I SA/Sz 579/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję w formie nakazu płatniczego Burmistrza Miasta z dnia 7 lutego 2013 r. nr [...] w sprawie ustalenia P. G. oraz G. G. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 5 stycznia 2011 r. P. G. i G. G. zawarli umowę dzierżawy z Gminą Miasto, której przedmiotem była część działki gruntu położonej w [...] przy ul. [...], w obrębie [...], o powierzchni [...] ha oznaczonej numerem geodezyjnym [...], księga wieczysta [...], na okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2020 r. Z danych ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego wynika, że działka ta została sklasyfikowana jako RV o pow. [...] ha, RVI o pow. [...] ha oraz Ws o pow. [...] ha. Biorąc powyższe dane pod uwagę, Burmistrz Miasta ustalił podatnikom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego należnego za 2013 r. za tę działkę na kwotę [...] zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. G., kwestionując w nim opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów po wodami o pow. [...] m2. Według odwołującego, decyzja nie miała oparcia w ewidencji gruntów i budynków oraz nie była zgodna z uchwałą Rady Miejskiej w Świdwinie, gdyż na tej powierzchni znajdują się urządzenia melioracyjne oraz rowy odpływowe w związku z czym, zamiast klasyfikacji jako: Ws, powinno być: Wsr na użytkach rolnych o pow. [...] m2, bowiem obniżył się także poziom wody. Nadto, odwołujący podnosił, że w interesie publicznym dba o urządzenia melioracyjne znajdujące się na tej działce, natomiast Burmistrz nie występuje, chociaż powinien, z wnioskiem o aktualizację oznaczenia działki do Starosty Powiatowego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wymienioną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi o symbolu Ws podlega podatkowi od nieruchomości. Jak podniósł organ, klasyfikacja wód została określona w art. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Według organu, z materiału dowodowego, w tym również dostarczonego przez skarżącego (mapka geodezyjna), jednoznacznie wynika, że wody znajdujące się na działce nie są jeziorem i nie można do gruntu pod tymi wodami zastosować stawki podatkowej przewidzianej w § 1 pkt 1 lit. c) uchwały nr XXIII/179/12 Rady Miasta Świdwin z dnia 12 października 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2013 rok. Jak podkreślił organ odwoławczy, charakterystyczną cechą odróżniającą jezioro od stawu jest to, że posiada ono zasilanie przewyższające straty wody wskutek parowania lub odpływu i w przeciwieństwie do stawu w jeziorze występuje strefa afotyczna, co oznacza, że światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności. Przy tym, jeziora wyodrębniane są geograficznie poprzez nadanie im nazw, które indywidualizują je. Wody znajdujące się na gruncie skarżącego nie zostały w ten sposób wyodrębnione geograficznie. W uzasadnieniu uchwały Nr 111/18/10 Rady Miasta Świdwin z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie przeznaczenia do dzierżawy działki gruntu w [...] przy ulicy [...] w trybie bezprzetargowym, w której w § 1 wyraża się zgodę na zawarcie umowy dzierżawy na 10 lat z G. G. i P. G., przeznaczoną do dzierżawy działkę nr [...] o powierzchni nieco ponad [...] hektara, nazwano ogólnodostępnym terenem zieleni urządzonej oczkiem wodnym. Sam podatnik przyznał, że na powierzchni jego gruntu, w tym również tego zajętego przez wodę, znajdują się urządzenia melioracyjne i rowy odpływowe, czego nie dałoby się urządzić w przypadku jeziora. W ocenie organu odwoławczego, wody na gruncie skarżącego są stawem, a grunt pod takimi wodami jest w świetle prawa podatkowego gruntem tzw. pozostałym i grunt pod nimi podlega opodatkowaniu stawką podatku od nieruchomości jak za grunt pozostały. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący ponowił argumentację podnoszoną w postępowaniu podatkowym i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 20 października 2013 r. skarżący dodatkowo podniósł, że składał wniosek do Starosty Powiatowego o dokonanie aktualizacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, lecz poinformowano go, że należy to do obowiązków właściciela gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest ocena, czy prawidłowo organy podatkowe obu instancji ustaliły, że grunty będące w posiadaniu skarżącego (i jego brata), sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako Ws - grunty pod wodami stojącymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości oraz, czy prawidłowo przyjęły za podstawę opodatkowania powierzchnię wynoszącą [...] m2 , zamiast - jak wskazywał skarżący - powierzchnię wynoszącą [...] m2 na użytkach rolnych o symbolu Wsr. Przywołując na wstępie uregulowania prawne mające zastosowanie w sprawie, należy wskazać, że - zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej zwanej: "u.p.o.l.") podatkowi od nieruchomości podlegają: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2). Stanowią one przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym lub leśnym. W art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. prawodawca doprecyzował, że przez użyte w ustawie określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, 7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, rozumieć należy grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie natomiast z przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1). Podstawę opodatkowania gruntów w podatku od nieruchomości stanowi ich powierzchna (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), przemnożona przez stawkę podatku, w wysokości uchwalonej przez radę gminy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.p.l., wysokość stawek podatku od nieruchomości ustala rada gminy w drodze uchwały. W przepisie tym ustawodawca ustalił równocześnie wielkości maksymalnych stawek podatkowych dla określonych kategorii nieruchomości, dając jednocześnie możliwość ich zróżnicowania przez radę gminy. W rozpoznawanej sprawie stawki podatku od nieruchomości ustalone zostały uchwałą Rady Miasta Świdwin Nr XXIII/179/12 z dnia 12 października 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2013 (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego z 2012 r. poz. 2347). Podstawę do wymiaru podatków - zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) - stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 1a ust. 3 u.p.o.l., w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Zatem, przy opodatkowaniu gruntu należy brać pod uwagę klasyfikację określoną w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8). Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy, w ewidencji gruntów zawarte są informacje dotyczące m.in.: - położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości; - właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób prawnych i fizycznych, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1). Właściciele nieruchomości są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2). Na żądanie starosty właściciele nieruchomości, zgłaszający zmiany są obowiązani dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym, organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (starosta). Danych tych nie może zmienić organ podatkowy bowiem podlegają one aktualizacji wyłącznie z urzędu lub na wniosek podmiotów uprawnionych (m.in. właścicieli, użytkowników wieczystych gruntów, trwałych zarządców), co oznacza, że podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o zmianę danych zawartych w ewidencji nie jest organ podatkowy. To podatnik kwestionujący dane zawarte w ewidencji powinien wystąpić z wnioskiem do starosty o wszczęcie procedury zmiany danych w ewidencji gruntów z urzędu, jeżeli podatnik nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o zmianę, a przypadku gdy podatnik jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym gruntów, albo posiada nieruchomość w trwałym zarządzie, powinien złożyć wniosek o zmianę. Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z § 67 tego rozporządzenia, użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, grunty zabudowane i zurbanizowane, użytki ekologiczne, nieużytki, grunty pod wodami, tereny różne. Zgodnie z § 68 ust. 1 rozporządzenia użytki rolne dzielą się na: grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami - oznaczone symbolem Wsr. Z kolei grunty pod wodami dzielą się na: 1) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, oznaczone symbolem Wm, 2) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, oznaczone symbolem Wp, 3) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, oznaczone symbolem Ws (§ 68 ust. 4 rozporządzenia). Z przywołanej regulacji wynika, że grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oznaczone symbolem Ws nie stanowią użytków rolnych i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Aby zaliczyć je do gruntów pod stawami, które stanowią użytki rolne powinny być one oznaczone symbolem Wsr, a do gruntów pod jeziorami (wodami płynącymi) - symbolem Wp. Podkreślić także należy, że woda (powierzchniowa płynąca i stojąca) nie jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Toteż, nie budzi wątpliwości, że organ I instancji w kwestionowanej decyzji nie opodatkował wody, ale grunt (nieckę) pod wodami powierzchniowymi stojącymi (Ws), bo tak właśnie został ten grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków. Wobec tego, grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości na mocy art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Grunty te nie zostały wyłączone spod opodatkowania tym podatkiem na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem, podatkowi temu nie podlegają grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Przedmiotowe grunty nie są też zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8a u.o.p.l., zgodnie z którym zwolnione są będące własnością Skarbu Państwa: grunty pokryte wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne. Przedmiotem zwolnienia na podstawie tego przepisu są grunty o szczególnych cechach. Są mianowicie pokryte wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne, ale - co równie istotne, a nawet decydujące - są własnością Skarbu Państwa. Zatem, zwolnienie to dotyczy jedynie ściśle określonych gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa. Tego rodzaju grunty korzystają ze zwolnienia nawet wówczas, gdy znajdują się w posiadaniu innego podmiotu. Grunty pod jeziorami i sztucznymi zbiornikami będące, np. własnością jednostek samorządu terytorialnego lub własnością prywatną, są opodatkowane (vide: wyrok WSA z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 812/08). Podatek od nieruchomości uregulowany w rozdziale 2 u.p.o.l. jest świadczeniem związanym z własnością lub posiadaniem określonych w ustawie nieruchomości. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in. posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l.) i na nich ciąży obowiązek podatkowy, który powstaje z mocy prawa od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust.7 u.p.o.l.). Skoro zatem, z prawidłowo poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, które za podstawę orzeczenia przyjmuje skład orzekający w sprawie, grunt o powierzchni [...] m2 sklasyfikowany został w ewidencji gruntów i budynków jako grunt pod wodami powierzchniowymi stojącymi (Ws), co wynika wprost z akt sprawy, a skarżący skutecznie tego ustalenia nie podważył (żadnego przeciwdowodu podważającego domniemanie prawdziwości tego, co wynika z dokumentu urzędowego, nie przedstawił), to zarzuty związane z tym zagadnieniem uznać należy za nieuprawnione. W konsekwencji, dopóki grunty te będą widniały w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod wodami powierzchniowymi stającymi (Ws), to będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skoro skarżący nie zgadza się z tą klasyfikacją, to powinien zainicjować procedurę zmiany danych przed właściwym organem administracji (postępowanie z urzędu). Organ podatkowy nie jest uprawniony do zmiany tych danych. Także w literaturze przedmiotu jest wyrażany pogląd, że grunty sklasyfikowane jako Ws, co do zasady, objęte są przepisami dotyczącymi podatku od nieruchomości, a grunty sklasyfikowane jako Wsr przepisami ustawy o podatku rolnym (R. Dowgier, M. Popławski, Opodatkowanie gruntów pod wodami; wybrane problemy, Finanse Komunalne 2006, nr 9, s. 22-23). Nie można również uznać, aby w sprawie chodziło o grunty pod jeziorami i w związku z tym, że powinna być zastosowana inna (niższa) stawka podatkowa. Ustawodawca na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, posługując się terminem: "jezioro" nie definiuje go, ani nie odsyła do innego aktu, w którym taka definicja mogłaby się znaleźć. Zatem, zgodnie z zasadami wykładni, należy sięgnąć do potocznego znaczenia tego terminu. Słownik języka polskiego (pod red. M. Szymczaka tom I, Warszawa 1978, s. 842) przez jezioro nakazuje rozumieć: "naturalne zagłębienie lądu tworzące zbiornik wodny, niemające połączenia z morzem". Z tego wynika, że podstawową przesłanką pozwalającą na uznanie, iż dany zbiornik wodny stanowi jezioro, jest jego naturalne pochodzenie. Tak więc, wszelkie zbiorniki, które powstały w następstwie działalności człowieka (stawy, zbiorniki pokopalniane, sztuczne oczka wodne), nie mogą być uznawane za jeziora (vide: wyrok WSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Po 765/09; wyrok WSA z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 571/08). W postępowaniu podatkowym skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, że zbiornik wodny, znajdujący się na dzierżawionym przez niego terenie, powstał w sposób naturalny i związku z tym jest jeziorem. Reasumując, stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy prawidłowo zastosował stawkę wynikającą z Uchwały Rady Miasta Świdwin Nr XXIII/179/12 z dnia 12 października 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2013 rok od gruntów pozostałych w wysokości 0,38 zł od 1 m2. Natomiast, chybiony jest zarzut skarżącego, że dane pochodzące z rejestru gruntów są niezgodne stanem faktycznym na rok 2013. Jak to już bowiem wyżej wyjaśniono, organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, nie jest uprawniony do przyjęcia innych danych niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków, które dla organu podatkowego są wiążące. Skoro, z ewidencji wynika jednoznacznie, że grunty objęte umową dzierżawy posiadają symbol Ws, to za takie powinien je uznać organ podatkowy. W odniesieniu do podnoszonego przez skarżącego argumentu, że powierzchnia zajęta przez wody jest mniejsza niż wynika do z decyzji organu I instancji ([...] m2, a nie [...] m2), należy wskazać, że kwestia ta także nie może podlegać ocenie w kontekście odpowiedniego zapisu w ewidencji gruntów i budynków, z której jasno wynika, iż grunt znajdujący się na działce nr [...] przykryty wodami stojącymi wynosi [...] m2, a nie [...] m2. Podnieść należy również, że okresowe wahania poziomu wody, skutkujące zmniejszeniem/zwiększeniem powierzchni gruntu znajdującej się pod wodą, nie stanowi podstawy do przyjęcia za podstawę opodatkowania gruntu mniejszej powierzchni, niż wynika to z ewidencji gruntów i budynków. Podnoszona natomiast przez skarżącego kwestia działania w interesie publicznym, tj. dbałości o urządzenia melioracyjne znajdujące się na działce, może stanowić ewentualnie okoliczność istotną w postępowaniu o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości. Uznając w tych okolicznościach, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw, skargę - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - należało oddalić.