I SA/Sz 684/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-09-21

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu ustalająca tryb udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym może ingerować w sposób opisu (dekretacji) dokumentów księgowych?
Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu ingerująca w sposób opisu (dekretacji) dokumentów księgowych, takich jak faktury, wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego zawartego w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten pozwala na ustalenie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz terminu i sposobu rozliczenia, co należy odnosić do czynności materialno-technicznych z zakresu księgowości, a nie do sposobu opisu dokumentów źródłowych. W związku z tym, § 9 pkt 2 uchwały, który nakładał taki obowiązek, został uznany za nieważny.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, A.W. jako organ prowadzący L. w S., zaskarżyła uchwałę Rady Powiatu w Szczecinku dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym. Skarżąca zarzuciła uchwale naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty w wielu punktach, w tym m.in. nieuregulowanie sposobu ustalenia najbliższego powiatu, brak definicji "rodzaju szkoły", wymóg składania oświadczeń o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a także ingerencję w sposób opisu dokumentów księgowych. Sąd uznał za zasadny zarzut dotyczący § 9 pkt 2 uchwały, stwierdzając jego nieważność, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 9 pkt 2, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od Starosty na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi A.W. organu prowadzącego L. w S na uchwałę Rady Powiatu w Szczecinku z dnia 23 grudnia 2015 r. nr XVI/126/2015 w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania przez Powiat Szczecinecki dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania 1.stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 9 pkt.2, 2.oddala skargę w pozostałym zakresie, 3.zasądza od Starosty [...] na rzecz strony skarżącej A.W. organu prowadzącego L. w S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Rada Powiatu w Szczecinku wydała w dniu 23 grudnia 2015 r. uchwałę nr XVII/126/2015 w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania przez Powiat Szczecinecki dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania (Dz. Urz. Wojewody Zachodniopomorskiego z 2016 r. poz. 35), dalej "uchwała". A.W. jako organ prowadzący L. w Szczecinku i P. w S., dalej "skarżąca", wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Organ nie znalazł podstaw do zmiany wydanej uchwały. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na zapisy uchwały w postaci: 1. § 3 w zw. z § 2 uchwały przez naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 r. poz. 2156), dalej "u.s.o.", polegające na nieuregulowaniu w uchwale sposobu ustalenia najbliższego powiatu, którego wydatki na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju mają stanowić podstawę do ustalenia wysokości dotacji dla szkół niepublicznych w przypadku, gdy na terenie powiatu, w którym znajduje się szkoła niepubliczna brak jest szkoły publicznej danego typu i rodzaju a także przez brak zdefiniowania w uchwale pojęcia "rodzaj szkoły" oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3 u.s.o. w § 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016 (Dz.U. z 2015 r. poz. 2294) przez nieokreślenie w uchwale odrębnych zasad ustalania wysokości dotacji przekazywanej dla szkół prowadzących kształcenie w zawodach medycznych; 2. załącznika nr 2 i nr 3 do uchwały w zakresie w jakim wymagają złożenia oświadczenia: "Oświadczam, że znane są mi przepisy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz.168) przez naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 4 u.s.o. przez wprowadzenie w załączniku nr 2 i nr 3 do uchwały wymogu składania oświadczenia z odwołaniem się do odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; 3. załącznika nr 3 do uchwały w zakresie wymogu wskazywania w rocznym oświadczeniu dotyczącym rozliczenia rocznego z otrzymanej dotacji nazwy, numeru i daty dokumentu księgowego przez naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 4 u.s.o. przez wprowadzenie w załączniku nr 3 wymogu wskazywania w oświadczeniu dotyczącym rozliczenia rocznego z otrzymanej dotacji nazwy, numeru i daty dokumentu księgowego; 4. § 6 ust. 2 w zw. z § 7 uchwały w zw. z załącznikiem nr 2 do uchwały przez naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 4 u.s.o. przez wprowadzenie w § 6 ust. 2 uchwały zasad ustalenia wysokości dotacji w oparciu o uznanie administracyjne; 5. § 9 pkt 2 uchwały przez naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3f u.s.o. w zw. z art 90 ust. 4 u.s.o., polegającego na przekroczeniu przez organ upoważnienia ustawowego w zakresie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji poprzez ustalenie w § 9 pkt 2 uchwały przez organ elementów treści dokumentacji księgowo — rachunkowej oraz ingerencję w sposób opisu (dekretacji) dokumentów zgodnie z postanowieniami; 6. § 10 ust. 3 pkt 1 uchwały przez naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3f u.s.o. w zw. z art. 90 ust. 4 u.s.o., a polegającą na przekroczeniu przez organ upoważnienia ustawowego w zakresie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji przez wskazanie w § 10 ust. 3 pkt 1 uchwały, iż organ jest uprawniony do swobodnego poruszania się na terenie kontrolowanego podmiotu, w tym do swobodnego wstępu do obiektów i pomieszczeń, w związku z przedmiotem kontroli; 7. § 10 ust. 3 pkt 3, 4 i 5 uchwały przez naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3f u.s.o. w zw. z art. 90 ust. 4 u.s.o., polegające na przekroczeniu przez organ upoważnienia ustawowego w zakresie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji poprzez wskazanie w § 10 ust. 3 pkt 3, 4 i 5 uchwały, iż kontrolujący są uprawnieni do sprawdzania dokumentacji finansowej oraz badania dokumentów i elektronicznych nośników informacji; 8. § 10 ust. 3 pkt 6 i 7 uchwały (sprostowano na rozprawie) przez naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3f u.s.o. w zw. z art. 90 ust. 4 u.s.o., polegające na przekroczeniu przez organ upoważnienia ustawowego w zakresie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji poprzez przyznanie kontrolującym w § 10 ust. 3 pkt 6 i 7 uchwały możliwości żądania od organu prowadzącego pisemnych wyjaśnień dotyczących wykorzystania dotacji oraz okazania dokumentów w przypadkach, w których zachodzą wątpliwości dotyczące wykazanej liczby uczniów/słuchaczy/ wychowanków/dzieci oraz prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji, a także prawo sporządzenia przez kontrolowanego niezbędnych dla kontroli dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem przez osoby uprawnione do reprezentowania organu prowadzącego. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych zapisów uchwały lub ewentualnie o stwierdzenie, że zaskarżone zapisy uchwały zostały wydane z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W dniu 21 września 2016 r. na rozprawie Sąd wydał wyrok, w którym w pkt 1- stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 9 ust. 2; w pkt 2– oddalił skargę w pozostałym zakresie; w pkt 3- orzekł o kosztach postępowania. W dniu 29 września 2016 r. Sąd na posiedzeniu niejawnym z urzędu wydał na podstawie art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a", postanowienie o sprostowaniu wyroku w pkt 1 sentencji w ten sposób, że użyte sformułowanie "niezgodność z prawem" zastąpił wyrazem "nieważność" oraz użyty skrót "ust." zastąpił skrótem "pkt" z uwagi na niedokładność w postaci zastosowania nieścisłego sformułowania oraz oczywistego błędu pisarskiego. Sąd wskazał co następuje: Wskazać należy, że kwestie związane z udzielaniem dotacji oświatowych, w tym dla szkół niepublicznych, uregulowane są w przepisach art. 90 u.s.o. Przepisy te regulują też sporne w sprawie zagadnienia dotyczące tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji. Zgodnie bowiem z art. 90 ust. 3e u.s.o., organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1a-3b, mogą kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji przyznanych szkołom, przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego i placówkom z budżetów tych jednostek. Stosownie natomiast do art. 90 ust. 3f u.s.o., osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, mają prawo wstępu do szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania, a w przypadku szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a - dodatkowo wglądu do list obecności, o których mowa w ust. 3, oraz ich weryfikacji. Zgodnie z art. 90 ust. 4 u.s.o., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Przepisy te były podstawą do wydania przez Radę Powiatu S.uchwały. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 814), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie bezsporne było, że skarżąca spełniła wymóg wezwania organu do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego, zaś organ nie uwzględnił tego wezwania. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżąca jako organ prowadzący L. w S. i P. w S. i będąc beneficjentem dotacji na ich prowadzenie, posiadała legitymację prawną do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, podnosząc, że uchwała ta została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego, co spowodowało nałożenie na nią obowiązków nie znajdujących uzasadnienia w przepisach prawa. Tym samym wskazywała na naruszenie jej interesu prawnego. Uznanie zatem, że do takiego naruszenia interesu prawnego rzeczywiście doszło wymaga stwierdzenia, że zaskarżona uchwała z naruszeniem prawa, w sposób bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny naruszyła interes prawny skarżącej. Dokonując takiej oceny Sąd stwierdził, że zarzut z pkt 5 skargi był zasadny i zaskarżona uchwała naruszyła interes prawny skarżącej postanowieniami zawartymi w § 9 pkt 2 o treści: /zawierającą na dowodach księgowych adnotacje o wydatku dokonanym z pobranej dotacji ze wskazaniem kwoty i przeznaczenia wydatku zgodnie z opisem: "wydatek w kwocie ...zł, dotyczący (nazwa szkoły/placówki/ośrodka) został dofinansowany ze środków dotacji pobranej z budżetu Powiatu S." oraz pieczęć i podpis organu prowadzącego lub osoby przez niego upoważnionej./ i w tym zakresie stwierdził ich nieważność. W ocenie Sądu, zakwestionowany § 9 pkt 2 uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego dla rady gminy, ingerując zbyt głęboko w sposób dokumentowania ponoszonych przez organ prowadzący przedszkole wydatków finansowanych z dotacji. Podkreślić należy, że użyte w art. 90 ust. 4 u.s.o. określenie "tryb rozliczania dotacji... oraz termin i sposób rozliczenia dotacji", należy odnosić do czynności o charakterze materialno-technicznym z zakresu księgowości i rachunkowości. W upoważnieniu z art. 90 ust. 4 u.s.o. nie mieści się ustanawianie obowiązku opatrywania pieczęcią i opisem o określonej treści faktur (rachunków). Taką ingerencję organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w sposób opisu (dekretacji) dokumentów źródłowych należy uznać za pozbawioną podstaw prawnych. Dekretacja wspomnianych dokumentów stanowi w istocie element rachunkowości beneficjenta dotacji, zaś ani z art. 90 ust. 4 u.s.o., ani innego przepisu ustawy nie wynika upoważnienie do tego, aby organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego mogły regulować aktem prawa miejscowego zasady prowadzenia dokumentacji finansowo - księgowej przez podmioty otrzymujące dotacje. W tym względzie Sąd podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 19 marca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1882/14. Z tych powodów Sąd stwierdził nieważność § 9 pkt 2 uchwały. W pozostałym zakresie Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej o naruszeniu jej prawnego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. Odnośnie zarzutu nr 1 skargi wskazać należy, że zapisy uchwały, która stanowi prawo miejscowe dotyczącą wszystkich osób i jednostek prowadzących szkoły niepubliczne na terenie powiatu s., a nie tylko skarżącej. W ocenie Sądu, zapisy uchwały powinny zapewniać elastyczność w ich zastosowaniu do różnych podmiotów do których jest ona skierowana. Wskazać należy, że w przepisie art. 90 ust. 3 zd. 2 u.o.s.o., ustawodawca posłużył się nieostrym pojęciem "najbliższa gmina lub powiat". Przy tym w ustawie nie sprecyzowano terminu "najbliższy powiat". Z uwagi na brak definicji legalnej pojęcia "najbliższy powiat", jego wieloznaczności podkreślanej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nabiera ono cech pojęcia niedookreślonego, które na potrzeby każdej sprawy indywidualnej wymaga konkretyzacji, co podkreślił NSA w wyroku z 15 lutego 2006 r., sygn. akt II GSK 375/05. W przypadku, gdy na terenie danego powiatu nie ma publicznej szkoły danego typu i rodzaju w rozumieniu art. 93 ust. 3 zd. 2 u.s.o., rada powiatu jest zobowiązana do określenia kryteriów (sposobu) wyboru najbliższego powiatu, którego wydatki bieżące na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju będą stanowiły podstawę do ustalenia wysokości dotacji. Wynika to z art. 90 ust. 4 u.s.o., na mocy którego ustawodawca obliguje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia m.in. trybu udzielania dotacji, z uwzględnieniem w szczególności podstawy obliczania dotacji. Wybór najbliższego powiatu, która dostarcza danych porównawczych, ma bowiem bezpośredni wpływ na ustalenie wysokości dotacji, a tym samym na jej ostateczną kwotę. W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała powinna być w tym zakresie ogólna. Tak też było na gruncie tej sprawy. Powyższe z tego względu, że może zdarzyć się, że na terenie przedmiotowego powiatu powstanie szkoła, której dany typ i rodzaj nie będzie występował ww. powiecie (np. dla koronczarek), zaś najbliższym powiatem, w którym taka szkoła wystąpi będzie, np. powiat ż. Dlatego też nie można zgodzić się z takim rozumieniem pojęcia "najbliższy powiat", by ograniczało się ono do powiatów sąsiadujących z powiatem s. lub w województwie z. (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 166/14). Zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o., podstawą do ustalenia dotacji dla niepublicznej szkoły (w których nie jest realizowany obowiązek szkolny) prowadzącej kształcenie w zawodach medycznych, są wydatki bieżące ponoszone w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju. Natomiast, gdyby ustawodawca chciał, żeby podstawą do ustalenia dotacji dla tejże szkoły, była wysokość części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, to zastosowałby zapis analogiczny do określonego w ust. 2a. Mianowicie, zgodnie z art. 90 ust. 2a u.s.o., dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Natomiast, określenie wag w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2015r., w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016 (Dz. U. z 2015r., poz. 2294), ma inne cele aniżeli określenie wysokości dotacji dla podmiotów spoza sektora finansów publicznych prowadzących szkoły i w zasadzie adresowane jest do tych jednostek. Wagi służą naliczeniu części oświatowej subwencji ogólnej, której zadaniem jest sfinansowanie części kosztów ponoszonych przez samorządy w związku z realizacją zadań oświatowych. Wagi te nie mają formalnoprawnego związku z przepisami dotyczącymi dotowania szkół. Zasady finansowania tych podmiotów realizujących zadania publiczne określa ustawa o systemie oświaty oraz podejmowane na jej podstawie uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, które doprecyzowują tryb udzielania i rozliczania dotacji (art. 90 ust. 4 u.s.o.) oraz tryb kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Odnośnie zarzutu nr 2 skargi, wskazać należy, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), dalej "u.f.p." określa zasady i tryb kontroli procesów związanych z gromadzeniem i rozdysponowywaniem środków publicznych oraz gospodarowaniem mieniem (art.1 pkt 4). Finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowywaniem, m.in. wydatkowanie środków publicznych (art. 3 pkt 2). Przepisy ustawy stosuje się też do innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami (art. 4 ust. 1 pkt 2). Środki publiczne przeznacza się na m.in. wydatki publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 6). Stosownie do art. 126 u.f.p., dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Niewątpliwie dotacje dla szkół niepublicznych mają charakter wydatku publicznego. Zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W ocenie Sądu, zamieszczenie w załączniku nr 2 i nr 3 do uchwały oświadczenia o treści: "Oświadczam, że znane są mi przepisy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz.168) nie naruszyło interesu prawnego skarżącej. Z żadnego przepisu uchwały nie wynika obowiązek podpisania tego oświadczenia przez skarżącą. Ponadto brak podpisania tego oświadczenia nie może spowodować nierozpatrzenia wniosku skarżącej o dotację, ani odmowy jej przyznania. Takich zapisów brak jest w uchwale. Podkreślić należy, że skarżąca, pobierając środki publiczne musi liczyć się, że będzie podlegać kontroli w zakresie ich wydatkowania. Fakt prawidłowego rozliczenia i wydatkowania środków publicznych przez skarżącą nie spowoduje żadnych negatywnych reakcji ze strony organu. W przypadku zaś zaistnienia nieprawidłowości w tym zakresie organ zobowiązany jest przeprowadzić odpowiednie postępowanie administracyjne i to niezależnie czy skarżąca podpisała ww. oświadczenie czy go nie podpisała, gdyż wynika to z przepisów prawa. Zarzut ten Sąd uznał za niezasadny. Odnośnie zarzutu nr 3, wskazać należy, że wprowadzenie w załączniku nr 3 wymogu wskazywania w oświadczeniu dotyczącym rozliczenia rocznego z otrzymanej dotacji nazwy, numeru i daty dokumentu księgowego, w ocenie Sądu, nie narusza art. 90 ust. 4 u.s.o, który upoważniał organ do ustalenia tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania. Jak wyżej wskazano skarżąca, pobierając środki publiczne podlega kontroli w zakresie ich wykorzystania. Ujęcie w tabeli nazwy, numeru i daty dokumentu księgowego, nie może być ocenione jako nadmierny obowiązek i naruszający interes prawny skarżącej. Zarzut ten Sąd uznał za niezasadny. Odnośnie zarzutu nr 4 skargi, wskazać należy, że zgodnie z art. 90 ust. 3c u.s.o., przedmiotowa dotacja przekazywana jest w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły. Jest ona uregulowana w art. 90 ust. 3 u.s.o., gdzie podano, że dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h oraz 3i. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju. W niniejszej sprawie podstawę obliczania dotacji reguluje § 3 zaskarżonej uchwały i jest on zgodny z art. 90 ust. 3 u.s.o., gdyż stanowi, że dotacja należna jest na każdego ucznia, uczestniczącego w odpowiednim zakresie w zajęciach edukacyjnych. Tryb udzielania i rozliczania dotacji zawarty jest w rozdziale 3 w § 4 - 9 zaskarżonej uchwały, zaś tryb i zakres kontroli w rozdziale 4 w § 10 - 12 zaskarżonej uchwały i są one zgodne z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Zdaniem Sądu, pojęcie "miesięczne stawki dotacji" występujące w § 6 ust. 1 w zaskarżonej uchwale świadczy jedynie o nieprecyzyjności użytego zapisu, a nie o niezgodności tych przepisów z prawem. Sąd nie miał wątpliwości, że chodziło o część przedmiotowej dotacji przypadającej w poszczególnym miesiącu szkołom niepublicznym. Według Sądu, wystarczy, bowiem przyjrzeć się całości regulacji tej kwestii w rozdziale 3 zaskarżonej uchwały powiązaniu z § 3 uchwały. I tak w § 4 oraz § 3 uchwały mówi się o dotacji. Z § 6 ust. 2 ww. uchwały wynika, że kwota dotacji na poszczególne miesiące obliczana jest na podstawie informacji o faktycznej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca, o której mowa w § 7 ust. 1 uchwały, gdzie zobowiązano organ prowadzący szkołę do złożenia w Starostwie Powiatowym w S. do 10 dnia każdego miesiąca rozliczenie z otrzymanej dotacji w poprzednim miesiącu wraz z informacją o faktycznej liczbie uczniów, na których przysługuje dotacja, według stanu na pierwszy dzień roboczy miesiąca dotowanego. Weryfikacja przysługującej w danym miesiącu części dotacji szkołom uzależniona jest od liczby uczniów i ich frekwencji w zajęciach edukacyjnych. Nie należy wiązać tego jedynie z możliwością obniżenia części dotacji przysługującej szkole w danym miesiącu, gdyż może zdarzyć się sytuacja, że ww. dotacja wzrośnie, np. na skutek zmiany liczby uczniów i ich frekwencji na zajęciach edukacyjnych. Okoliczność wprowadzenia miesięcznej weryfikacji przypadającej dotacji szkole jest zgodna z art. 90 ust. 4 u.s.o. i zapewnia przyznanie tej dotacji w sposób elastyczny. Nie można bowiem tracić z pola widzenia zapisu § 8 ust. 1 uchwały, który zobowiązał, organ prowadzący szkołę do sporządzenia i przekazania do Starostwa Powiatowego w S. rozliczenia rocznego z otrzymanej dotacji w terminie do 15 stycznia następnego roku budżetowego. Weryfikacja miesięczna przyznanej dotacji zapobiega zwrotowi części dotacji przez szkołę po jej rocznym rozliczeniu. Weryfikacja miesięczna przyznanej kwoty dotacji szkole, w przypadku zmiany podstawy obliczenia dotacji dla szkoły zapewnia jednoczesne wyrównanie miesięczne kwoty dotacji przekazanej przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego szkole. Powyższą kwestię reguluje § 6 zaskarżonej uchwały. Biorąc pod uwagę całość regulacji dotyczącej ustalania dotacji w zaskarżonej uchwale, Sąd nie podzielił zarzutu skargi o ustaleniu przez organ zasad przyznania wysokości dotacji w oparciu o uznanie administracyjne (por. WSA w Szczecinie z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 687/13). Odnośnie zarzutu nr 6 skargi, wskazać należy, organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 90 ust. 1a-3b u.s.o., mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek (art. 90 ust. 3e u.s.o.). Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w art. 90 ust. 3e u.s.o., mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania (art. 90 ust. 3f u.s.o.). W ocenie Sądu, § 10 ust. 3 pkt 1 skargi jest zgodny z prawem i jest realizacją uprawnienia organu do art. 90 ust. 4 u.s.o. w zakresie rozliczania i wydatkowania pobranej dotacji. Podkreślić należy, że na podstawie zaskarżonego przepisu uchwały, organ ma prawo do swobodnego poruszania się na terenie kontrolowanego podmiotu, w tym do swobodnego wstępu do obiektów i pomieszczeń z zastrzeżeniem że musi mieć to związek z przedmiotem kontroli. Zarzut ten Sąd uznał za niezasadny (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1828/14). Odnośnie zarzutu nr 7 i 8 skargi wskazać należy, że dotacje, o których mowa w art. 90 ust. 1a-3b u.s.o., są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3d). Zapisy § 10 ust.3 pkt 3,4,5 i 7 u.s.o. upoważniające kontrolujących do: sprawdzania zgodności liczy wychowanków wskazanych w rozliczeniach ze stanem faktycznym na podstawie dokumentacji przebiegu nauczania; sprawdzania dokumentacji finansowej, potwierdzającej prawidłowość wydatkowaną środków z otrzymanej dotacji; badania dokumentów elektronicznych nośników informacji, które mają znaczenie dla oceny prawidłowości wydatkowania dotacji; żądania sporządzenia niezbędnych dla kontroli dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem przez osoby uprawnione do reprezentowania organu prowadzącego. W ocenie Sądu, skoro art. 90 ust. 4 u.s.o. przyznaje organowi prawo do ustanowienia trybu rozliczania i wydatkowania pobranej dotacji nie można uznać, że ww. uprawnienia kontrolujących były nadmiernie rozbudowane i naruszały interes prawny skarżącej. Tym bardziej, że w przyznano organom prawo do kontrolowania dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania, wglądu do list obecności oraz ich weryfikacji (art. 90 ust. 3f i ust. 2a u.s.o.). Podkreślić należy, że pobranie środków publicznych wiąże się z nierozerwalnie z poddaniem się trybowi kontroli rozliczania i wydatkowania tych środków. Zarzuty powyższe Sąd uznał za niezasadne (por. NSA z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1828/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 6/15). Wymienione przez Sąd orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a stwierdził nieważność § 9 pkt 2 uchwały, a w pozostałej części skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd na podstawie art. 206 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego w wysokości odpowiadającej 1/3 poniesionych kosztów z uwagi na fakt, że skarga został uwzględniona tylko co jednego zarzutu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło