I SA/Sz 615/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-11-04
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Marzena Kowalewska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznając, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego z powodu jej doręczenia podmiotowi niebędącemu stroną postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania, ponieważ decyzja organu I instancji, odmawiająca zwrotu podatku VAT, została skutecznie doręczona K. , która zainicjowała postępowanie. Nawet jeśli K. nie była stroną w ścisłym tego słowa znaczeniu, fakt doręczenia jej decyzji uprawniał ją do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie stwierdzać niedopuszczalność odwołania.Stan faktyczny
K. złożyła wniosek o zwrot podatku VAT za III kwartał 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu części kwoty, wydając decyzję, którą doręczono K. . K. wniosła odwołanie od tej decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została doręczona podmiotowi niebędącemu stroną postępowania. K. zaskarżyła postanowienie Dyrektora do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. [...][...] z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. na rzecz skarżącej K. [...][...] z siedzibą w Szczecinie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...]06.2021 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Dyrektor" lub "organ odwoławczy") stwierdził niedopuszczalność odwołania K. G. W. K. P.-W. w S. (dalej: "K. " lub "Skarżąca") od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].03.2021 r., nr [...], odmawiającej K. zwrotu kwoty podatku od towarów i usług za III kwartał 2020 r. w kwocie [...]zł.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) – dalej: "O.p.", w następującym stanie sprawy.
W dniu 26.10.2020 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ I instancji") wpłynął wniosek K. o zwrot podatku od towarów i usług z tytułu nabycia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej towarów i usług przeznaczonych na potrzeby własne K. w celu tworzenia, budowy i działalności K. , towarów przeznaczonych na zaopatrzenia barów, mes i kantyn prowadzonych na terenie K. i tam sprzedawanych, a także towarów i usług przeznaczonych na potrzeby personelu zagranicznego K. lub członków jego rodzin, przy uwzględnieniu kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych w III kwartale 2020 r.
Pismem z dnia 10.11.2020 r., organ I instancji wezwał K. do usunięcia braków we wniosku z 26.10.2020 r., m.in. poprzez złożenie wyjaśnień co do ujętych faktur VAT. W dniu 17.11.2020 r. K. złożyła wyjaśnienia.
Następnie organ I instancji, pismem z dnia 27.11.2020 r., przesłał do Ministra Obrony Narodowej (dalej: "MON") zakwestionowane dokumenty wraz z wnioskiem o wydanie opinii. Zapytał o zasadność dokonania zwrotu podatku od towarów i usług, wynikającego z zakwestionowanych faktur za III kwartał 2020 r. Wątpliwości organu wzbudziły bowiem faktury na łączną kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, dokumentujące nabycia dokonane m.in. przez członków personelu: niemieckiego, duńskiego, ROM/CZE/HUN/SVK/ FRA/TUR/NLD/SVN/HRV.
Pismem z dnia 22.01.2021 r. MON udzielił odpowiedzi, w której - odnosząc się do otrzymanych dokumentów – wskazał, że przyjąć należy, iż przedmiotowe sprawy dotyczą zastosowania § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie przypadków i trybu zwrotu podatku od towarów i usług siłom zbrojnym, wielonarodowym kwaterom i dowództwom oraz ich personelowi cywilnemu (Dz. U. 2019 r. poz. 1753) – dalej: "rozporządzenie", stanowiącego, iż zwrot podatku przysługuje personelowi zagranicznemu Kwatery lub członkom jego rodzin z tytułu nabycia towarów i usług na terytorium kraju, w ilościach niewskazujących na przeznaczenie handlowe.
Zdaniem MON, zarówno przesłanka nabycia towarów i usług na terytorium kraju w ilościach niewskazujących na przeznaczenie handlowe, jak i przesłanka nabycia towarów i usług przez personel zagraniczny K. i członków jego rodzin na cele prywatne, nie zostały prawnie zdefiniowane lub doprecyzowane. Przepisy wprowadziły ograniczenia jedynie w odniesieniu do pojazdów. Z kolei, w zakresie personelu zagranicznego K. lub członków jego rodzin, wskazana przez organ I instancji przesłanka powiązania zwrotu podatku z tym, że nabyte towary i usługi powinny służyć ułatwieniu, budowie oraz działalności K. , nie została zidentyfikowana na poziomie przepisów powszechnie obowiązujących. W rezultacie, MON pozostawił ocenę przedstawionych do zaopiniowania spraw "właściwości i do decyzji organu podatkowego".
Pismem z 16.02.2021 r., organ I instancji ponownie wezwał K. do złożenia wyjaśnień co do celu zakupu oraz sposobu wykorzystania nabytych towarów i usług przez członków personelu zagranicznego K. , tj. m.in.: A. G., A. H. i J. B..
W wyjaśnieniach z dnia 23.02.2021 r., wskazując na brak możliwości kontaktu z tymi osobami, K. wniosła o rozpatrzenie wniosku w oparciu o dostarczone dokumenty.
Po otrzymaniu opinii MON i wyjaśnień złożonych przez K. , organ I instancji nie przyjął do rozliczenia za III kwartał 2020 r. następujących faktur:
I. Z uwagi na przedmiot nabycia udokumentowany fakturami:
1) wobec członków personelu niemieckiego:
- nr [...] z [...].09.2020 r., na rzecz A. B., dotyczącej zakupu m.in. tyfonu, usługi montażu tyfonu, asysty przy wodowaniu, na kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł,
- nr [...] z [...]01.2020 r., [...] z [...].02.2020 r., [...] z [...].03.2020 r., [...] z [...].04.2020 r. (wraz z fakturą korygującą [...] z [...].04.2020 r.), [...] z [...].05.2020 r., [...] z [...].06.2020 r. i [...] z [...].09.2020 r., wystawionych na rzecz P. W., dotyczących usług z zakresu chowu i hodowli, na łączną kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł;
2) wobec członków personelu duńskiego:
- nr [...] z [...].09.2020 r., wystawionej na rzecz N. S., dotyczącej zakupu zegarka [...], na kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł,
- nr [...] z [...].07.2020 r., wystawionej na rzecz H. T., dotyczącej epilacji laserowej, na kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.
II. Z uwagi na brak wyjaśnień co do celu oraz miejsca wykorzystania zakupionych towarów:
1) wobec członków personelu niemieckiego:
- nr [...] z 4.02.2020 r. i nr [...] z 10.08.2020 r., wystawionych na rzecz A. G., dotyczących postoju jachtu, na łączną kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł,
- nr [...] z [...].07.2020 r., wystawionej na rzecz A. H., dotyczącej zakupu sukni ślubnej, na kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł;
2) wobec członka personelu ROM/CZE/HUN/SVK/FRA/TUR/NLD/SVN/HRV: nr [...] z [...].08.2020 r., wystawionej na rzecz J. B., dotyczącej zakupu płotu wiklinowego, na kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.
III. Z uwagi na wadliwość faktury (brak wskazania towaru, którego zakup dokumentuje): nr [...] z [...].08.2020 r. na kwotę podatku VAT [...] zł, wystawionej na rzecz pana C. - członka personelu duńskiego, na której jako przedmiot zakupu figuruje: "advance payment to pro forma invoice [...]".
W tym stanie sprawy, decyzją z dnia [...].03.2021 r., nr [...], organ I instancji odmówił K. zwrotu kwoty podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] zł. Decyzję tę doręczono K. w dniu 4.03.2021 r.
Pismem z dnia 17.03.2021 r., K. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie:
1) § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie, że nabycie towarów i usług mających znamiona "luksusu" daje podstawę do niedokonania zwrotu podatku od towarów i usług,
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez dowolna ocenę zebranego materiału dowodowego. K. nie zgodziła się z przyjęciem przez organ I instancji, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że wyszczególniony w uzasadnieniu decyzji personel K. nie nabył, na podstawie przedstawionych faktur, uprawnienia do zwrotu podatku od towarów i usług.
W związku z tym K. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przesądzenie o zwrocie podatku od towarów i usług wynikających z faktur wystawionych na rzecz personelu zagranicznego K. , tj.: A. B., P. W., N. S., H. T., A. G., A. H..
Rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia [...].06.2021 r., Dyrektor stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez K. .
W uzasadnieniu, organ odwoławczy powołał się na zapisy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r., poz. 106 ze zm.) oraz art. § 8 ust. 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia i wskazał, że w przypadku kwestionowania przez organ I instancji zasadności zwrotu podatku od towarów i usług wynikającego z poszczególnych faktur stroną postępowania jest:
- K. - w zakresie faktur dokumentujących nabycie towarów i usług na jej potrzeby,
- członkowie personelu zagranicznego K. - w zakresie faktur dokumentujących nabycie przez nich towarów i usług.
Skoro w rozpatrywanej sprawie faktury dotyczą zakupów towarów i usług wyłącznie przez członków personelu zagranicznego K. , to postępowanie, w celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z dokonanymi zakupami, winno być prowadzone wobec nich. Decyzja o odmowie zwrotu podatku z kwestionowanych faktur także winna być skierowana do stron tego postępowania - poszczególnych członków personelu zagranicznego K. (lub też ustanowionemu przez nich pełnomocnikowi).
Nadto organ odwoławczy przywołał opinię MON z dnia 22.01.2021 r., odnoszącą się wyłącznie do kwestii zasadności zwrotu podatku od towarów i usług na rzecz personelu zagranicznego K. i członków jego rodzin. MON, przedstawiając swoje stanowisko, wskazał, że przedłożone do zaopiniowania sprawy powinny być rozpatrywane przede wszystkim w relacji osoba wnioskująca - organ podatkowy. W ocenie organu odwoławczego, rozpatrywanej sprawie tak się jednak nie stało. Organ I instancji nieprawidłowo skierował do K. wezwania do wyjaśnienia wątpliwości związanych z fakturami zakupu towarów i usług przez członków personelu zagranicznego K. . Decyzja odmawiająca zwrotu również nie została skierowana do stron postępowania - osób wnioskujących o zwrot (rolą K. jest przekazanie ich wniosku do organu podatkowego). Organ odwoławczy zaakcentował przy tym, że organ I instancji wydał rozstrzygnięcie odmowne nawet w sytuacji, gdy pełnomocnik K. w swoich wyjaśnieniach wskazywał, że nie ma kontaktu z członkami personelu zagranicznego K. . Takie postępowanie nie zapewnia zaś należytej ochrony praw procesowych wnioskodawców.
Organ odwoławczy doszedł do wniosku, że wobec powyższego decyzja
z dnia [...].03.2021 r. nie została wprowadzona do obrotu prawnego. Brak jest więc rozstrzygnięcia, które mogłoby podlegać kontroli instancyjnej poprzez złożenie odwołania, a w takiej sytuacji znajduje zastosowanie art. 228 § 1 pkt O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania.
Pismem z dnia 2.07.2021 r., K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora z dnia [...].06.2021 r., domagając się uchylenia zaskarżonego aktu oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania przed Sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 228 § 1 O.p. w zw. z § 10 ust. 1-3 rozporządzenia, poprzez wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania w sytuacji, gdy nie zachodziły warunki do jego wydania, a odwołanie K. od decyzji organu I instancji z dnia [...].03.2021 r. powinno zostać merytorycznie rozpatrzone w oparciu art. 233 § 1 pkt 1 lub 2 O.p.
W uzasadnieniu Skarżąca powołała się na przepisy § 8 ust. 1 i 2 oraz § 10 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, wskazując, że z treści tych przepisów wynika, iż mamy do czynienia z jednym wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług. Wyraz "wniosek" został bowiem użyty w liczbie pojedynczej, a nie mnogiej. Tak przyjęta przez normodawcę konstrukcja prowadzi do konkluzji, że wniosek ten (a nie wnioski) składa jeden podmiot. Podmiot ten został zaś określony w § 10 ust. 1 rozporządzenia nazwą własną - K. . W konsekwencji, K. jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o zwrot kwoty podatku od towarów i usług również w części obejmującej zwrot dla personelu zagranicznego i członków ich rodzin, jak i do występowania w postępowaniu zainicjowanym tym wnioskiem. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca wskazała na uzasadnienie projektu powołanego rozporządzenia, w którym to na stronie 3 wyjaśniono, że "przepisy te wskazują, że zwrot podatku będzie następował na wniosek K. (§ 10 ust. 1-2)". W ocenie Skarżącej, celem tak przyjętego rozwiązania było uproszczenie postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług, z uwagi na m.in. czasowe przebywanie personelu zagranicznego na terytorium RP oraz brak znajomości przez ten personel języka polskiego.
Ponadto, zdaniem Skarżącej, stanowisko to potwierdza długoletnia praktyka organów skarbowych w zakresie zwrotu podatku. Skarżąca wskazała na analogiczną sprawę o zwrot podatku od towarów i usług dla personelu zagranicznego, w której Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...].08.2020 r., nr [...]; [...], rozpoznał merytorycznie odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S.. Podkreśliła, że w tej sprawie organ odwoławczy nie kwestionował legitymacji Kwatery do występowania w postępowaniu podatkowym. Nie podważał tej legitymacji także na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Szczecinie, jak również w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca zwróciła również uwagę, że opinia MON z dnia 22.01.2021 r., na którą powołał się organ w uzasadnieniu swojej decyzji, nie wyklucza legitymacji K. do występowania w postępowaniu podatkowym. Wskazuje jedynie, że indywidualne uprawnienia personelu zagranicznego K. lub członków jego rodzin, powinny zostać rozpatrzone w oparciu o § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ wskazał, że w innej sprawie - na wniosek jednego z członków personelu zagranicznego K. , Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej procedowali wniosek o wznowienie postępowania. Wnioskodawca, który ze względu na nieobecność w kraju nie udzielił wyjaśnień (za pośrednictwem K. , która została do ich złożenia wezwana), uważał, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Okoliczności tej sprawy i zaprezentowana argumentacja spowodowały, że organ odwoławczy zgodził się z twierdzeniami wnioskującego członka personelu zagranicznego K. . Wydane rozstrzygnięcie nie zostało zaskarżone. K. otrzymała decyzję wydaną wobec tego żołnierza. Dyrektor szczegółowo opisał w niej powody podjętego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.)
- dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisów art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika zaś, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora z dnia [...].06.2021 r., stwierdzające niedopuszczalność wniesionego przez Skarżącą odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].03.2021 r., odmawiającej K. zwrotu kwoty podatku od towarów i usług za III kwartał 2020 r.
Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 O.p. Zgodnie z tymi przepisami organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania (art. 228 § 1). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 228 § 2).
Powodem wydania zaskarżonego postanowienia było uznanie przez organ odwoławczy, że złożone odwołanie było niedopuszczalne, albowiem decyzja z dnia [...].03.2021 r., od której Skarżąca wniosła odwołanie, nie weszła do obiegu prawnego. Zdaniem Dyrektora, decyzję tę wydano wobec podmiotu nieposiadającego legitymacji procesowej w sprawie (K. ) i nie doręczono jej podmiotom będącym stronami przeprowadzonego postępowania podatkowego (członkowie Korpusu). Brak jest więc rozstrzygnięcia, które mogłoby podlegać kontroli instancyjnej poprzez złożenie odwołania.
Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że w literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że niedopuszczalność odwołania, o której jest mowa w art. 228 § 1 pkt 1 O.p., może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Z przyczyn podmiotowych niedopuszczalność odwołania zachodzi w razie wniesienia odwołania przez osobę niemającą zdolności do czynności lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania, a więc gdy określony podmiot nie jest adresatem (podkreślenie Sądu) zaskarżonej odwołaniem decyzji lub gdy nie wykazał, że decyzja ta narusza jego interes prawny. Natomiast wśród przyczyn o charakterze przedmiotowym skutkujących niedopuszczalnością odwołania wymienia się także sytuację, gdy decyzja nie weszła do obrotu prawnego, z uwagi na jej niedoręczenie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.04.2014 r., sygn. akt I GSK 543/12, a także zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.06.2016 r., sygn. akt II FSK 1439/14, i z dnia 23.03.2012 r., sygn. akt I FSK 609/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29.07.2021 r., sygn. akt III SA/Kr 545/21 - orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja podatkowa rozpoczyna bowiem swój byt prawny z chwilą doręczenia jej stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał, zgodnie z art. 212 O.p.
Powyższe oznacza, że decyzja administracyjna, tj. akt zawierający określone elementy, dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych dla strony skutków. Jest tzw. decyzją nieistniejącą (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, wyd. 6, Warszawa 2008, s. 305).
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skorzystanie przez organ odwoławczy z dyspozycji art. 228 § 1 pkt 1 O.p. było nieprawidłowe.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że w rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji z dnia [...].03.2021 r. została wydana w następstwie rozpoznania wniosku K. o zwrot podatku od towarów i usług z tytułu nabycia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej towarów i usług przeznaczonych na potrzeby własne K. w celu tworzenia, budowy i działalności K. , towarów przeznaczonych na zaopatrzenia barów, mes i kantyn prowadzonych na terenie K. i tam sprzedawanych, a także towarów i usług przeznaczonych na potrzeby personelu zagranicznego K. lub członków jego rodzin, przy uwzględnieniu kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych w III kwartale 2020 r. Adresatem ww decyzji zawierającej rozstrzygnięcie co do zwrotu podatku od towarów i usług z tytułu nabycia przez K. i nabycia przez personel zagraniczny K. lub członków rodzin - jest K. . Decyzję tę doręczono skutecznie Skarżącej w dniu 4.03.2021 r. (k. 47 akt administracyjnych). Odwołanie od tej decyzji w dniu 18.03.2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosła K. .
Z zestawienia powyższych danych jasno zatem wynika, że decyzja z dnia [...].03.2021 r. została wydana wobec podmiotu, który zainicjował postępowanie podatkowe w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług. Decyzja ta została adresatowi skutecznie doręczona i to adresat decyzji (K. ) wniósł kwestionowane odwołanie. Nie sposób zatem uznać, że w sprawie brak jest rozstrzygnięcia, które mogłoby podlegać kontroli instancyjnej poprzez złożenie odwołania. Decyzja z dnia [...].03.2021 r. weszła bowiem do obrotu prawnego i stała się decyzją istniejącą, od której na podstawie art. 220 § 1 O.p. służyło stronie – adresatowi decyzji, odwołanie. Z prawa tego strona skorzystała.
Nawet zatem w przypadku przyjęcia hipotetycznego założenia (które będzie zweryfikowane przez organ odwoławczy), że w rozpoznawanej sprawie K. nie była stroną postępowania, a jedynie podmiotem "przekazującym" do organu podatkowego ww. wniosek o zwrot podatku od towarów i usług, odnoszący się do członków Korpusu, to fakt wydania wobec K. i doręczenia jej decyzji, uprawniał Skarżącą do złożenia odwołania. Natomiast okoliczność, że organ odwoławczy na etapie wstępnego badania złożonego przez K. odwołania doszedł do wniosku, że decyzja organu I instancji dotknięta jest wadami (zdaniem organu wynikającymi z błędnego procedowania wobec K. a nie wobec członków Korpusu) nie mógł być podstawą do wydania postanowienia przewidzianego art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Organ powinien był natomiast podjąć jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 233 O.p.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że nie zachodzą przeszkody do merytorycznego rozpoznania sprawy, jakie wskazano w zaskarżonym postanowieniu. Wobec braku rozstrzygnięcia o zasadności zwrotu, na tym etapie postępowania sądowego nie mogło dojść oceny zasadności zarzutów co do zasadności odmowy zwrotu podatku od towarów i usług.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający zobowiązany będzie do uwzględnienia przedstawionej argumentacji.
O zasądzeniu od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania orzeczono z kolei stosownie do art. 200 i art. 209 P.p.s.a., mając na uwadze to, że żądanie w tym przedmiocie zostało sformułowane już w skardze, a zatem w terminie określonym w art. 210 § 1 P.p.s.a. Zasądzoną kwotę obliczono w oparciu o art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), uwzględniając, że od skargi wniesionej w niniejszej sprawie należny jest wpis stały w kwocie [...]zł, w myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021, poz. 535). W konsekwencji, kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmuje wspomnianą wysokość wpisu od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej([...] zł) oraz opłatę skarbową za złożenie wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa ([...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło