I SA/Sz 674/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-11-04
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Zygmunt Chorzępa, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieuiszczony postój w strefie płatnego parkowania, tytuł wykonawczy może być wystawiony na jednego ze współwłaścicieli pojazdu bez konieczności ustalania, która osoba faktycznie korzystała z pojazdu w danym dniu?Ratio decidendi
W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieuiszczony postój w strefie płatnego parkowania, obowiązek zapłaty obciąża właściciela pojazdu, a wystawienie tytułu wykonawczego na jednego ze współwłaścicieli jest zasadne, jeśli nie wykazano jednoznacznie, że inny współwłaściciel był użytkownikiem pojazdu w okresie objętym tytułem. Nie ma obowiązku ustalania osoby faktycznie korzystającej z pojazdu w strefie płatnego parkowania w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
W. B. jako współwłaściciel pojazdu został obciążony opłatą dodatkową za nieuiszczony postój w strefie płatnego parkowania w Szczecinie w okresie od 17 sierpnia 2005 r. do 20 lipca 2006 r. Prezydent Miasta Szczecin wystawił tytuł wykonawczy na W. B., który wniósł zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku podstawy prawnej tytułu wykonawczego. Zarzucał też, że nie jest w stanie wskazać, kto faktycznie korzystał z pojazdu, gdyż nie prowadził ewidencji użytkowania samochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.), art. 18 i art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r. ze zm.), art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 oraz art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 115 z 2007 r. ze zm.) oraz przepisami § 7 ust. 1 i 4 oraz § 11 ust. 1 uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecin z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecin oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 113, poz. 1932) zmienionej uchwałą Rady Miasta Szczecin z dnia 22 grudnia 2004 r. Nr XXIX/576/04 w sprawie ustalenia stref parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecin oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 99, poz. 2168).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz., po rozpatrzeniu zażalenia W. B. na postanowienie Prezydent Miasta Sz. z dnia [...] r. w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta Sz., będąc w sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym, po doręczeniu W. B. upomnienia Nr [...] z dnia 22 października 2006 r., wystawił wobec tego dłużnika tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia 30 maja 2007 r. obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] Nr rej. [...] w kwocie [...] zł w okresie od 17 sierpnia 2005 r. do dnia 20 lipca 2006 r. i koszty upomnienia [...] zł.
Tytuł wykonawczy został dłużnikowi doręczony 19 lipca 2006 r. a jako podstawę egzekwowanej należności wskazano ustawę o drogach publicznych i dwie uchwały Rady Miasta Sz.
Pismem z dnia 26 lipca 2007 r. dłużnik wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne podnosząc nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie wymogów określonych w przepisie art. 27 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej uegz) a w piśmie z 4 lipca 2007 r. oświadczył że przedmiotowy pojazd jest środkiem trwałym w firmie, nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji użytkowania samochodu i nie jest w stanie podać, kto w danym dniu korzystał z samochodu.
Prezydent Miasta Sz. postanowieniem z dnia [...] r. uznał zarzut za nieuzasadniony.
Zażalenie dłużnika spowodowało uchylenie postanowienia organu I instancji postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. z dnia
[...] r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z [...] r. organ
I instancji, uznał ponownie zarzuty podniesione przez dłużnika za nieuzasadnione.
Rozpatrując zażalenie dłużnika, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Sz. postanowieniem z dnia [...] r., nie podzieliło trafności zarzutów odwołania w zakresie naruszenia przepisów art. 33 pkt 4, i pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i orzeczenie organu I instancji utrzymało w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpatrzeniu skargi dłużnika, uchylił zaskarżone postanowienie i Prezydent Miasta Sz. ponownie rozpatrzył zarzuty dłużnika, uprzednio wzywając go do wskazania w sposób nie budzący wątpliwości osoby lub osób, które w dniach i w godzinach wymienionych w upomnieniu z 22 października 2005 r., i we wskazanym okresie, korzystały z samochodu o nr rej. [...], w szczególności, czy osobą korzystająca z tego pojazdu był drugi wspólnik Spółki czy też inne osoby, ze wskazaniem danych osobowych i adresu osób korzystających w danym dniu i godzinie ze wskazanego samochodu.
Dłużnik, w piśmie z dnia 31 stycznia 2010 r. oświadczył, że nie jest możliwe spełnienie żądania albowiem, jak wskazywał w toku postępowania, przedmiotowy samochód był użytkowany przez osoby w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jak i prywatnie, a ponieważ nie prowadzono ewidencji w tym zakresie,
(taki obowiązek nie wynika również z przepisów prawa), podanie żądanych danych nie jest możliwe.
Postanowieniem z dnia [...] r., Prezydent Miasta Sz., ponownie uznał za niezasadne zgłoszone przez dłużnika zarzuty.
Opierając swoje stanowisko na przepisie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, że przedmiotowy samochód został zarejestrowany przez inspektorów w strefie płatnego parkowania na 48 blankietach zawiadomień o nieopłaceniu postoju przez umieszczenie zawiadomienia
za wycieraczką szyby samochodu, który to obowiązek opłacenia postoju wynika z treści art. 13 ust. 1 i art. 13f ustawy o drogach publicznych. Dłużnik w okresie objętym tytułem wykonawczym był współwłaścicielem przedmiotowego pojazdu, a więc nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej, którą jest osoba wskazana w tytule wykonawczym.
Wskazanie drugiego współwłaściciela, czy informacji że samochód mogły używać inne osoby, nie zmienia tej oceny, skoro dłużnik nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że w określonych dniach okresu wskazanego w upomnieniu samochód był użytkowany przez konkretne osoby.
Organ I instancji nie podzielił również trafności zarzutów niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, skoro wskazano w nim podstawę prawną powołując ustawę o drogach publicznych i dwie Uchwały Rady Miasta Szczecin.
W zażaleniu z 17 marca 2010 r., dłużnik zarzucił Prezydentowi Miasta naruszenie art. 33 pkt 4 i pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i wniósł o uchylenie postanowienia.
W uzasadnieniu zażalenia dłużnik wskazał, iż wady prowadzonego postępowania nie zostały usunięte, a on nie jest w stanie wskazać kto, kiedy używał przedmiotowego samochodu albowiem nie prowadził w tym zakresie ewidencji. Organ I instancji pominął fakt, że W. B. jest współwłaścicielem pojazdu, co było przedmiotem oceny Sądu. Pominięcie w tytule wykonawczym wszystkich współwłaścicieli pojazdu stanowi naruszenie prawa, art. 153 ustawy prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd.
Dlatego, zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, co nakazuje uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. rozpatrując zażalenie, przywołując przepis art. 15 § 1 i art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, przepis art. 13 ust. 1, art. 13b ust. 1, art. 13f ustawy o drogach publicznych, odwołując się do dwóch Uchwał Rady Miasta z 1 grudnia 2003 r. i z dnia 22 grudnia 2004 r., 48 zawiadomień o nieopłaceniu postoju samochodu o nr rejestracyjnym SZ 7596C w strefie płatnego parkowania, stwierdziło, że zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania zebrane w sprawie są wystarczającym środkiem dowodowym dla wykazania powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, który powstał z mocy prawa (art. 13f ustawy o drogach publicznych). W zawiadomieniu podane są dane pozwalające na jednoznaczne stwierdzenie gdzie, którego dnia i o której godzinie, samochód o danym numerze rejestracyjnym pozostawał w strefie parkowania bez uiszczenia należnej opłaty. Dłużnik, wzywany o wskazanie użytkowników samochodu w dniach wskazanych w upomnieniu, dowodów w tym zakresie nie przedstawił.
Uznając, że to na dłużniku jako współwłaścicielu pojazdu ciąży obowiązek wykazania osoby, używającej samochodu w strefie parkowania we wskazane dni, kiedy nie była uiszczona opłata parkingowa, oraz mając na uwadze fakt, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstał z mocy prawa, organ odwoławczy w braku ustalenia konkretnych użytkowników przedmiotowego samochodu, w dniach wskazanych w upomnieniu nie dopatrzył się naruszenia prawa.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wystawiony tytuł wykonawczy, obejmował należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój przedmiotowego samochodu, na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania
na terenie miasta Szczecina. Skoro W. B. (współwłaściciel przedmiotowego samochodu) nie wskazał kto faktycznie parkował przedmiotowy samochód w danym dniu w strefie płatnego parkowania, to zdaniem Kolegium, Prezydent Miasta Szczecin trafnie wskazał W. B. jako zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.
Odnosząc się do zarzutu, naruszenie przez organy administracji przepisu
art. 153 ustawy o prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż Sąd stwierdził, iż obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika
z przepisów prawa a nadto, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża co do zasady właściciela, chyba że wykaże, że samochód użyczył innej osobie. Nadto wskazał, że skoro Prezydent Miasta Szczecina wystawia tytuł wykonawczy w oparciu o posiadane rejestry, zawierający niekompletne dane dotyczące osoby zobowiązanej, to prowadzenie egzekucji w oparciu o wadliwy tytuł wykonawczy nie powinno mieć miejsca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że mimo iż Prezydent Miasta Szczecin dysponował danymi obu współwłaścicieli, W. B. i M. B., tytuł wykonawczy wystawił na jednego z nich, wskazując w uzasadnieniu postanowienia na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2467/08, że wystawienie tytułu wykonawczego na jednego ze współwłaścicieli pojazdu w celu wyegzekwowania opłaty za nieuiszczony postój tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, gdy w toku postępowania nie wykazał dowodów zwalniających go z obowiązku uiszczenia opłat nie narusza przepisu art. 5 Konstytucji RP i art. 7 i art. 77 kpa.
Wskazując na powyższy pogląd, Organ odwoławczy uznał zarzuty co do błędu osoby zobowiązanej za niezasadne.
Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut naruszenia przepisu art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym polegającej na braku w tytule wykonawczym wskazania podstawy prawnej obowiązku.
Przywołując cyt. przepis, organ odwoławczy stwierdził, że tytuł wykonawczy wystawiony przez Prezydenta Miasta Szczecina zawiera wszystkiego elementy, w tym wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku co polega na wskazaniu aktu prawnego, zawierającego przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki. W sprawie tytuł wykonawczy wskazuje jako podstawę obowiązku ustawy o drogach publicznych i dwie Uchwały Rady Miasta Szczecin, i tym samym czyni zadość wymogom wskazanego przepisu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, pełnomocnik W. B. zarzucił postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. z [...] r. naruszenie przepisu art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym oraz naruszenie art. 153 ustawy prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań do co dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 422/09 i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu I instancji i zarządzenie od organu, ma rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wywiódł po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie, że podjęte w sprawie wyjaśnienia i ustalenia nie usuwają podnoszonej w czasie postępowania jego wadliwości co stanowi naruszenie przepisu art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i art. 153 ustawy prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dalej autor skargi, dokonuje analizy materiału dowodowego zebranego
w sprawie, w szczególności wyjaśnień skarżącego, wywodzi, iż dostatecznie wykazał, że samochód był użytkowany przez inne osoby niż skarżący.
Nadto, wskazał, że skarżący nie jest jedynym właścicielem przedmiotowego samochodu, co w zakresie niekompletności tytułu wykonawczego i tym samym jego wadliwości wypowiedział się Sąd. Brak wystawienia tytułu wykonawczego
na wszystkich współwłaścicieli stanowi, zdaniem skarżącego naruszenie przepisu
art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zmienia tej oceny, powołanie przez organ odwoławczy poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 grudnia 2005 r., albowiem wyrażona ocena prawna była dla organów wiążąca i zgodnie z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażoną w wyroku z 8 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1141/07, jej naruszenie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, powołując argumentację przywołaną w uzasadnieniu postanowienia, podkreślając, że wyrokiem z 3 września 2009 r. Sąd nakazał rozpatrzyć zarzuty dłużnika zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o ustalenia i oceny oparte o posiadane rejestry, co organy uczyniły, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej: p.p.s.a. - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia skargę należało oddalić, Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia,
że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa w podanym wyżej zakresie.
Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie w punktach 1 - 10f.
Zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni
od otrzymania tytułu wykonawczego - o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej) - co oznacza, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, np. w zażaleniu
na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać (po ewentualnym uzyskaniu stanowiska wierzyciela - jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem).
W przedmiotowej sprawie organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta Szczecin, będący równocześnie wierzycielem egzekwowanej należności, zatem nie powstała konieczność - przewidziana w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej -zwracania się do wierzyciela o uprzednie zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Stanowisko takie zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowym (vide: uchwała NSA z 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FPS 4/06, pubi, w ONSA i WSA 2007/5/112; wyrok NSA z 21 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 400/08, publ. LEX nr 549015), zasadnie więc organ egzekucyjny wydał przedmiotowe postanowienie na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, bez uzyskania stanowiska wierzyciela.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym ostateczne postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów, wobec czego - w związku z charakterem obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania - wskazać należy, iż obowiązek poniesienia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, "korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, tzn. w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej".
Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3).
Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2).
Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta
(art. 19 ust. 5) - jak ma to miejsce w przypadku Szczecina.
Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił.
Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonalne związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wymagane. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Również przepisy ustawy stwierdzające, iż opłaty te są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane, określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku.
Sporządzane przez inspektora SPP (działającego z upoważnienia zarządcy drogi) zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania – jak
to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w 48 przypadkach, w okresie od 17 sierpnia 2005 r. do 20 lipca 2006 r. - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową i wystarczającą informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty. Ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwał Rady Miasta Szczecin nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru", nie można też uznać, by taki sposób dodatkowego informowania korzystającego ze strefy płatnego parkowania naruszał prawa gwarantowane w Konstytucji, tym bardziej, iż dokument ten nie nakłada na korzystającego z parkingu jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Obowiązek poniesienia opłaty powstał bowiem z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w strefie.
Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna [...] zł stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego inspektorów SPP braku poniesienia w 48 przypadkach opłaty za parkowanie należącego również do skarżącego samochodu osobowego marki [...] Nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania. Niesporne jest również, że wierzyciel (Prezydent Miasta Szczecin) wzywał skarżącego W. B. do uiszczenia ww. kwoty, a wobec niedokonania zapłaty, wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy i skutecznie go doręczył, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne, występując w nim w roli organu egzekucyjnego. Odnosząc się kolejno do treści zarzutów skargi, stwierdzić należy, że zarzut naruszenia art. 33 pkt 4 i ustawy egzekucyjnej (błędu co do osoby zobowiązanego) nie jest on zasadny.
Zarzut naruszenia art. 33 pkt 4 ustawy egzekucyjnej, skarżący uzasadnił tym,
że z samochodu marki [...] korzystały inne osoby (będące krewnymi lub współpracownikami), co obligowało zarządcę drogi Prezydenta Miasta Szczecina
do ustalenia kto korzystał faktycznie ze strefy, skoro właściciel nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji korzystających, z samochodu, a on sam z pojazdu nie korzystał.
Zdaniem Sądu, logiczna wykładnia przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazuje, iż "korzystającym z drogi" w chwili parkowania pojazdu w SPP jest osoba pozostawiająca pojazd w tej strefie (praktycznie osoba kierująca pojazdem), gdyż jest to osoba, która posiada (a przynajmniej powinna posiadać) świadomość parkowania pojazdu w takiej strefie i praktycznie tylko ona może w tym momencie dokonać technicznej czynności dokonania opłaty (poprzez nabycie i zakreślenie biletu parkingowego lub dokonanie opłaty w tzw. parkomacie i umieszczenie tych dowodów w widocznym miejscu w pojeździe). Zasadnym i logicznym zatem było określenie w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, iż obowiązanym do poniesienia opłaty ("zwykłej") za parkowanie jest "korzystający z drogi publicznej", bowiem kierowany jest on do każdej osoby, która pozostawia pojazd w strefie płatnego parkowania. Jeżeli jednak opłata taka nie zostanie dokonana, a więc powstanie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, wezwanie do jej uiszczenia powinno być kierowane do właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem ww. przepisów przemawia logiczna i celowościowa ich wykładnia. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach, tj. na domniemaniu faktycznym wynikającym z doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, że to przede wszystkim właściciel samochodu z niego korzysta (a więc jest "korzystającym z dróg publicznych"), a ponadto z założenia, iż jeśli właściciel samochodu w danym dniu z niego nie korzystał, to wie kto z pojazdu korzystał – pomija się tu (nie występujące w przedmiotowej sprawie) przypadki kradzieży pojazdu, jak i sytuacje, gdy właścicielem pojazdu jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej (vide: wyrok NSA z 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 591/08). Zdaniem Sądu, należy przede wszystkim podkreślić, iż istotną (relewantną) przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie - a taki stan przekreśla cele wprowadzenia stref płatnego parkowania, określone
w art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla postania obowiązku zapłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu), a zatem bez znaczenia dla powstania tego obowiązku jest to, kto pozostawił pojazd w strefie, istotne jest natomiast, czyj pojazd to miejsce zajmował. Prawidłowa wykładnia wymienionych przepisów ustawy o drogach publicznych uzasadnia zatem stwierdzenie, że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela pojazdu (z zastrzeżeniem sytuacji szczególnych, np. udokumentowanej kradzieży pojazdu, czy używania pojazdu na podstawie umowy leasingu z bankiem), a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie. Nie ma więc ani prawnego ani logicznego uzasadnienia, dla ustalania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia niuiszczonych opłat dodatkowych osoby, która pozostawiła pojazd w takiej strefie. Ustalanie takiej osoby byłoby niezbędne w razie naruszenia przepisów o ruchu drogowym, bowiem naruszenie takie może skutkować nałożeniem kary (mandatu) za takie wykroczenie, jednak obowiązek poniesienia omawianej opłaty dodatkowej nie wynika z takiego karalnego zachowania.
Wydanie pojazdu przez właściciela do używania innym osobom nie powinno więc mieć - w ocenie Sądu - znaczenia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej. Stanowić ono może podstawę do ewentualnego żądania zwrotu poniesionej opłaty na drodze postępowania cywilnego, co gwarantuje ochronę praw właściciela pojazdu. Wskazać też należy, że uchwała Rady Miasta Szczecin umożliwia też uiszczenie opłat za parkowanie poprzez wykupienie abonamentu (od jednodniowego do dwunastomiesięcznego) - § 5 pkt 2 uchwały z 1 grudnia 2003 r. - co także pozwala właścicielowi pojazdu (w szczególności osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, a także indywidualnym pracodawcom) na uniknięcie przypadków nieuiszczenia opłaty za parkowanie przez osoby, którym przekazali pojazd do używania, skutkujących obowiązkiem poniesienia opłaty dodatkowej.
Odmienna wykładnia omawianych przepisów prezentowana w skardze, nakazującą w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłat dodatkowych ustalanie osób, które faktycznie pozostawiły pojazd samochodowy w strefie płatnego parkowania nie znajduje więc racjonalnego uzasadnienia - pomijając względy praktyczne, a także prawne, związane z takim ustalaniem (np. konieczność rozstrzygania sporów pomiędzy właścicielem, a wskazaną przez niego osobą lub osobami) – które jako wynikające z czynności cywilnoprawnych powinny być rozstrzygane przez sądy cywilne w procesach o zwrot uiszczonej opłaty dodatkowej. Stwierdzić też należy, że w takim razie osoby prawne lub inne jednostki organizacyjne w istocie byłyby zwolnione z obowiązku ponoszenia opłat dodatkowych, bowiem podmioty te nie byłyby "korzystającymi z drogi publicznej" w prezentowanym przez skarżącego rozumieniu tych przepisów, co świadczyłoby o nierównym traktowaniu korzystających z dróg publicznych przez ustawodawcę.
Mając powyższe na uwadze wskazanie przez organ administracji skarżącego, bezspornie współwłaściciela przedmiotowego samochodu, jako zobowiązanego
do zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie tego samochodu w strefie płatnego parkowania, zdaniem Sądu nie narusza prawa.
Na skarżącym jako współwłaścicielu ciąży z mocy prawa obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej a skoro w toczącym postępowaniu, nie wykazał w sposób jednoznaczny, kto faktycznie pozostawił w strefie płatnego parkowania przedmiotowy pojazd, we wskazanym w upomnieniu czasie, to prowadzenie wobec niego, jako współwłaściciela pojazdu postępowania egzekucyjnego było w świetle przedstawionej wykładni przepisów ustawy o drogach publicznych i Uchwał Rady Miasta Szczecin było i jest zasadne.
W kwestii nieobjęcia tytułem wykonawczym drugiego współwłaściciela, Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie, podziela pogląd, wyrażony w sprawie III SA/Wa 2467/08, że tylko wykazanie w toku postępowania, iż drugi współwłaściciel był użytkownikiem pojazdu pozostawionym bez uiszczenia opłaty w strefie płatnego parkowania, uzasadnia egzekwowanie obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej od tego współwłaściciela. Skarżący poza zasygnalizowaniem że ma wspólnika, nie wykazał, że tylko drugi współwłaściciel użytkował przedmiotowy pojazd. A skoro, tak, wystawienie tytułu wykonawczego wyłącznie na jego osobę, nie skutkuje zasadnością zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenie przepisu art. 153 ustawy prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy, zdaniem Sądu odnieść się
do ocen i wskazówek co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z 3 września 2009 r. We wskazanym wyroku, Sąd powołując się na przepis art. 138 § 2 kpa, wskazał, iż co prawda organ I instancji wyjaśnił wątpliwości co do osoby właściciela pojazdu, to w kolejnym postanowieniu z 4 grudnia 2008 r., do nowych okoliczności sprawy się nie odniósł. Podobnie postąpił organ odwoławczy, który uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Szczecin z dnia [...] r., tylko z powodu nie wyjaśnienia, kto w istocie jest właścicielem, a nowych ustaleń nie skomentował.
Dlatego, Sąd wskazał, że wystawienie tytułu wykonawczego przez organ posiadający rejestry pojazdów, zawierający niekompletne dane dotyczące osoby zobowiązanej nie może być podstawą prowadzenia egzekucji pieniężnej "zaś zgłoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanej rozpoznany w oparciu o dane którymi wierzyciel będący równocześnie organem egzekucyjnym dysponuje z urzędu".
Z powyższej oceny wynikało dla organów prowadzących postępowanie
iż powinny przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie tylko wyjaśnić kto jest właścicielem przedmiotowego pojazdu, ale również uzasadnić dlaczego wskazanie zobowiązanego w tytule wykonawczym jest zgodne z prawem.
W tym zakresie organ I instancji jak i II instancji podzielił pogląd, że wystawienie tytułu wykonawczego w celu egzekucji opłat dodatkowych za parkowanie pojazdem w strefie płatnego parkowania jest możliwe na jednego ze współwłaścicieli (wyrok WSA w Warszawie z 22 grudnia 2005 r.). Ten pogląd Sąd orzekający w sprawie podziela, czemu dał wyraz oceniając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.
Zdaniem Sądu, organy rozpoznając sprawy ponownie, wyjaśniły
że przedmiotowy samochód jest przedmiotem współwłasności i uzasadniły dlaczego wystawienie tytułu wykonawczego na jednego ze współwłaścicieli nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw by uznać zarzuty skargi
za zasadne. Dlatego, uznał że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa
a skargę, na podstawie przepisu art. 151 ustawy prawo o postępowaniach przed sądami administracyjnymi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło