I SA/Sz 512/18

WyrokWSA w Szczecinie2019-02-07

Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące braku wymagalności obowiązku, przedwczesnego wystawienia tytułów wykonawczych w trakcie niezakończonej sprawy oraz nierozpatrzenia wniosku o umorzenie należności, mogą być uwzględnione, jeśli podstawę egzekucji stanowią prawomocne decyzje administracyjne, a organ egzekucyjny i wierzyciel są tym samym podmiotem (ZUS)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, przedwczesnego wystawienia tytułów wykonawczych i nierozpatrzenia wniosku o umorzenie należności nie mogły być uwzględnione w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ podstawę egzekucji stanowiły prawomocne decyzje administracyjne. Postępowanie egzekucyjne ma charakter wykonawczy i nie służy do podważania merytorycznej zasadności ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji. Wnioski o umorzenie należności muszą być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu, a ich uwzględnienie stanowiłoby podstawę do umorzenia egzekucji, a nie do jej zablokowania na etapie zarzutów.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS uznające za niezasadne zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności obowiązku, przedwczesnego wystawienia tytułów wykonawczych w trakcie niezakończonej sprawy oraz nierozpatrzenia wniosku o umorzenie należności. Skarżąca podnosiła również trudną sytuację zdrowotną i materialną swoją oraz swojej matki. Organy administracji uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na prawomocność decyzji stanowiących podstawę tytułów wykonawczych oraz na charakter postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia 22.05.2018 r., znak: [...]; [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - w wyniku rozpoznania zażalenia B. B. (dalej także "Strona", "Zobowiązana", "Skarżąca") – utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 05.04.2018 r., znak: [...], którym uznano za niezasadne zarzuty Zobowiązanej w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od numeru [...] do numeru [...] wystawionych w dniu 20.09. 2017 r. przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.. Wyżej opisane zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm. – dalej w skrócie "u.p.e.a." ) oraz w oparciu o następujące ustalenia w badanej sprawie. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec B. B. (Zobowiązana) na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do numeru [...] z dnia 20.09.2017 r., wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] do [...]. Odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (zawiadomienia od nr [...] do nr [...]) doręczono Zobowiązanej w dniu 09.10.2017 r. Pismem z dnia 16.10.2017 r. (nadane listem poleconym w dniu 16.10.2017 r.) Zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut braku wymagalności obowiązku dochodzonego na postawie ww. tytułów wykonawczych, tj. zarzut z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a. Zarzuciła także przedwczesne wystawienie tytułów wykonawczych w trakcie niezakończonej sprawy będącej zaledwie w trybie wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacania składek (wskazując przy tym na oznaczenie sprawy) oraz nierozpatrzonym wnioskiem z dnia 27.12.2016 r. o umorzenie należności z tytułu składek oraz braku doręczenia orzeczenia, na podstawie którego wydano tytuły wykonawcze: [...] z dnia 20.04.2016 r., wnosząc przy tym o uchylenie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z ww. przyczyn oraz o dopuszczenie dowodów z załączników i akt znajdujących się w ZUS. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów Zobowiązana, podnosząc, że przypadki umorzenia składek precyzuje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek, wskazała, że: "(...) wykazała ciężką sytuacją materialną, rodzinną i ciężkie, nagłe, nieuleczalne zachorowanie w listopadzie 2013 r.". Do zarzutów załączyła kopie dokumentów: zaświadczenia lekarskiego z dnia 29.08.2017 r., pisma lekarza z dnia 29.08.2017 r., zawiadomienia o wszczęciu postepowania z dni 30.11.2016 r., szczegółowego zestawienia zaległych należności wobec ZUS według stanu na dzień 30.11.2016 r., pisma Zobowiązanej z dnia 27.12.2016 r. dotyczące wyjaśnienia przyczyn powstanie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, wniosku Zobowiązanej z dnia 27.12.2016 r. o umorzenie należności z tytułu składek, oświadczenie Zobowiązanej z dnia 27.12.2016 r. o stanie rodzinnym i majątkowym. Ww. postanowieniem z dnia 05.04.2018 r., Dyrektor Oddziału ZUS w S. uznał zarzut Zobowiązanej w przedmiocie braku wymagalności obowiązku dochodzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] za nieuzasadniony. Na powyższe postanowienie Zobowiązana wniosła zażalenie wyjaśniając, że w sprawie nie chodzi o to, czy na dzień wszczęcia postępowania należności wobec ZUS istniały czy nie istniały, lecz o to, że tytuły wykonawcze zostały wydane przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie składek i zakończeniem wszystkich możliwych prawem prawomocnych postępowań sądowych i odwoławczych. Nadto wyjaśniła, że jest zgodne z prawdą, że nie kwestionowała zaległości wobec ZUS, a powoływała się na tragiczna sytuację zdrowotno-finansową swoją i swojej matki. Do zażalenia Zobowiązana załączyła dowody wskazane w piśmie, w tym wyrok z dnia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12.10.2016 r. w sprawie o sygn. akt. I SA/Sz 1314/15 w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r., wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie w sprawie o sygn. akt.: I SA/Sz 361/17 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia w sprawie I SA/Sz 361/17, wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w sprawie I SA/Sz 361/17. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (Organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 22.05.2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w S. z dnia 05.04.2018 r.. W uzasadnieniu Organ odwoławczy, po przywołaniu przepisów, tj. art. 18 u.p.e.a., art. 138 § 1 K.p.a., art. 144 K.p.a., a następnie przepisów art. 33 § 1 u.p.e.a., art. 34 u.p.e.a. wskazał, że w przypadku zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Istotnym elementem tej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o zgłoszeniu zarzutów przez zobowiązanego. W przypadku, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to jeden i ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 34 § 1 u.p.e.a. jest nieuzasadnione, w takim przypadku zbędne jest uzyskiwanie - w drodze postanowienia zaskarżalnego zażaleniem - stanowiska wierzyciela (por. uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007 r. I FPS 4/06) ze skutkiem w postaci obowiązku merytorycznego rozpatrzenia zgłoszonego zarzutu przez organ egzekucyjny. Zatem, jak dalej wskazał Organ odwoławczy, z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie organem egzekucyjnym i wierzycielem egzekwowanej należności był Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zbędne było uruchomienie takiego trybu uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że zagadnienie związania dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru i organu odwoławczego stanowiskiem dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu orzeczeniach (wyroki: z dnia 22.02.2006 r., I FSK 614/05, z dnia 28.10.2008 r., II FSK 1006/07, z dnia 17.06.2009 r., II FSK 333/08, czy z dnia 30.09.2010 r., II FSK 795/09), po czym Organ odwoławczy wskazał, że w ostatnim z wymienionych, stanowiącym podsumowanie dotychczasowego dorobku orzeczniczego Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii, Sąd ten wywiódł, że mając na względzie art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), zgodnie z którym od postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela, wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego, zażalenie nie przysługuje, należy przyjąć, że stanowisko wierzyciela, którym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jest wiążące dla dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru będącego jednocześnie organem odwoławczym. Zarówno w u.p.e.a., jak i w u.s.u.s., brak bowiem przepisu, który uprawniałby dyrektora izby skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela oraz ingerowania w treść tego stanowiska. A zatem, w przypadku kiedy wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dyrektor izby skarbowej nie ma możliwości sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska zajętego przez tego wierzyciela, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16.11.2017 r., III SA/Po 543/17). Przenosząc powyższe na grunt realiów niniejszej sprawy, Organ odwoławczy zauważył, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych od nr [...] do [...] z dnia 20.09.2017 r. były prawomocne decyzje: - nr [...] z dnia 20.04.2016 r. - nr [...] z dnia 31.01.2017 r. Następnie Organ odwoławczy wyjaśnił, że pierwsza z ww. decyzji była przedmiotem zaskarżenia do sądu powszechnego. Sprawa zakończyła się wydaniem przez Sąd Okręgowy w S. zarządzenia z dnia 23.09.2016 r. o zwrocie odwołania skarżącej wobec nie uzupełnienia braku formalnego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...]. Druga zaś z ww. decyzji nie została zaskarżona przez stronę, wobec tego stała się prawomocna. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z powszechnie przyjętym poglądami doktryny, przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy, wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Obowiązek wynikający z decyzji staje się wymagalny jeżeli decyzja, która został nałożony stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania albo jeżeli decyzja, która został nałożony, nie jest ostateczna, ale jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Natomiast obowiązek wynikający wprost z przepisu prawa staje się wymagalny, jeżeli zobowiązany znalazł się w sytuacji określonej w hipotezie normy prawa nakładającej obowiązek. Poza tym, brak wymagalności obowiązku powodują takie okoliczności, jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12.07.2011 r., sygn. akt. I SA/Gd 501/11). W niniejszej sprawie jednak – jak wskazał Organ odwoławczy - ww. okoliczności nie wystąpiły. Zdaniem Organu odwoławczego, skoro zatem decyzje Zakładu Ubezpieczeni Społecznych z dnia 20.04.2016 r. i z dnia 31.01.2017 r. w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, które nakładają na Zobowiązaną obowiązek zapłaty składek za okresy objęte ww. tytułami wykonawczymi są ostateczne i prawomocne, nadto z akt sprawy nie wynika by wystąpiła okoliczność uzasadniająca brak wymagalności obowiązku stwierdzonego tytułami wykonawczymi, dlatego nieuzasadniony jest zarzut braku wymagalności obowiązku dochodzonego w drodze egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do natomiast twierdzeń Zobowiązanej, że egzekucję podjęto przed doręczeniem Zobowiązanej decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu składek, Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają badaniu kwestie związane z odrębnym postępowaniem, w tym dotyczące doręczenia decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych. Prowadziłoby to do traktowania organu egzekucyjnego, czy wierzyciela, jako swoistej trzeciej instancji. Tego rodzaju kwestie mogą być weryfikowane w postępowaniu nadzwyczajnym, nie stanowią zaś podstawy skutecznego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (prowadzącego do umorzenia tego postępowania). Kwestia niedoręczenia decyzji wymiarowej nie może być oceniana przez wierzyciela jako dotycząca okoliczności, które miały miejsce jeszcze przez wszczęciem postępowania egzekucyjnego w sprawie. Granice sprawy dotyczącej postępowania egzekucyjnego wyznacza bowiem moment wszczęcia tego postępowania, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06.04.2016 r., sygn. akt I SA/Po 1328/15). Ustosunkowując się do zarzutów Zobowiązanej co do konieczności zakończenia wszystkich możliwych spraw toczących się z jej udziałem przed wystawieniem tytułów wykonawczych Organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Zdaniem Organu odwoławczego, przywoływane w zażaleniu sprawy (tj. prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie pod sygn. akt I SA/Sz 1314/15 oraz o sygn. akt I SA/Sz 361/17) pozostają bez wpływu na toczące się postępowanie zarzutowe. Odnosząc się do pierwszej z przywołanych spraw, tj. toczącej się pod sygn. akt I SA/Sz 1314/15, która zdaniem Zobowiązanej dotyczyła tych samych twierdzeń i dowodów, które przedstawiła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Organ odwoławczy wyjaśnił, że załączony wyrok wykazuje podobieństwo ze sprawą w przedmiocie wniosku o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek, nie zaś z niniejszą sprawą w przedmiocie zarzutów. Przechodząc do kolejnej sprawy przywołanej w zażaleniu, a prowadzonej pod sygn. akt I SA/Sz 361/17, za organem I instancji Organ odwoławczy wskazał, że sprawa została prawomocnie zakończona z dniem 30.09.2017 r., zaś sam fakt składania, załączonego również do zażalenia, wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, nie ma wpływu na toczące się postępowanie. Dalej, odnosząc się do twierdzeń Zobowiązanej zawartych w zażaleniu Organ odwoławczy podkreślił, że prowadzone postępowanie na podstawie wniosku o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek nie ma wpływu na wszczęcie czy prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Dopiero wydanie decyzji o umorzeniu składek spowoduje konieczność umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego we wskazanym przez decyzję zakresie. Organ odwoławczy wskazał także, że w postępowaniu w sprawie zarzutów egzekucyjnych również trudna sytuacja zdrowotna i materialna Zobowiązanej, na którą powołuje się, nie jest przesłanką do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22.05.2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora ZUS Oddział w S. z dnia 05.04.2018 r., Zobowiązana wniosła o jego uchylenie w całości ze względu na zawarte zarzut oraz ze względu na pominiecie istotnych dowodów oraz naruszenie prawdy obiektywnej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Skarżąca zarzuciła Organowi drugiej instancji po rozpatrzeniu ponownym sprawy: - podtrzymanie błędnej podstawy prawnej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji poprzez wskazanie braku przesłanki zastosowania ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), co jest niezgodne ze stanem faktycznym sytuacji i przedstawionymi dowodami, czym naruszono ww. ustawę; - naruszenie, nieuwzględnienie oraz błędna oraz subiektywna wykładnia rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r, w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne(Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365); - naruszenie, nieuwzględnienie oraz błędna, subiektywna wykładnia ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz.U. z 2002 r., Nr 241, poz.2074 ze zm.); - naruszenie, nieuwzględnienie oraz błędna oraz subiektywna wykładnia art. 28 ust. 1-3 o systemie ubezpieczeń społecznych; - naruszenie, nieuwzględnienie oraz błędna oraz subiektywna wykładnia art.28 ust. 3a i 3b o systemie ubezpieczeń społecznych; - nieuwzględnienie ważnego interesu osoby zobowiązanej na podstawie powyższych przepisów prawnych; - nieuwzględnienie wyjątkowej sytuacji zdrowotnej i finansowej zobowiązanej i jej matki; - nieuwzględnienie zaświadczeń i dokumentów lekarskich zobowiązanej i jej matki; - wydanie decyzji z pogwałceniem art.2 w związku z art. 84 i art. 217,art. 68 ust. 1,art.71 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wskazała Skarżąca, w wydanej decyzji nastąpiło pominięcie najważniejszych dowodów świadczących o całkowitej niezdolności do pracy i nieuleczalnego, przewlekłego zachorowania, a co za tym idzie niemożności wykonywania jakiejkolwiek pracy i nieosiągania dochodów od maja 2014 r., co z kolei stanowi przesłankę ważnego interesu zobowiązanej /art. 67a & 1 pkt 3/ oraz na podstawie powyższych artykułów prawnych i rozporządzeń prawnych /brak uwzględnienia tego najważniejszego dowodu wpływa na treść decyzji oraz powoduje błędną ocenę sprawy . A także nieuwzględnienie faktu inwalidztwa i choroby członka rodziny-matki zobowiązanej oraz faktu sprawowania bezpośredniej jej opieki nad zobowiązaną, uniemożliwiająca pozyskiwanie jakichkolwiek dochodów, oprócz otrzymywanej niskiej emerytury/[...]/, z której utrzymuje siebie i zobowiązana. Ponadto, Skarżąca zarzuciła ZUS - owi przeinaczanie faktów dowodów jakoby próba zawarcia ugody z bankami lub próba prowadzenia dalszej działalności gospodarczej w okresie stabilizacji zdrowia miała wpływ na możliwość zapłaty zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych ,co jest niezgodne z prawda, ponieważ fakt nieuleczalnej choroby i nieosiągania z tego powodu dochodów i przez to niemożliwość zapłaty ww. zaległości w opłacaniu składek pozostaje bezsporny a próba podjęcia reanimacji firmy jest tylko próbą a nie dochód. Bezspornym faktem jest obecna sytuacja zobowiązanej nieuleczalna choroba według stanu ówczesnej medycyny, brak jakiegokolwiek dochodu - utrzymanie dwóch osób, zobowiązanej i jej matki z mini emerytury w wysokości [...] zł -przemawia całkowicie za zastosowaniem ustawy 67a & 1 pkt 3 oraz wszystkich wymienionych na wstępie przepisów prawnych ze szczególnym naciskiem na art. 28 ust 1- 3 oraz art. 28 ust 3a i 3b oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003 r, Nr 141, poz. 1365) - wydanie decyzji z naruszeniem ww. artykułów prawnych ze względu na całkowite niezachowanie zasady obiektywnej prawdy materialnej i faktycznej, bez obiektywnej analizy zebranych dowodów, stosując wybiórczość dowodową i dostosowując dowody do własnej subiektywnej a nie obiektywnej oceny, a nawet dostosowując fakty zmieniając ich prawdziwe przesianie twierdząc, że umorzenie jest uprawnieniem ZUS, ale go nie stosuje twierdząc, że nie zachodzi uzasadniony przypadek, który ze względu na szczególne okoliczności/nieuleczalna choroba zobowiązanej i członka rodziny jej matki, nieosiąganie żadnych dochodów przez zobowiązaną od kwietnia 2014 r. z powodu nieuleczalnego zachorowania i całkowitej niezdolności do pracy na podstawie zaświadczenia lekarskiego wydanego przez specjalistę pulmonologa/w ustalonej sytuacji majątkowej współwłasność zamieszkałego domu na hipotece banku, samochód sprzedany w 2014 r., nieprzerejestrowany z uwagi, że obecny właściciel jest w Polsce bardzo sporadycznie w interesach biznesowych i nie ma czasu na dokonanie przerejestrowania samochodu i korzysta z niego będąc w Polsce 1 dzień lub 2 dni -co nie pozwoliło mu jeszcze przerejestrować samochód, dlatego ciągle samochód o wartości [...] zł - pojazd uszkodzony - widnieje na zobowiązaną w ewidencji pojazdów, co nie oznacza ze zobowiązana jest jego właścicielką, co potwierdza umowa kupna sprzedaży, oprócz [...] zadłużonego domu na hipotece, zobowiązana nie posiada żadnego majątku i żadnych dochodów, więc praktycznie nie posiada żadnego majątku. ZUS natomiast twierdzi, że sytuacja finansowa - brak dochodów, zdrowotna - nieuleczalna choroba i całkowita niezdolność do pracy po ustaleniu majątkowym i rodzinnym jest tak wspaniała, że nie zachodzą przesłanki umorzenia zobowiązań na ubezpieczenie społeczne. Co jest niezgodne z prawdą, ponieważ zobowiązana praktycznie nie ma żadnego majątku i żadnych dochodów i sugerowanie nieujawnionych dochodów jest wręcz obrażające zobowiązaną i nie na miejscu, mając na względzie tak poważną instytucję społeczną jaką jest ZUS. Następnie Skarżąca przytoczyła cytat: "Zakład zważył, iż zobowiązana pozostaje przedsiębiorcą, gdzie nie osiąga aktualnie ujawnionych dochodów", wskazując, że jest to uwłaczające i żenujące stwierdzenie oraz czysta insynuacja, że zobowiązana ma ukryte dochody, na co ZUS nie ma żadnych dowodów. Zobowiązana wyraźnie w pismach i wnioskach do ZUS pisała, że próbuje w chwili niewielkiej stabilizacji choroby czasami tydzień, czasami dzień, reanimować firmę, co nie oznacza, że zakończy się to sukcesem i wymaga dużej ilości czasu i miesięcy, może 2 lat. Zobowiązana być może w tym roku zakończy działalność ze względu na pogarszający się stan zdrowia, fakt ten zobowiązana rozpatruje pod wieloma względami. Skarżąca wskazała także, że jest na utrzymaniu matki. Wydatki przekraczają dochód, dlatego zobowiązana ma długi za media: gaz, prąd, wodę, nie wykupuje wszystkich leków. Wydatki nie oznaczają spełnienia zobowiązania - wydatki oznaczają ich istnienie i obowiązek wykonania, co nie oznacza ich wykonanie czy realizację. Skarżąca przedstawiła zaświadczenia lekarskie o całkowitej niezdolności do pracy i nieuleczalnej chorobie od specjalisty lekarza pulmonologa - ZUS twierdzi, że zobowiązana tego nie zrobiła - co jest niezgodne z prawdą i stanem faktycznym. ZUS określa zobowiązaną jako czynnego przedsiębiorcę. Jest to błędne sformułowanie - firma istnieje, ale nie jest aktywna w sensie praktycznym, czy czynna, istnieje w rzeczywistości na "papierze", nie generując żadnych dochodów. Przedsiębiorca czynny to przedsiębiorca, którego firma przynosi zyski i który pracuje chociaż 5 dni w tygodniu, a nie 5 dni w roku. Stosowne byłoby to stwierdzenie "bierny", a z pewnością nie czynny. Zdaniem Skarżącej, ZUS podważa zaświadczenia lekarskie i historie chorób twierdząc, że nie wypełniają kryteriów umorzenia, pomimo że choroba jest nieuleczalna, przewlekła, zagrażająca życiu z całkowitą niezdolnością do pracy i do tego wystawione przez specjalistę pulmonologa. ZUS twierdzi, że zobowiązana nie ma przewlekłej choroby, a jej matka nie sprawuje nad nią opieki, co jest niezgodne z prawdą i zaświadczeniami lekarskimi. O przewlekłości choroby świadczą m.in. trzy zaświadczenia lekarskie wydane przez dwóch lekarzy specjalistów pulmonologów z dnia: 1.10 marca 2014 r. [...], 29 sierpnia 2017 r. [...] i 18 czerwca 2018 r. [...] Jak wskazała Skarżąca, jest mało to, że nieuleczalnie chora, to choroba ta realnie zagraża jej życiu. Stosuje do 8 x dziennie lek ratujący jej życie o nazwie [...], a nawet niewielki ruch czy wysiłek a nawet stres może spowodować jej śmierć. Po przytoczeniu cytatu ZUS Skarżąca wskazała, że jest to całkowicie niezgodne z przestawionymi przez zobowiązaną dowodami. Jak wskazała Skarżąca, mając na uwadze te same dowody i twierdzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w dniu 12.10.2016 r. uchyliło decyzje organu podatkowego, uwzględniając dowody i twierdzenia zobowiązanej, sygn. akt I SA/Sz 1314/15 /w załączeniu po raz kolejny/. Następnie Skarżąca wskazała, że sytuacja w tym przypadku jest dokładnie taka sama, wręcz analogiczna - sytuacja niezmienna, dowody identyczne, w pierwszej kwestii sprawa podatków, w drugiej - składek na ubezpieczenie społeczne; różnica polega tylko na kwocie sporu. Końcowo, Skarżąca zarzuciła Organowi odwoławczemu wydanie decyzji bez uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego w przedmiocie odwołania, a następnie przedstawiła uzasadnienie podniesionych w skardze zarzutów stwierdzając, że nie zgadza się całkowicie z uzasadnieniami ZUS i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i dalej zarzuca ZUS i ww. dyrektorowi stronnictwo i brak obiektywności wraz z brakiem zastosowania przepisów ustawy (28 1-3 oraz ust. 28 3a i 3b) oraz rozporządzeń Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., 67a c & 1 i innych wymienionych na wstępie ustaw, przemawiających za umorzeniem składek ZUS. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, dodatkowo przypominając, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania były zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślano, że w postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają badaniu kwestie związane z odrębnym postępowaniem, gdyż prowadziłoby to do traktowania organu egzekucyjnego, czy wierzyciela, jako swoistej trzeciej instancji. Tym samym kwestia dotycząca doręczenia decyzji wymiarowej nie mogła być oceniana w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06.04.2016 r., sygn. akt I SA/Po 1328/15). Ustosunkowując się do twierdzeń zobowiązanej dotyczących konieczności zakończenia wszystkich możliwych spraw toczących się z jej udziałem przed wystawieniem tytułów wykonawczych Organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Jak wskazał, przywoływana w skardze sprawa prowadzona pod sygn. akt I SA/Sz 1314/15 pozostaje bez wpływu na toczące się postępowanie zarzutowe. Podkreślił również, że należności objęte tytułami wykonawczymi od [...] do [...] z dnia 20.09.2017 r. istniały, były wymagalne i wynikały z prawomocnych decyzji. Tym samym żadna z przywoływanych przez Skarżącą spraw nie mogła mieć wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Podkreślił ponownie, że prowadzone postępowanie na podstawie wniosku o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek nie ma wpływu na wszczęcie czy prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Dopiero wydanie decyzji o umorzeniu składek spowoduje konieczność umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego we wskazanym przez decyzję zakresie. Odnosząc się do załączonej dokumentacji medycznej Organ odwoławczy podniósł ponownie, że w postępowaniu w sprawie zarzutów egzekucyjnych również trudna sytuacja zdrowotna i materialna zobowiązanej nie jest przesłanką do obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny jest obowiązany do prowadzenia egzekucji w celu wykonania obowiązku. Podkreślił przy tym, że przepisy u.p.e.a. gwarantują zobowiązanej ochronę. Egzekucja administracyjna nie może bowiem zagrażać egzystencji zobowiązanego, co wynika z przepisów art. 8-10 u.p.e.a. Stąd trudna sytuacja życiowo- materialna Skarżącej (zobowiązanej) może być przeszkodą w skutecznym prowadzeniu czynności egzekucyjnych, nie uzasadnia to jednak umorzenia z urzędu postępowania egzekucyjnego. Niska obecnie emerytura matki zobowiązanej oraz trudna sytuacja życiowa zobowiązanej nie przesądza o tym, że w przyszłości zobowiązana nie osiągnie żadnych innych dochodów, bądź nie zostanie ujawniony nowy majątek podlegający egzekucji. Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skarga jest niezasadna, nie znajduje bowiem usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 09.10.2016 r. doręczono Skarżącej tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...], zaś pismem z dnia 16.10.2017 r. (nadane listem poleconym w dniu 16.10.2017 r.) zatytułowanym "Zarzuty odnośnie tytułów wykonawczych" Skarżąca zarzuciła przedwczesne wystawienie tytułów wykonawczych w trakcie niezakończonej sprawy będącej zaledwie w trybie wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacania składek (wskazując przy tym na znak sprawy: [...]) oraz nierozpatrzonym wnioskiem z dnia 27.12.2016 r. o umorzenie należności z tytułu składek oraz braku doręczenia orzeczenia, na podstawie którego wydano tytuły wykonawcze: [...] z dnia 20.04.2016 r., wnosząc przy tym o uchylenie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z ww. przyczyn i bez wyroku sądu administracyjnego oraz z przyczyny nieprawidłowo naliczonych składek, gdyż podwójne, oddzielnie za firmę [...] i oddzielnie za firmę [...] oraz o dopuszczenie dowodów z załączników i akt znajdujących się w ZUS.W uzasadnieniu podniesionych zarzutów Zobowiązana, podnosząc, że przypadki umorzenia składek precyzuje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek, wskazała w istocie zarzutów, że: "(...) wykazała ciężką sytuacją materialną, rodzinną i ciężkie, nagłe, nieuleczalne zachorowanie w listopadzie 2013 r.". Do zarzutów załączyła kopie dokumentów: zaświadczenia lekarskiego z dnia 29.08.2017 r., pisma lekarza z dnia 29.08.2017 r., zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 30.11.2016 r., szczegółowego zestawienia zaległych należności wobec ZUS według stanu na dzień 30.11.2016 r., pisma Zobowiązanej z dnia 27.12.2016 r. dotyczące wyjaśnienia przyczyn powstania zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, wniosku Zobowiązanej z dnia 27.12.2016 r. o umorzenie należności z tytułu składek, oświadczenie Zobowiązanej z dnia 27.12.2016 r. o stanie rodzinnym i majątkowym. Organ egzekucyjny I instancji - mając na uwadze, że zadłużenie Skarżącej powstałe z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2014 r. do października 2016 r. nie zostało dobrowolnie spłacone, w związku z czym wszczęto egzekucję w celu wyegzekwowania wymagalnej należności - rozpatrzył wyżej wskazane zarzuty Skarżącej na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a., który przewiduje odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., po czym postanowieniem z dnia 05.04.2018 r. uznał je jako zarzut w przedmiocie braku wymagalności obowiązku dochodzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, który jest nieuzasadniony wobec stwierdzenia, że należności objęte tymi tytułami w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego istniały, były wymagalne i wynikały z prawomocnych decyzji. Rozstrzygnięcie to Organ odwoławczy zaakceptował zaskarżonym postanowieniem z dnia 22.05.2018 r. utrzymując je w mocy. W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej po względem zgodności z prawem w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego co do uznania za nieuzasadniony zarzut egzekucyjny – brak wymagalności obowiązku dochodzonego na podstawie tytułów wykonawczych od numeru [...] do numeru [...] wystawionych w dniu 20.09. 2017 r. przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że procedura egzekucyjna przewidziana ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) co do zasady nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, czy też warunków jego wykonania, a jedynie wykonaniu obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, których zobowiązany nie wykonał dobrowolnie (w niniejszej sprawie wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji), co stanowi podstawę do przymusowego egzekwowania tego obowiązku według reguł przewidzianych powołaną wyżej ustawą u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 09.05.2013 r., I SA/Ol 152/13, wyrok ten oraz orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że celem tego postępowania, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach, jest jednak zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela. Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź niezasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wymienionych w ww. art. 33 u.p.e.a. Obowiązuje przy tym siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że na dalszych etapach postępowania egzekucyjnego nie można podnosić nowych zarzutów. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich wniesienie. Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w zakresie podstaw określonych przepisem art. 33 u.p.e.a. Wskazanie podstawy zarzutu wiąże organ egzekucyjny (wyrok NSA z dnia 16.02.2016 r., II FSK 3862/13, i powołane tam orzecznictwo). Wobec przedstawionej wyżej funkcji postępowania egzekucyjnego i odrębnego trybu rozpoznawania zarzutów zobowiązanego, szczególnie podkreślić należy, że w ramach tego postępowania co do zasady nie podlegają rozpoznaniu zarzuty, które winny być podniesione w ramach zwykłej procedury odwoławczej, realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Odnosząc się, w kontekście treści zarzutów, które organ egzekucyjny zasadnie uznał na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jako zarzut braku wymagalności obowiązku wskazanego w ww. tytułach wykonawczych, zwrócić należy uwagę, że w judykaturze zgodnie przyjmuje się, że egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, gdy łącznie spełnione zostaną podmiotowe i przedmiotowe warunki jej prowadzenia. Do przesłanek podmiotowych zalicza się wszystkie wymogi związane z uczestnikami tego postępowania. Przez pojęcie przesłanek przedmiotowych rozumie się dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na egzekwowany obowiązek, jego charakter prawny. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.), a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma tylko charakter formalny. W szczególności organ egzekucyjny nie może uwzględnić z urzędu tego rodzaju okoliczności uzasadniających umorzenie egzekucji, które mogą być zgłoszone wyłącznie w zarzutach zobowiązanego (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) lub też wynikać z żądania wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 2 lub 9 w związku z § 4 u.p.e.a. - por. wyrok NSA z dnia 13.12.2012 r., II FSK 945/11; wyrok NSA z dnia 02.10.2009 r., II FSK 689/08). Przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny. Jako przykłady takich zarzutów wskazuje się w orzecznictwie na dopuszczalność egzekucji sądowej w stosunku do danego obowiązku czy też niemożność jej prowadzenia z uwagi na posiadany przez zobowiązanego immunitet. Niedopuszczalność ta musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (por. wyrok NSA z dnia 26.08.2011 r., II FSK 461/10). Wychodząc z powyższych założeń Sąd stwierdził, że w piśmie z dnia 16.10.2017 r. Skarżąca zarzuciła przedwczesne wystawienie tytułów wykonawczych, co w zasadzie przekłada się na zarzut wymagalności dochodzonego obowiązku przewidziany w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., który to zarzut nie zasługuje na uwzględnienie w świetle niepodważonych ustaleń organu, znajdujących oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Jak wynika z treści tego pisma z dnia 16.10.2017 r., Skarżąca swoją argumentacją w istocie zmierza do uzyskania ulgi przez umorzenie wymagalnej należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2014 r. do października 2016 r., co jest możliwe, jednak w trybie innego postępowania, przewidzianego odrębnymi przepisami, nie zaś przez organ egzekucyjny, który nie jest uprawniony do badania, czy sytuacja Skarżącej pozwala na egzekwowanie obciążającego ją obowiązku z tytułu nieopłaconych składek. Poza sporem jest, że decyzja z dnia 20.04.2016 r., znak: [...], którą ustalono Skarżącej zaległość wobec ZUS-u z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2014 r. do lutego 2016 r. oraz decyzja z dnia 31.01.2017 r., znak: [...], którą określono wysokość zadłużenia Skarżącej wobec ZUS-u z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od marca 2016 r. do października 2016 r. – są ostateczne i prawomocne. Jak wyjaśnił Organ odwoławczy, pierwsza z ww. decyzji była przedmiotem zaskarżenia do sądu powszechnego i sprawa zakończyła się wydaniem przez Sąd Okręgowy w S. zarządzenia z dnia 23.09.2016 r. o zwrocie odwołania Skarżącej wobec nie uzupełnienia braku formalnego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...] Druga zaś z ww. decyzji nie została zaskarżona przez Skarżącą, wobec tego stała się prawomocna. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych badanej sprawy. Nadto, co istotne, również z zażalenia na postanowienie Organu I instancji wynika, że Skarżąca nie kwestionuje "zaległości wobec ZUS". Ze skargi także nie wynika, by kwestionowała istnienie tej zaległości. Zatem, nie budzi wątpliwości, że dochodzone w egzekucji obowiązki o charakterze pieniężnym istnieją i są wymagalne, wynikają bowiem z ostatecznych i prawomocnych decyzji ZUS-u i właśnie te decyzje stanowiły podstawę prawną wystawienia ww. tytułów wykonawczych, w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącej w badanej sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano już, że podstawę prawną prowadzenia egzekucji odróżnić należy od podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. O ile przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku, gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ta decyzja winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika. Przepis prawa musi w tej ostatniej sytuacji jednoznacznie określać rodzaj i zakres egzekwowanego obowiązku (zob. wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., II FSK 2229/11; z dnia 22 maja 2014 r., II FSK 1473/12 - dostępne w CBOSA). W stanie faktycznym badanej sprawy, wierzyciel (ZUS O/Szczecin) w ww. tytułach wykonawczych wskazał jako podstawę prawną obowiązku orzeczenie (decyzję), jej znak (numer) oraz datę jej wydania, kwotę, od której nalicza się odsetki oraz dzień, od którego nalicza się odsetki za zwłokę. W tychże tytułach wykonawczych wskazano również, że dochodzone należności są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie wskazanych przepisów prawa. Badane w niniejszej sprawie tytuły wykonawcze dotyczą niekwestionowanych zaległych należności wobec ZUS-u z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za ww. okresy. Obowiązki te, objęte ww. tytułami wykonawczymi, nie mogą być przedmiotem oceny w sprawie egzekucyjnej, chyba że wystąpią okoliczności przewidziane w art. 45 u.p.e.a. pozwalające na odstąpienie od czynności egzekucyjnych, a mianowicie, zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśniecie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co osoby zobowiązanego. Jak wynika z akt sprawy, żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w badanej sprawie. Wobec tego Organy egzekucyjne zasadnie oceniły zarzut Skarżącej co do wymagalności obowiązku jako niezasadny, organy egzekucyjne obu instancji w sposób uprawniony bowiem przyjęły, że podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowią prawomocne wyżej opisane decyzje. Nadto, również treści skargi wynika, że Skarżąca ze względu na swoją trudną sytuację zdrowotną i majątkową domaga się w istocie ulgi w postaci umorzenia niespornej należności w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz.1778 z późn. zm.) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). W kontekście tego zarzutu skargi zasadnie zatem organ egzekucyjny (Organ odwoławczy) stwierdził, że taki wniosek o umorzenie zaległych należności - zgłoszony w ramach zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - nie ma wpływu na wszczęcie czy prowadzenie postępowania egzekucyjnego, gdyż dopiero uprzednie wydanie odrębnej decyzji o umorzeniu należności (istniejącej i niespornej) w innym postępowaniu w sprawie umorzenia należności z tytułu składek, tj. prowadzonym w trybie wyżej powołanych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, stanowić będzie podstawę odstąpienia od czynności egzekucyjnych, a skutkować będzie koniecznością jej umorzenia, co w badanej sprawie nie miało miejsca. A zatem, prowadzenie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie jest co do zasady dopuszczalne, bowiem w momencie wszczęcia egzekucji dochodzony w stosunku do Skarżącej obowiązek istniał, był wymagalny i wynikał z prawomocnych decyzji administracyjnych, zaś organ egzekucyjny nie miał podstaw, aby na etapie tego postępowania egzekucyjnego podważać treść tytułu wykonawczego przez badanie zasadności dochodzonego w toku egzekucji obowiązku nałożonego ww. prawomocnymi decyzjami, przy czym Skarżąca nie przedstawiła żadnego innego dowodu skutkującego koniecznością odstąpienia organu egzekucyjnego od czynności egzekucyjnych w badanej sprawie , a następnie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stąd, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko organu egzekucyjnego (Organu odwoławczego) co do braku podstaw prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie egzekucyjnej w stosunku do Skarżącej. Podkreślić ponownie należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji są powszechnie uznawane za szczególny środek zaskarżania, charakterystyczny tylko i wyłącznie dla postępowania egzekucyjnego w administracji. Przede wszystkim należy podkreślić brak dewolutywności tego środka zaskarżenia, który rozpatrywany jest przez organ egzekucyjny prowadzący postępowanie. Te szczególne unormowania powodują, że zarzuty są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Po upływie siedmiodniowego terminu zobowiązany może jedynie skorzystać z możliwości obrony przed egzekucją poprzez przedstawienie organowi egzekucyjnemu dowodów stwierdzających m.in. wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku w trybie art. 45 u.p.e.a. Nie stanowią one zatem środka prawnego, który byłby w każdym czasie alternatywny lub konkurencyjny dla innych instytucji przewidzianych prawem możliwych do wdrożenia po upływie terminu z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Uchybienie terminu do wniesienia zarzutów powoduje ich bezskuteczność, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, gdyż - jak wynika z analizy akt sprawy - zarzuty w badanej sprawie zostały wniesione z zachowaniem 7-dniowego terminu (ww. tytuły wykonawcze doręczono Skarżącej w dniu 09.10.2017 r., zaś listem poleconym nadanym w dniu 16.10.2017 r. Skarżąca złożyła zarzuty). Sumując, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło