I SA/Sz 664/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. i C. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 31 maja 2013 r. M. T. i C. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 7 maja 2013 r. nr [...] w którym Dyrektor Izby Skarbowej w S. uznał za nieuzasadnione zażalenie M. T. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w spawie rozpatrzenia zarzutów z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzanego na podstawie tytułu wykonawczego nr[...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na fakt, iż na postanowienie wydane w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej zwanej "k.p.a.") nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał także, że C. T. nie jest stroną postępowania egzekucyjnego, w związku z czym wniesione przez niego podanie stanowiło, stosownie do treści art. 234 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej zwanej "k.p.a.") "materiał, który organ prowadzący postępowanie rozpatrywał z urzędu". Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I zobowiązano C. T. do wskazania, czy podpisując ww. skargę działał jako strona – pod rygorem odrzucenia skargi, czy jako uczestnik postępowania – pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, czy też jako pełnomocnik M. T. – jeżeli tak, to zobowiązano go złożenia pełnomocnictwa procesowego do występowania w jej imieniu – pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie C. T. wskazał, że działa w charakterze strony ponieważ na podstawie art. 28 k.p.a. jest stroną we własnej sprawie, w charakterze uczestnika postępowania może występować według uznania Sądu, zaś w charakterze pełnomocnika M. T. również występuje ponieważ nie stać jej na zawodowego pełnomocnika. Do pisma nie dołączył jednak pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: W odniesieniu do M. T. skarga podlega odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej zwaną "p.p.s.a.") natomiast w odniesieniu C. T. skarga podlega odrzuceniu z uwagi na brak interesu prawnego do wniesienia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej zwaną "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, stosownie zaś do art. 58 § pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., a obejmuje on: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie przez stronę skarżącą aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżąca M. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. w trybie art. 37 k.p.a. Zgodnie z przytoczonym przepisem stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sytuacji, gdy ww. organ nie zawiadomi strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem przyczyn zwłoki i podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Przepis ten ma na celu likwidację bezczynności organu administracji publicznej w trybie administracyjnym. Rozpoznanie zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 k.p.a. następuje w drodze czynności nadzorczej, która nawet jeżeli jest ujęta w formę postanowienia nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Ponadto brak jest szczególnych unormowań kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zaskarżenia tego postanowienia. W konsekwencji stronie nie przysługuje prawo podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Jest to uzasadnione tym, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu, która musi być poprzedzona złożeniem zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Ponadto ww. postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania (incydentalnych), lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r. II OSK 560/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 74/12, Lex nr 1273832; wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2259/10, Lex nr 1145577). Zgodnie z cytowanym na wstępie art. 3 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznaje jedynie skargi wnoszone na postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Natomiast zaskarżone postanowienie do takich postanowień nie należy, wobec czego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ponadto podkreślić należy, iż akt wydany na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie przysługuje też na niego zażalenie. Akt ten nie mieści się w kategorii postanowień o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a zatem nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 306/05 publ. LEX nr 196463). Co więcej, nie mieści się ono w kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1 oraz pkt 3-8 p.p.s.a. Na marginesie Sąd nadmienia, iż w tut. Sądzie została zarejestrowana (pod sygn. akt I SAB/Sz 9/13) skarga M. T. na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., która zostanie merytorycznie rozpoznana przez Sąd. Odnosząc się natomiast do wniesienia skargi przez C. T. podnieść należy, iż zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, a to oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a zaskarżoną decyzją. Musi to być interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997 nr 2, poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Osoba, która nie ma interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W zaskarżonym do Sądu postanowieniu, wydanym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., Dyrektor Izby Skarbowej w S. uznał zażalenie M. T. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w spawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Podnieść zatem należy, iż w przedmiotowej sprawie wyłącznie M. T. jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 - zwanej dalej "u.e.g.z."). Tym samym w myśl art. 37 § 1 k.p.a. wyłącznie jej - jako stronie - przysługiwało prawo złożenia zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na postawie tytułu wykonawczego nr [...] i żaden inny podmiot np. małżonek zobowiązanego, zarzutów takich zgłosić nie może, w związku z czym w konsekwencji, żaden inny podmiot nie może też złożyć zażalenia na przewlekłe prowadzenia postępowania w tym przedmiocie. Wskazać także należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 77/13 oddalił skargę C. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego, uznając, iż C. T. nie był stroną postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego na zobowiązaną M. T.. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1337/06, jeżeli ustalenie co do braku legitymacji skarżącego jest rezultatem badania jego interesu prawnego odrzucenie skargi uznać należy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny. Sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie. Końcowo Sąd nadmienia także, że C. T. nie jest także uczestnikiem postępowania ponieważ wynik postępowania sądowego, jak to już wyżej wskazano, nie dotyczy jego interesu prawnego. Nie występuje również w sprawie jako pełnomocnik M. T. albowiem wezwany do wykazania, czy jest pełnomocnikiem strony i złożenia pełnomocnictwa nie dokonał tego w zakreślonym przez Sąd terminie. Wobec powyższego, skarga jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 i art. 58 § 3 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu.