I SA/Sz 514/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-11-16
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Bolesław Stachura, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy środki transportowe nabyte w trakcie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej, zarejestrowane na jednego małżonka, stanowią majątek wspólny podlegający opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że środki transportowe nabyte w trakcie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej, nawet jeśli zarejestrowane są tylko na jednego małżonka, stanowią majątek wspólny. Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na obojgu małżonkach, a domniemanie przynależności do majątku wspólnego nie zostało obalone przez skarżących. Rejestracja pojazdu nie przesądza o jego przynależności do majątku osobistego.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za rok 2014. Organy podatkowe uznały, że środki transportowe (naczepa i dwa ciągniki siodłowe) nabyte w trakcie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej, mimo zarejestrowania wyłącznie na jednego z małżonków, stanowią majątek wspólny i podlegają opodatkowaniu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów o majątku wspólnym i brak należytego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. K., B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za rok 2014 oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia
1 marca 2016 r., znak [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 września 2014 r., znak [...] którą określono [....] wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2014 r. w łącznej wysokości [...] zł.
Zasadnicze ustalenia faktyczne przedstawiają się następująco:
Organ I instancji decyzją z dnia 16 września 2014 r. określił podatnikom wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2014 r. w łącznej wysokości [...] zł, w tym od naczepy ciężarowej uniwersalnej [....],w wysokości [...] zł; od ciągnika samochodowego siodłowego [...] w wysokości [...] zł; od ciągnika samochodowego siodłowego [...] - w wysokości [...] zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ I instancji podkreślił m.in., że ww. środki transportu stanowią przedmiot wspólności ustawowej małżeńskiej państwa [...], a ponadto strona
nie wykazała, że stanowiły one przedmiot przewłaszczenia na rzecz osoby trzeciej. Organ wyjaśnił przy tym, iż wprawdzie w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właściciel środków transportu ujawniony jest wyłącznie [....], jednak wszystkie środki transportu nabyte były w trakcie trwania związku małżeńskiego,
a małżonkowie nie przedłożyli żadnych dokumentów świadczących, iż stanowiłyby one majątek odrębny [...]. Ustalając wymiar podatku, organ I instancji zastosował stawki ustalone w Uchwale Nr XL/523/13 Rady Miasta [...] z dnia
26 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportu na terenie miasta [...].
Podatnicy nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu i we wniesionym odwołaniu wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w całości. Decyzji zarzucili:
– niewłaściwą ocenę zebranego materiału w sprawie oraz brak szczegółowego wyjaśnienia sprawy w całości;
– naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 28, art. 35 ust.3,
art. 77 i art. 80 K.p.a.;
– naruszenie przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749
ze zm. – zwanej dalej: "o.p.")
– naruszenie przepisów art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010, nr 90, poz. 613 ze zm. – zwanej dalej: "u.p.o.l.");
– naruszenie przepisów art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Decyzją z dnia 12 grudnia 2014 r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi podatników na decyzję organu II instancji, stwierdził jej nieważność z powodu braku złożenia wszystkich trzech podpisów na egzemplarzu decyzji doręczonej skarżącym.
Organ II instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 1 marca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 16 września 2014 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, wskazał, że zgodnie z dokumentami przesłanymi do sprawy przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych - Centralną Ewidencję Pojazdów i Kierowców, jako właściciel środków transportowych wskazany był [....]. Organ dodał, że środki transportowe, dopóki nie zostaną wyrejestrowane, rodzą obowiązek podatkowy po stronie
ich właściciela. Zdaniem organu nie wpływają na zmianę obowiązku okoliczności takie jak: zastawienie środków transportowych zastawem rejestrowym czy zajęcie ich przez organ egzekucyjny. W obu przypadkach nie dochodzi bowiem do przeniesienia prawa własności. Z zebranych w sprawie dokumentów z Centralnej Ewidencji Pojazdów
i Kierowców wynikało jednoznacznie, że wszystkie opodatkowane środki transportowe były zarejestrowane, nie wycofano ich tymczasowo z ruchu. Skutkiem tego właściciele środków, zobowiązani byli do uiszczania podatków. Organ nadmienił, że podatnicy
nie złożyli do akt sprawy żadnego dokumentu zaświadczającego, że środki transportowe zostały przewłaszczone na rzecz osoby trzeciej. Wbrew twierdzeniom podatników, na organie podatkowym nie spoczywa obowiązek wykazywania czy środek transportowy stanowi przedmiot przewłaszczenia czy też nie.
Organ II instancji nie podzielił również stanowiska podatników co do tego,
że [...] nie była zobowiązana do uiszczania podatków od środków transportowych. Wyjaśnił, że wszystkie ww. środki transportu zostały nabyte przez [....] po zawarciu przez niego związku małżeńskiego z [....], tj. po dniu 5 lutego 1983 r. Pomimo że w dowodzie rejestracyjnym, jak i z danych
z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, wynika, że jedynym właścicielem środków transportu był [...], ww. dokumenty nie były dowodem stwierdzającym niepodważalnie prawo własności środka transportu. Podobnie umowa sprzedaży, na której widniał tylko jeden małżonek, czy też dowód rejestracyjny
nie przesądzały o prawie własności pojazdu i ciążącym obowiązku podatkowym.
Powołując się na przepisy art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2015, poz. 2082), organ stwierdził, że odstępstwa
od zasady wyrażonej w ww. przepisie, nie może uzasadniać okoliczność, że stroną umowy był tylko jeden z małżonków, a także okoliczność, że tylko jeden z małżonków ujawniony został w Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Zdaniem organu II instancji środki transportowe stanowiące przedmiot opodatkowania zostały nabyte w trakcie trwania związku małżeńskiego państwa [....] i do ich majątku wspólnego. W trakcie trwania postępowania administracyjnego małżonkowie mieli wielokrotnie możliwość przedstawienia przeciwdowodu zaświadczającego o konieczności zakwalifikowania środków transportowych do majątku osobistego [...]. Jednakże żadna
ze stron dokumentu takiego nie przedłożyła. W ocenie organu mało prawdopodobne jest aby środki transportowe zakupione zostały za pieniądze z darowizny dokonanej przez ojca [...] w 1982 roku. Z danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów
i Kierowców wynikało bowiem, że środki transportowe nabyte zostały w 1999 i 2000 roku, po denominacji złotego i hiperinflacji czyli 17-18 lat od przekazania darowizny. Doświadczenie życiowe wskazuje, iż tak długi odstęp czasu pomiędzy darowizną
a nabyciem środków transportu, uzasadnia przekonanie, iż przedmiot darowizny został spożytkowany na inne cele, a środki transportowe zakupione do majątku wspólnego małżonków.
Organ II instancji uznał za nietrafiony zarzut naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 28, art. 35 ust. 3, art. 77 i art. 80 K.p.a. gdyż postępowanie
w przedmiocie opodatkowania środków transportowych toczy się na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Stawianie zatem zarzutu naruszenia przez organ podatkowy przepisów ustawy nie mającej zastosowania w sprawie jest nieprawidłowe.
Organ ten nie zgodził się także z zarzutem naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 i art. 139 ust. 1 o.p., bowiem strona nie sprecyzowała w jaki sposób doszło do naruszenia ww. przepisów. Organ odwoławczy nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w przeprowadzeniu postępowania przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo określił wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych. Wysokość zobowiązania zgodna jest z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych oraz Uchwały Nr XL/523/13 Rady Miasta [...]
z dnia 26 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportu na ternie miasta [...].
Reasumując, Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja była zgodna ze stanem faktycznym wynikającym z materiału dowodowego oraz z przepisami prawa podatkowego, a orzeczony zaskarżoną decyzją wymiar podatku od środków transportowych jest prawidłowy.
W skardze wniesionej do Sądu skarżący zarzucili wydanie decyzji z naruszeniem przepisów:
1) stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, a mianowicie
art. 133 § 1 o.p. w zw. z art. 211 o.p. w zw. z art. 9 § 1 i 2 u.p.o.l. poprzez skierowanie decyzji do osoby, która nie była stroną w sprawie, co skutkowało tym, że decyzja dotknięta była wadą nieważności, o której mowa
w art. 247 § 1 ust. 5 o.p.;
2) postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
– art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, które polegało na jednostronnej, wybiórczej i niepełnej ocenie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sposób niezgodny z zasadami logiki
i doświadczenia życiowego, z pominięciem takich dowodów jak treść decyzji określających za lata 2006 - 2011, treść rejestrów Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz pisemnych oświadczeń stron i [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych w zakresie osoby właściciela środków transportowych, których dotyczy niniejsze postępowanie,
– art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 31 K.r.o. w zw. z art. 33 k.r.o. poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i odmowę uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została
z mającymi istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami prawa o postępowaniu, polegającymi na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, zaniechaniu przeprowadzenia wszystkich dowodów, pominięciu istotnych dowodów, przerzucaniu inicjatywy dowodowej na skarżących oraz bezzasadnym zastosowaniu domniemania przynależności wszystkich nabytych w okresie małżeństwa rzeczy do majątku wspólnego małżonków,
– art 180 § 1 o.p. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron,
w sytuacji gdy w sprawie pozostały niewyjaśnione wątpliwości oraz poprzez brak przesłuchania świadka [...] na okoliczność dokonanej darowizny na rzecz syna, w szczególności, gdy jedynie powyższe osoby mają wiedzę
na temat tego z jakich środków zostały zakupione przedmiotowe pojazdy,
– art 194 § 1 i § 3 o.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprzeczności
z dokumentami urzędowymi tj. zaświadczeniami z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz decyzjami o podatku od środków transportowych
za lata 2006-2011, w sytuacji gdy nie przeprowadzono przeciwdowodu przeciwko dokumentom urzędowym,
– art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji o określeniu podatku od środków transportowych za rok 2013 roku wobec [....];
3) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
– art. 9 ust. 1 u.p.o.l. poprzez jego zastosowanie wobec [....]
w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym
w szczególności analogicznych decyzji z lat 2006 - 2011 oraz wpisów
w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz pisemnych oświadczeń stron i [...] wynikało, iż jedynym właścicielem pojazdów był skarżący [....]
– art. 9 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że środki transportowe nie stanowią współwłasności dwóch ani większej liczby osób;
– art. 31 k.r.o. w zw. z art. 33 k.r.o. poprzez błędną wykładnię polegającą
na przyjęciu, że ustawodawca ustanowił domniemanie, iż przedmiot nabyty
w trakcie trwania małżeństwa przynależy do majątku wspólnego małżonków lub co najmniej określa preferencję przy ustalaniu czy dany składnik należy zaliczyć do majątku wspólnego czy osobistego, podczas gdy każdorazowo niezbędne jest ustalanie, do którego z trzech majątków: wspólnego bądź osobistego każdego
z małżonków przynależy dany przedmiot.
Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9,
art. 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie, brak działania na podstawie przepisów prawa, brak zaufania skarżącego do władzy publicznej, brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, a także brak wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organ się kierował przy załatwieniu sprawy.
Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zapewnienia stronie [....] czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się stron co do zebranych dowodów i materiałów, czym zostały przez organ naruszone przepisy art. 10 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a w razie uznania, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności, wnieśli o uchylenie
w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c i art. 135 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w sprawie.
Na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. [...] przedłożył: kopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]u z dnia 24.10.2016 r., pisma ze Starostwa Powiatowego do Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8.05.2015 r., oświadczenia jego żony i [...] [...] z dnia 12.10.2014 r., w których wskazano, że środki transportu objęte postępowaniem podatkowym zostały nabyte ze środków darowanych [....] przez ojca w grudniu 1982 r. i stanowiły majątek osobisty [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz
w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest podatek od środków transportowych, zatem zastosowanie znajdują przepisy art. 8 i art. 9 u.p.o.l. Stosownie do art. 8 u.p.o.l.: opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają:
1) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton;
2) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton;
3) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton;
4) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton;
5) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie
z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego;
6) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie
z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego;
7) autobusy.
Art. 9 u.p.o.l. reguluje kwestie związane z obowiązkiem podatkowym, stanowiąc
w poszczególnych ustępach:
1. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych,
z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu.
Jeżeli środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności.
Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty.
Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje także od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu.
Zarejestrowanie środka transportowego oznacza jego rejestrację, z wyjątkiem rejestracji czasowej, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca,
w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono.
Podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane:
1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;
2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności;
3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy.
Organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu. W przypadku współwłasności środka transportowego organem właściwym jest organ podatkowy odpowiedni dla osoby lub jednostki organizacyjnej, która została wpisana jako pierwsza w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że przy powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych kluczowe znaczenie ma fakt ich zarejestrowania.
Wskazać także należy, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od faktycznego użytkowania pojazdu, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Dopiero wydanie stosownej decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu lub o jego czasowym wycofaniu z ruchu spowoduje, że z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania lub wycofania z ruchu pojazdu, nastąpi wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie czy czasowe wycofanie z ruchu pojazdu i - w konsekwencji - nie zostanie wydana stosowna decyzja, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Pogląd ten w pełni koresponduje ze stanowiskiem doktryny, jak i jednolitym orzecznictwem (por. LEX komentarz do art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.06.121.844), [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, 2008; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt
II FSK 330/05,wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1094/07, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1473/06).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe obu instancji trafnie wywiodły, że na skarżących, jako współwłaścicielach w 2012 r. ciążył obowiązek opłacania podatku od trzech środków transportowych tj. dwóch ciągników siodłowych [...] o nr rejestracyjnych [...] oraz naczepy ciężarowej o nr rejestracyjnym [....]. Pojazdy te zostały nabyte przez [...] odpowiednio w 2000 r. (ciągniki siodłowe) i w 1997 r. (naczepa), czyli w czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej z [....], zawarcie związku małżeńskiego, jak wynika z odpisu skróconego aktu małżeństwa nastąpiło 5 lutego 1983 r. Zatem z mocy art. 31 § 1 kodeksu rodzinnego
i opiekuńczego stanowiącego, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny), wymienione środki transportowe weszły w skład majątku wspólnego. Zastosowanie zatem znajduje cytowany powyżej art. 9 ust. 2 u.p.o.l. ustanawiający solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli w podatku od środków transportu. Podkreślenia wymaga, że organ podatkowy pierwszej instancji dążąc do wyjaśnienia kwestii wspólności środków transportowych zwrócił się do skarżących o udzielenie informacji odnośnie ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej (pisma z dnia 20 .06.2013 r. i 30.07.2013 r.), jednak skarżący takich wyjaśnień nie udzielili. Należało zatem przyjąć, że domniemanie wspólności przedmiotów majątkowych nabytych w czasie trwania wspólności ustawowej z art. 33 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie zostało obalone. Tym samym [....]
i [...] są podatnikami od środków transportu stanowiących przedmioty łączącej ich wspólności ustawowej.
Wskazania także wymaga, że fakt, iż środki transportu nabyte czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej są zarejestrowane wyłącznie na jednego małżonków nie ma znaczenia dla oceny przynależności tych przedmiotów majątkowych do majątku wspólnego. Przy dokonywaniu rejestracji bowiem organy administracyjne nie prowadzą bowiem postępowania dowodowego w tym przedmiocie. Wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w skardze dokumenty rejestracyjne nie są przesądzającym dowodem na okoliczność przynależności przedmiotu majątkowego będącego środkiem transportu do majątku osobistego, bądź wspólnego. Przynależność ta może być oceniona odmiennie od zapisów znajdujących się w dokumentach rejestracyjnych, jeżeli taka odmienność wynika z innych dowodów.
W kwestii przynależności przedmiotowych środków transportu do majątku wspólnego wskazać przede wszystkim należy, że na okoliczność tę zwrócił uwagę sam podatnik, który na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. w sprawie I SA/Sz 1004/12, której przedmiotem było opodatkowanie tych samych środków transportu, z tym, że za rok 2012, gdzie oświadczył, że pojazdy, których dotyczy sporny podatek stanowią prawdopodobnie współwłasność jego i jego żony [...]. Wobec tego, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ani także w późniejszym okresie podatnik nie podjął współpracy z organem celem wyjaśnienia kwestii przynależności pojazdów do określonego majątku, organy przyjęły za wskazanym powyżej domniemaniem wynikającym z art. 31 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, że środki te są przedmiotami majątku wspólnego.
W ocenie Sądu przedłożone przez skarżącego na rozprawie oświadczenia jego ojca oraz małżonki nie mogą prowadzić do wniosków odmiennych z następujących powodów:
- po pierwsze oświadczenia te noszą datę już po 17 kwietnia 2013 r., czyli po podniesieniu przez stronę, że środki transportu zostały nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej,
- po drugie oświadczenia te zostały złożone przez osoby najbliższe dla [....], które miały interes w tym aby złożyć oświadczenia o treści korzystnej dla podatnika,
- po trzecie środki transportu zostały nabyte niemal 20 lat po dacie darowizny, jakiej miał udzielić [....] i po kryzysie gospodarczym oraz hiperinflacji jakie nastąpiła w kraju.
Zdaniem Sądu podatnik składa określone oświadczenia jedynie celem doprowadzenia do wydania korzystnego dla niego rozstrzygnięcia.
Zasadnie zatem organy podatkowe przyjęły, że przedmiotowe środki transportu stanowią majątek wspólny małżonków [...].
Konsekwencją powyższego, jest uznanie, że [....] jest stroną przedmiotowego postępowania.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron wskazać należy w pierwszej kolejności, że o przeprowadzenie takiego dowodu strony nie wnosiły, ponadto zachowanie stron polegające na braku udzielania odpowiedzi na zapytania organu świadczy ewidentnie o braku współpracy z organami podatkowymi, a stosownie do treści art. 199 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może przesłuchać stronę po wyrażeniu przez nią zgody. Organ podatkowy zatem ma możliwość, a nie obowiązek przesłuchania strony i to tylko w sytuacji gdy wyrazi ona na to zgodę. Trudno zakładać, że strona, która nie odpowiada na zapytania organu wyrazi zgodę na jej przesłuchanie. Podejmowanie prób mających na celu przesłuchanie strony w takiej sytuacji mogłoby być uznane za przedłużanie postępowania podatkowego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się stron co do zebranych materiałów i dowodów, wskazać przede wszystkim należy, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowani przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a przepisy Ordynacji podatkowej. Ordynacja podatkowa w art. 200 § 1 stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, postanowienie w tym przedmiocie zostało wystosowane zarówno do [....], jak i do [....] w dniu 3.06.2014 r., odbiór tych postanowień nastąpił w dniu 18.06.2014 r., po tej dacie organ nie przeprowadzał postępowania dowodowego, które mogłyby mieć wpływ na wydanie rozstrzygnięcia, natomiast organ drugiej instancji nie przeprowadzał żadnego postępowania dowodowego. Wobec powyższego uznać należy, że strona nie została pozbawiona czynnego udziału w sprawie ani też możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Zgodnie z cytowanym powyżej art. 9 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty i wobec niewydania decyzji o wyrejestrowaniu czy też
o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu nie wygasł. Nie zaistniały bowiem przesłanki
z art. 9 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Bez wpływu na istnienie obowiązku podatkowego miał przy tym stan techniczny nabytych środków transportowych, faktyczny brak możliwości korzystania
z posiadanego środka transportowego, czy istnienie zastawu rejestrowego. Ustawodawca nie łączy bowiem powstania obowiązku podatkowego z możliwością wykorzystywania środka transportowego, a wyłącznie z posiadaniem zarejestrowanego środka transportowego.
Nie budzą także wątpliwości Sądu zastosowane stawki w podatku od środków transportowych, wynikają one bowiem z uchwały Rady Miasta [...] Nr XL/523/13 z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na terenie miasta [...].
Odnosząc się natomiast do pozostałych dowodów przedłożonych przez stronę na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. wskazać należy, że z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]u z dnia 24.10.2016 r. nie wynika, aby organ ten czynił ustalenia w przedmiocie przynależności środków transportu do majątku wspólnego małżonków [....]. Natomiast niefigurowanie [....] w komputerowej ewidencji pojazdów, co wynika z pisma Starostwa Powiatowego w [...]u z dnia 18.05.2016 r. nie jest kwestionowane przez organy podatkowe ani też przez Sąd.
Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło