I SA/Sz 793/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – E. W. po rozpatrzeniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 14 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji J. S. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 14 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. W piśmie z dnia 15 października 2018 r. skarżąca zwróciła się za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 14 września 2018 r. Jako podstawę prawną wniosku skarżąca wskazała art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca opisała swoją aktualną sytuację osobistą i majątkową. Wskazała, że jej sytuacja finansowa i zdrowotna jest zła, dochód w wysokości nieco ponad [...] złotych musi rozłożyć na zakup żywności, opłatę bieżących rachunków, opału na zimę, podatku gruntowego, zakup paszy dla kur, zakup sprzętów niezbędnych w ułatwieniu egzystencji z urostomią. Podkreśliła, iż egzekucja kwoty [...]zł pozbawi ją środków do życia. W pismem z dnia 18 października 2018 r. organ ustosunkował się do ww. wniosku skarżącej. Wyjaśnił, że dotychczas nie kierował sprawy o zapłatę zaległych składek na drogę postępowania egzekucyjnego i nie zamierza uczynić tego do czasu zakończenia postępowania w sprawie umorzenia składek. Zaległe składki są aktualnie potrącane z zasiłku chorobowego (skarżąca przebywała bowiem w okresie od 16 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. na zwolnieniach lekarskich). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest więc instytucją wyjątkową i ma na celu przejściowe zabezpieczenie interesów skarżącego. Podkreślenia wymaga fakt, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji, jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Instytucja unormowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., II OZ 714/08, lex nr 493646). Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005 r., II SA/Gd 395/05, lex nr 220325). W przedmiotowej sprawie wniosek dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek. Jest to rodzaj aktu prawnego nie noszącego znamion wykonalności. Wskazał na to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II GZ 136/08 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) podnosząc, iż decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie nadaje się i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem brak jest podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Podobny pogląd wyrażono również w postanowieniu NSA z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt I FSK 431/07 (lex nr 471074), wyjaśniając, że w żadnym przypadku nie mogą podlegać wykonaniu akty administracyjne odmawiające przyznania uprawnień, jak na przykład umorzenia odsetek lub rozłożenia na raty zaległości podatkowych, te bowiem niczego nie zmieniają w zakresie praw lub obowiązków strony. Decyzja odmowna nie ma przymiotu wykonania, tj. węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 325/08, (www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem wniosek skarżącej dotyczy decyzji, która nie podlega wykonaniu, należało odmówić wstrzymania jej wykonania. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 61 § 1, 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.