I SA/Sz 782/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2016 r. wniosku A.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. A.S. pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze skarżący wniósł o niepodejmowanie działań windykacyjno-egzekucyjnych mogących wyrządzić niepowetowaną szkodę jego rodzinie. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu wyjaśnił, że zawarty w skardze wniosek jest wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, bowiem zapłata należności odbyłaby się ze szkodą dla gospodarstwa domowego skarżącego. Skarżący podniósł, że wobec złożonych zarzutów ma prawo oczekiwać, iż jego skarga okaże się zasadna, a zaskarżone postanowienie zostanie wyeliminowane z porządku prawnego. W takiej sytuacji, dokonanie zapłaty przed dniem rozpoznania skargi spowoduje znaczną szkodę w majątku skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd możena wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie do art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności, należy podkreślić, że wniosek o wstrzymanie wykonalności dotyczyć może jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Powyższe zagadnienie ma istotne znaczenie w omawianej sprawie, bowiem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga tego wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia31 stycznia 2006 r. sygn. akt II FZ 882/05). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Mając powyższe stwierdzenia na uwadze - w ocenie sądu - zaskarżone postanowienie nie nadaje się do wykonania i nie podlega wykonaniu, a zatem nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego ma charakter odmowny i zawiera negatywną ocenę przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie. Tym samym, stanowi rozstrzygnięcie proceduralne niewywierające skutku w sferze wykonalności postanowienia. Nie obliguje strony do działania, nie może być ono wykonane w trybie przymusowym (w postępowaniu egzekucyjnym). Nie powoduje również powstania skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na nią nowych praw bądź obowiązków podlegających wykonaniu. Zatem, takie postanowienie nie podlega wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie posiada cech, które mogłyby spowodować potencjalne wystąpienie jednej bądź obu przesłanek wymienionych w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. (por. postanowieniaNSA z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II FZ 502/16 i z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. akt II FZ 826/15, a także postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Po 537/15). Nadto wskazać, że - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzycielao niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Tym samym, kontrolując postępowanie egzekucyjne, sąd administracyjny jest uprawniony do badania zgodności z prawem jedynie wyżej wskazanych postanowień. W rezultacie również tylko w odniesieniu do tych postanowień może orzec o wstrzymaniu wykonania. Żądanie wstrzymania czynności windykacyjno-egzekucyjnych zgłoszone przez skarżącego, nie może więc zostać uwzględnione, gdyż nie jest objęte zakresem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Działania w kwestii wstrzymania, zawieszenia czy umorzenia postępowania egzekucyjnego zastrzeżono wyłącznie do kompetencji organu egzekucyjnego lub organu nadzoru. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego możliwie jest w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2016.599 ze zm.), a organem właściwym do wstrzymania takiego postępowania jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, a więc organ wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji (por. postanowienia NSA z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OZ 813/09 oraz z dnia 25 stycznia 2016 r. sygn. akt II FZ 1030/15). Wskazać również należy, że przy orzekaniu w zakresie środka ochrony tymczasowej, o którym mowa w art. 61 p.p.s.a., sąd nie ocenia merytorycznych zarzutów zawartych w skardze, gdyż niweczyłoby to sądową kontrolę legalności aktu administracyjnego, jakim jest zaskarżone w sprawie postanowienie. Tym samym, kwestia zasadności wniesionej skargi pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania postanowienia. Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Wszystkie cytowane orzeczenia są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl