I SA/Sz 725/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-08-05
Skład orzekający: Sędzia NSA – Zygmunt Chorzępa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie wynagrodzenie i zwrot kosztów przysługuje doradcy podatkowemu ustanowionemu z urzędu w sytuacji, gdy sporządził on opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Doradcy podatkowemu ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za zastępstwo prawne, obejmujące należny podatek od towarów i usług, oraz zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków, jeśli udzielił pomocy prawnej, w tym sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wysokość wynagrodzenia ustala się zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, uwzględniając charakter sprawy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpatrywał wniosek doradcy podatkowego B. P. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane z urzędu w sprawie, w której wcześniej odrzucono skargę M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym. Doradca podatkowy został ustanowiony z urzędu po przyznaniu stronie prawa pomocy w częściowym zakresie. Po sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, doradca wystąpił o zwrot kosztów pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano doradcy podatkowemu B. P. wynagrodzenie w określonej kwocie, obejmujące należny podatek od towarów i usług, za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę tytułem zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA – Zygmunt Chorzępa po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego B. P. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym za lata [...] p o s t a n a w i a przyznać doradcy podatkowemu B. P. wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]), obejmujące należny podatek od towarów i usług, za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. /Z. Chorzępa/
Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odrzucił skargę M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r., Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym za lata [...]. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, postanowieniem z dnia [...]r., Sąd przyznał stronie prawo pomocy, poprzez ustanowienie doradcy podatkowego.
W dniu [...] r. M. Ś. udzieliła pełnomocnictwa wyznaczonemu z urzędu doradcy podatkowemu – B. P. Dokument potwierdzający ten fakt złożono w Sądzie w dniu [...] r. wraz z dowodem uiszczenia przez B. P. opłaty skarbowej w kwocie 17 zł z tytułu udzielonego pełnomocnictwa.
Pismem z dnia [...] r. doradca podatkowy B. P. poinformowała Sąd Administracyjny w Sz. o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia [...] r. oraz wniosła o zwrot kosztów poniesionych na poczet udzielonej pomocy prawnej. Uzupełniając swój wniosek, w piśmie z dnia [...] r., pełnomocnik oświadczyła, że opłaty związane z udzieleniem pomocy prawnej z urzędu nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. Na dowód przesłania skarżącej opinii w sprawie odmowy wniesienia skargi kasacyjnej, wnioskodawczyni przedłożyła kserokopię pocztowej książki nadawczej z dnia [...] r., potwierdzającej nadanie przesyłki adresowanej do M. Ś. oraz poniesienie przez pełnomocnika kosztu nadania w kwocie [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", ustanowienie adwokata stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie zaś do art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków, orzeka Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z powyższymi przepisami Sąd jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. W przypadku zaś sporządzenia przez pełnomocnika z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest opinia sporządzona na piśmie i doręczona przez pełnomocnika stronie. Ze złożonej do akt sprawy kserokopii książki nadawczej korespondencji wychodzącej z Kancelarii, w której zatrudniona jest B. P. wynika, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika została skarżącej przesłana.
Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez doradcę podatkowego reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075), zwane dalej "rozporządzeniem".
Jak stanowi przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 2, oraz
2) niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach innych aniżeli te, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wynosi 240 zł. Stosownie zaś do treści § 2 ust. 2, stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji dla doradcy podatkowego niebiorącego udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wynosi 75 % stawki określonej w ust. 1 tego aktu.
W związku z tym, iż w rozpatrywanej sprawie M. Ś. wniosła skargę na decyzję odmawiająca umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata [...], uznać należy, że przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, pod określeniem "w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna", należy rozumieć taką sytuację, w której przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności stwierdzające istnienie należności pieniężnej, zobowiązujące do jej zapłaty (vide postanowienia NSA: z dnia 19 lutego 2009 r., II FZ 55/09, opublikowane na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl; z dnia 23 czerwca 2008 r., II FZ 227/08, Lex nr 395047; z dnia 15 maja 2008 r., II FSK 1651/06, POP 2008/4/51 i z dnia 25 lipca 2007 r., II OZ 641/07, Lex nr 278003).
Wobec powyższego, Sąd stwierdził, iż pełnomocnikowi należy przyznać wynagrodzenie za zastępstwo prawne w kwocie [...] zł, tj. obejmujące kwotę [...] zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Ponadto, z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik skarżącej poniosła niezbędne wydatki w kwocie [...] zł, z tytułu opłaty skarbowej od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie jej pełnomocnictwa oraz opłaty pocztowej, które - obok wynagrodzenia doradcy podatkowego - uznać należy za koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło