.o.[...] ). Organowi egzekucyjnemu nie udało się także ustalić innego mienia Spółki, aniżeli wierzytelność na rachunku bankowym oraz objęte obligacje wyemitowane przez spółkę z o.o. [...] . Egzekucja z wierzytelności okazała się jednak bezskuteczna (z zajętego rachunku bankowego uzyskano jedynie kwotę [...] zł). Natomiast podjęte przez organ egzekucyjny próby przeprowadzenia egzekucji z obligacji (wezwania skierowane do Spółki) nie przyniosły rezultatu. W tym miejscu stwierdzić należy, że niezasadny jest zarzut Skarżącej co do tego, że poszukiwanie majątku Spółki było tylko pozorne, gdyż wezwania o wydanie obligacji skierowano do niewłaściwych osób. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że pisma z dnia 22 kwietnia 2015 r. oraz 9 lipca 2015 r., stanowiące ww. wezwania, organ egzekucyjny skierował do Spółki (vide: wskazanie adresata pism - [...] Sp. z o.o. [...] ), przy czym pierwsze pismo przesłał na adres siedziby Spółki, a drugie na adres - występującego już w postępowaniu egzekucyjnym - pełnomocnika Spółki. Jednakże, mimo skutecznego doręczenia obu wezwań, Skarżąca nie przedstawiła do dyspozycji organu obligacji, na które powołuje się w skardze jako źródło majątku. Podobnie nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej co do tego, że o posiadanym przez Spółkę majątku i skutecznym prowadzeniu egzekucji świadczy fakt złożenia pozytywnego oświadczenia o przyjęciu zajęcia do realizacji przez dłużników zajętych wierzytelności (tj. Bank oraz spółkę z o.o. [...] ). W obu bowiem przypadkach dłużnicy zajętych wierzytelności wskazali na aktualny brak środków (Bank) czy istnienia wierzytelności (spółka z o.o. [...] ) i jedynie zobowiązali się do realizacji zajęcia w przyszłości, w przypadku wpływu środków (Bank) czy powstania wierzytelności (spółka z o.o. [...] ). Nie sposób także nie zważyć na fakt, iż Skarżąca wskazując na wadliwość działania organu egzekucyjnego, który - w jej ocenie - uchylił się od poszukiwania należących do niej dóbr nadających się do egzekucji, jednocześnie sama podejmowała działania wskazujące na nieposiadanie przez nią takiego majątku. Niewątpliwie bowiem we wnioskach o udzielenie ulgi w spłacie ww. zaległości (vide: pismo z 3 maja 2015 r.) Spółka wskazywała, że nie posiada zgromadzonych środków finansowych, nie posiada wymagalnych wierzytelności i nie generuje przychodów z innej działalności poza czynnościami związanymi ze sprzedażą nieruchomości położonej w [...]. Także, w skardze do Sądu z dnia 12 sierpnia 2015 r. na postanowienie w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, argumentując zarzut wszczęcia i prowadzenia postępowania wbrew jego celowi, Skarżąca podniosła, że: "W chwili wystawienia upomnienia, tytułu wykonawczego i podejmowania czynności egzekucyjnych wierzyciel/organ egzekucyjny miał pełną świadomość, że Skarżący nie posiada żadnego majątku" (vide: str. 5 skargi oraz prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1069/15). Ponadto o wadliwości działania organów obu instancji, a w konsekwencji - zaskarżonego postanowienia nie mogła przesądzać także okoliczność, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w sytuacji, gdy nie rozstrzygnięto jeszcze prawomocnie skarg Skarżącej w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oraz o udzielenie pomocy publicznej w postaci rozłożenia spłaty zaległości podatkowej na raty. Sądowa kontrola postanowienia dotyczącego zarzutów na postępowanie egzekucyjne, czy też decyzji dotyczącej rozłożenia spłaty zaległości na raty nie stanowi bowiem przeszkody do wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Podobnie, bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia, pozostać musiała podnoszona przez Skarżącą argumentacja odnosząca się do postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z dnia 30 grudnia 2015 r. Wniesienie skargi na to postanowienie mogłoby bowiem odnieść wpływ na nowe postępowanie egzekucyjne, mające za podstawę tę decyzję. Jednakże, jak ustalił organ odwoławczy, takie postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. W tym stanie sprawy stwierdzić należy, że przedstawione powyżej okoliczności nie dają podstaw do uznania za zasadne zarzutów naruszenia art. 138 § 1 i § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 59 § 2 u.p.e.a., art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 59 u.p.e.a. Działania organu egzekucyjnego nie miały charakteru pozornych a umorzenie postępowania egzekucyjnego wynikało z rzeczywistych przyczyn i znajdowało umocowanie w przepisach prawa. Skoro organ egzekucyjny wyczerpał możliwości fizycznego przejęcia majątku Skarżącej, służącego zaspokojeniu zaległości, uprawniony był umorzyć postępowanie egzekucyjne, stwierdzając jego bezskuteczność, a organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, utrzymując to rozstrzygnięcie w mocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Wszystkie przywołane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło