I SA/Sz 568/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], stwierdził, że odwołanie wniesione przez W. B. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...], określającej dla ww. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 w kwocie [...] zł zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – zwanej dalej: "o.p."). Stan sprawy przedstawia się następująco: 29 lutego 2016 r. (data nadania 26 lutego 2016 r.) do Urzędu Kontroli Skarbowej w S. wpłynęło odwołanie od wskazanej powyżej decyzji organu I instancji. Decyzja ta została skutecznie doręczona stronie w dniu 30 kwietnia 2015 r., w sposób przewidziany w art. 150 o.p. Powołując się na treść art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 o.p., organ wskazał, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 maja 2015 r. Odwołanie wniesiono w dniu 26 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego), składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Postanowieniem z dnia [...]r, nr [...] organ II instancji odmówił podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, albowiem nie dopatrzył się ku temu żadnych przesłanek. W piśmie z dnia 4 maja 2016 r. W.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 223 § 2 pkt 1 o.p. poprzez niewłaściwą interpretację i zastosowanie ww. regulacji. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej, w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem kończącym postępowanie, wobec czego możliwe było rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...], określającej ww. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzja została stronie doręczona w dniu 30 kwietnia 2015 r., w sposób przewidziany w art. 150 o.p., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 maja 2015 r. Odwołanie wniesiono 26 lutego 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Postanowieniem z dnia [...] r, nr [...] organ II instancji odmówił podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w wypadku złożenia odwołania po terminie wraz z prośbą o jego przywrócenie, organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem wniesionej prośby. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por.: wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2560/10, z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 983/11 - dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl, a także: Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, red. R. Hauser, Warszawa 1998, s. 334; por. oraz A. Kabat w: Ordynacja podatkowa Komentarz, Warszawa 2004, s. 595-596). Podobnie problem ten ujęto w opracowaniu H. Dzwonkowskiego i Z. Zgierskiego Procedury podatkowe, Warszawa 2006, s. 909, w którym autorzy przytoczyli tezę wyroku NSA z dnia 14 stycznia 1999 r., SA/Sz 306/98, LEX nr 36136, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony byłoby niezgodne z prawem. W wyroku z dnia 1 października 2009 r., I FSK 854/08, LEX nr 537058, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Tym samym, organ podatkowy, wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Jest to skutek wynikający z zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 128 o.p.) i bezpieczeństwa w obrocie prawnym. Decyzje, od których nie służy odwołanie, a taka sytuacja powstaje z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania, stają się ostateczne i ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach i na zasadach przewidzianych w ustawie dla wymienionych postępowań nadzwyczajnych. Podsumowując, należy stwierdzić, że skoro odwołanie od decyzji z dnia [...] r. skarżący złożył po upływie terminu do jego wniesienia, wydanie przez organ odwoławczy postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. było zasadne i celowe w odniesieniu do kwestii procesowych wyłaniających się przy rozpatrywaniu sprawy. W odniesieniu do skarżącego zarówno postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jak i postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, zostały wydane w jednym dniu, jednak z numerów, którymi oznaczono te akty oraz treści uzasadnień wynika, że organ zachował właściwą kolejność, rozpoznając w pierwszej kolejności wniosek o przywrócenie terminu. Zaskarżone postanowienie jest więc konsekwencją wcześniejszego postanowienia organu II instancji z dnia [...] r, nr [...] o odmowie podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 14 kwietnia 2015 r. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania powoduje zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony. W niniejszej sprawie jednak organ nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu, a skarga na postanowienie wydane w tej kwestii została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 570/16. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł o oddaleniu skargi - jak w sentencji wyroku – na podstawie art. 151 p.p.s.a.