I SA/Sz 662/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze Jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za marzec 2001 r. wraz z odsetkami oraz za koszty postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 19 września 2007 r. wpłynął do Sądu, wraz ze skargą, wniosek M. W. o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku skarżący dołączył : - zaświadczenie pracodawcy Spółki "E." z dnia 20 sierpnia 2007 r., - zeznanie M. W. PIT 37 za rok podatkowy 2006 r., - zaświadczenie lekarskie z dnia 20 sierpnia 2007 r. stwierdzające stan zdrowia, - porozumienie pomiędzy pracodawcą Spółką E. a M. W. z dnia 27 czerwca 2003 r., zmieniające wynagrodzenie, - akt notarialny z dnia 29 sierpnia 2000 r. o wyłączeniu wspólności majątkowej małżeńskiej pomiędzy K.W.a M. W.. Następnie, wykonując zobowiązanie Sądu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na urzędowym formularzu PPF. Z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i PPF wynika, że skarżący jest zatrudniony w spółce E. S.A. z wynagrodzeniem w wysokości 936 zł brutto. Ponadto skarżący pełni funkcję wiceprezesa Spółki I. od 28 sierpnia 2000 r., nie pobierając wynagrodzenia z tego tytułu. Z żoną K. od 2000 r. pozostaje w rozdzielności majątkowej, jednakże wspólnie utrzymują i wychowują dwójkę dzieci. Ponadto poinformował, iż koszty leczenia choroby wrzodowej dwunastnicy miesięcznie wynoszą ok. 300 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wnioskodawca podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – K. W. i synem – M. W. oraz córką – K.W.. Ponadto skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnych nieruchomość (mieszka w domu małżonki) oraz oszczędności. Dnia 19 października 2007 r. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia następujących dokumentów: 1. odpisu rocznego zeznania podatkowego za 2006 r. dotyczącego małżonki skarżącego K. W. wraz z potwierdzeniem jego złożenia w urzędzie skarbowym, 2. dodatkowego oświadczenia skarżącego dotyczące stanu majątkowego małżonki oraz wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów od początku 2007 r. wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe okoliczności , 3. dodatkowego oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, zawierającego wyjaśnienia czy: - odbierająca korespondencję teściowa prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, jeśli tak – należy podać informacje na temat wysokości jej dochodów i stanu majątkowego; jeśli nie - należy wyjaśnić, czy ewentualnie partycypuje w kosztach utrzymania z tytułu wspólnego zamieszkiwania i w jakiej wysokości, - czy wraz ze skarżącym zamieszkują również inne osoby, czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, jeśli tak – należ podać informacje na temat wysokości ich dochodów i stanu majątkowego, czy ewentualnie partycypują w kosztach utrzymania domu, w jakiej wysokości, 4. wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny (w tym na leczenie) wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich dwóch miesięcy, 5. wyciągu z posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych ze stanem środków na tych rachunkach za okres od 18 sierpnia 2007 r. do 18 października 2007 r., 6. dokumentu potwierdzającego, iż skarżący od początku roku 2007 r. do 18 października 2007 r. nie pobierał wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji wiceprezesa I. Sp. z o.o. (zaświadczenie Spółki), 7. zaświadczenia właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy czy skarżący i jego rodzina korzystali od początku 2007 r. ze środków pomocy społecznej. Wykonując zobowiązanie Sądu, wnioskodawca oświadczył, iż z małżonką jak i teściową nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto podał, że nie posiada rachunku bankowego, ani nie korzysta ze środków pomocy społecznej jak i nie pobiera wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji wiceprezesa spółki I.. Do pisma nie dołączył dokumentów, o które wezwał Sąd. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w osobie referendarza sądowego, odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie, skarżący w ustawowym terminie, złożył do Sądu sprzeciw. W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2007 r. wskazał, iż wezwanie o dostarczenie określonej dokumentacji nie znajduje uzasadnienia w obecnym stanie prawnym. Następnie podkreślił, iż poza miesięcznym dochodem 936 zł brutto, nie posiada innych źródeł dochodu, ani rzeczy nieruchomych bądź ruchomych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast przez uszczerbek, należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Jednakże to osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 252 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Stosownie do art. 255 p.p.s.a. "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego". W niniejszej sprawie informacje zawarte we wniosku PPF, jak i dołączone dokumenty, były niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej jak i rodzinnej wnioskodawcy, zatem zasadnie wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających i uzupełniających złożone oświadczenie, pouczając go o skutkach nie zastosowania się do jego treści. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M.W. złożył oświadczenie, nie przedkładając dokumentów, o które wnosił Sąd. Skarżący wskazał jedynie we wniosku i uzupełniających pisma, iż osiąga dochód w wysokości 936 zł brutto, natomiast wydatki na leczenie stanowią koszt ok. 300 zł miesięcznie, jednakże nie podał kwot innych wydatków, a jest oczywiste, że musi ponosić pewne koszty swojego utrzymania. Ponadto nie przedłożył zaświadczenia ze spółki I., w której pełni funkcję wiceprezesa, na potwierdzenie podnoszonej przez niego okoliczności, iż nie pobiera wynagrodzenia. W ocenie Sądu, niewyjaśnienie przez skarżącego wątpliwości odnoszących się do jego stanu majątkowego, uniemożliwiło dokonanie prawidłowej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Należy wyjaśnić, iż dokumenty żądane przez Sąd, stanowią "dokumenty źródłowe, które w przypadkach budzących wątpliwości mogą potwierdzać przedstawione przez wnioskodawcę dane o jego majątku, dochodach i stanie rodzinnym", a więc są to dokumenty wskazane w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 Nr 227, poz. .2245). W przypadku nieprzedłożenia, na wezwanie Sądu, stosownych dokumentów, wnioskodawca musi liczyć się odpowiednimi konsekwencjami, tj. odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto w urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał, iż żona należy do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, natomiast w piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2007 r. poinformował, iż nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, a ponadto zaznaczył, iż pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Z kolei w sprzeciwie poinformował, iż nie przedłożył oświadczeń o stanie majątkowym małżonki ponieważ, jest z nią w konflikcie. Wobec stwierdzonych rozbieżności, Sąd uznał wyjaśnienia skarżącego w tej kwestii za niewiarygodne. Niezależnie od powyższego, należy zaznaczyć, że rozdzielność majątkowa istniejąca pomiędzy małżonkami nie wyłącza obowiązków wynikających z art. 23 i art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), a więc małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli jak też są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Zatem Sąd badając zasadność wniosku, bierze pod uwagę również dochody współmałżonka, niezależnie od rodzaju ustroju majątkowego istniejącego pomiędzy małżonkami. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie podał w jakiej sytuacji majątkowej i finansowej znajduje się jego małżonka pomimo, iż został o to wezwany, co przesądza o tym, iż nie wyjaśnił również wątpliwości i w tej kwestii. Wobec powyższego należy wskazać, że wnioskodawca poprzez nieuzupełnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nie udowodnił, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji.