I SA/Sz 806/10
WyrokWSA w Szczecinie2011-01-26
Skład orzekający: Zygmunt Chorzępa, Alicja Polańska, Kazimiera Sobocińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska może ustalać zróżnicowane stawki opłaty abonamentowej za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, uzależniając ich wysokość od średnicy i ilości zamontowanych wodomierzy?Ratio decidendi
Rada Miejska nie może ustalać zróżnicowanych stawek opłaty abonamentowej za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, uzależniając ich wysokość od średnicy i ilości zamontowanych wodomierzy. Przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa określają zamknięty katalog kosztów, które mogą stanowić podstawę kalkulacji opłaty abonamentowej, a kryterium średnicy wodomierza nie jest wśród nich wymienione. Różnicowanie opłat jest dopuszczalne jedynie pomiędzy taryfowymi grupami odbiorców, a nie w ramach tej samej grupy.Stan faktyczny
Rada Miejska w Choszcznie podjęła uchwałę zatwierdzającą taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, wprowadzając zróżnicowane stawki opłaty abonamentowej uzależnione od średnicy i ilości wodomierzy. Wojewoda Zachodniopomorski zaskarżył tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Budownictwa dotyczących kalkulacji opłaty abonamentowej. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono niezgodność z prawem uchwały Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 3 grudnia 2009 r. nr XXXII/406/09 w części określającej wysokość opłat abonamentowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W.Z. na uchwałę Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 3 grudnia 2009 r. nr XXXII/406/09 w przedmiocie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków stwierdza, że zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem w części określającej wysokość opłat abonamentowych ( § 1 pkt 3 tabeli)
W sprawie, Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 3 grudnia 2009 r. na podstawie art. 24 ust. 1 i art. 24a ust. 1 ustawy
z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków (Dz. U. Nr 147, poz. 1033), Rada Miejska podjęła Uchwałę Nr XXXII 406/09 w sprawie zatwierdzenia taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, ustalając dla wszystkich odbiorców zróżnicowane stawki opłaty abonamentowej uzależnionej od średnicy i ilości zamontowanych przez odbiorcę wodomierzy. Uchwała weszła w życie 1 stycznia 2010 r.
Pismem z dnia 30 września 2010 r. Wojewoda Zachodniopomorski,
za pośrednictwem Rady Miejskiej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą uchwałę żądając stwierdzenia jej nieważności.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, iż jego zdaniem, uchwała w części dotyczącej stawek opłaty abonamentowej w sposób istotny narusza prawo.
Przywołując przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca
2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) Wojewoda stwierdził, że sposób kalkulowania stawki opłaty abonamentowej nie może odbywać się w sposób dowolny ale zgodnie
z postanowieniami rozporządzenia (§ 13 ust. 3) w którym wskazano koszty kalkulacyjne opłaty abonamentowej w postaci:
1. utrzymania w gotowości urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych,
2. odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego,
3. rozliczenia należności za wodę lub ścieki.
Stawka opłaty abonamentowej nie może zatem być uzależniona od innych pomiarów czy kryteriów skoro wskazany w § 13 ust. 3 rozporządzenia katalog kosztów ma charakter zamknięty, i one wszystkie winny stanowić podstawę skalkulowania opłaty abonamentowej.
Nadto, przywołując treść przepisów § 13 ust. 2, ust. 3 i ust. 7, Wojewoda wskazał w oparciu o jakie kryteria różnicuje się ceny i stawki opłat, przy jednoczesnym zapewnieniu, by dla danej grupy odbiorców, ceny usług i stawki opłat były jednolite, co w przypadku taryfy zatwierdzonej przez zaskarżoną uchwałę nie ma miejsca i potwierdza naruszenie w sposób istotny wskazanych przepisów.
Do skargi dołączono Uchwałę Nr XXXII 406/09 Rady Miejskiej, pismo Rzecznika Praw Obywatelskich skierowane do Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] w sprawie przedmiotowej uchwały, uzasadnienie do wniosku o zatwierdzenie taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wodę
i zbiorowe odprowadzanie ścieków na rok 2010, pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki komunalnej Sp. z o.o. w Ch. z dnia [...]., taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Miasta i Gminy na rok 2010.
Pismem z dnia 21 października 2010 r., Przewodniczący Rady Miejskiej powiadomił Sąd, że w uwagi na upływającą kadencję Rady, nie jest planowana sesja co wyklucza możliwość zajęcia stanowiska w sprawie (udzielenia odpowiedzi na skargę).
W piśmie z dnia 25 stycznia 2011 r., pełnomocnik Rady Miejskiej polemizując z ocenami organu skarżącego wywiódł, że sądowa kontrola zaskarżonej Uchwały miała miejsce w sprawie I SA/Sz 480/10 tutejszego Sądu, gdzie Sąd nie stwierdził by postanowienia uchwały naruszały prawo a nadto, przywołując treść przepisu § 13 ust. 7 określający możliwość różnicowania cen i stawek opłat używając określenia "w szczególności przez", stwierdził, iż to oznacza, że jest to katalog otwarty, umożliwiający różnicowanie cen.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zaskarżoną uchwałą, Rada Miejska na podstawie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zatwierdziła taryfy cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na 2010 rok wyszczególniając ceny opłat za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków oraz stawkę opłaty abonamentowej dla "wszystkich odbiorców" różnicując jej wysokość w zależności od przekroju używanego przez danego odbiorcę wodomierza i ilości używanych przez odbiorcę wodomierzy.
Organ nadzoru zarzucił Uchwale w części ustalającej opłatę abonamentową naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2010 r. regulujących zasady jej kalkulowania.
W przepisie § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenie zawarło elementy taryfy a w przepisie § 5 wyliczono obowiązkowe elementy taryfy dla poszczególnych grup odbiorców, gdzie w pkt. 2 wymieniono stawkę opłaty abonamentowej na odbiorcę w rozliczeniach w oparciu o wskazanie wodomierza głównego lub wodomierza mierzącego ilość wody bezzwrotnie zużytej, w rozliczeniu z osobą korzystającą z lokalu w budynku wielolokalowym i w rozliczeniach na podstawie przepisów dotyczących przeciętnych norm zużycia wody.
W przepisie § 13 ust. 3 – 6 rozporządzenia zostały określone zasady kalkulowania stawki opłaty abonamentowej, na podstawie kosztów utrzymania
w gotowości urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych, odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego i rozliczenie należności za wodę lub ścieki.
Zatwierdzona Uchwałą taryfa uzależnia wysokość opłaty abonamentowej dla wszystkich odbiorców od średnicy wodomierza, co stanowi naruszenie przepisu
§ 5 pkt 2 w związku z § 13 ust. 3 – 6 rozporządzenia Ministra Budownictwa, przez wprowadzenie kryterium którego wskazane przepisy nie zawierają.
Twierdzenie Rady Miejskiej, że możliwość zróżnicowania opłaty abonamentowej w zależności od średnicy wodomierza wynika ze zwiększonej gotowości technicznej z uwagi na większy pobór wody nie ma zdaniem Sądu uzasadnienia w przepisach cytowanego rozporządzenia.
Kryterium kalkulacyjne opłaty abonamentowej w postaci "utrzymanie gotowości urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych" - § 13 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia dotyczy utrzymania sprawności urządzeń i gotowości urządzeń doprowadzających wodę do użytkowników a nie wielkości urządzenia pomiarowego, które pozwala na większy pobór wody w jednostce czasowej.
Obowiązek przedsiębiorstwa wodnokanalizacyjnego do eliminowania subsydiowania skrośnego (§ 13 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia) musi odbywać się w sposób zgodny z przepisami tj. ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu
w wodę i odprowadzania ścieków i przepisami wykonawczymi do tej ustawy.
Zgodnie z przepisem § 13 ust. 2 rozporządzenia, taryfowe ceny i stawki opłat powinny być kalkulowane i różnicowane w taki sposób, aby zapewnić eliminację subsydiowania skrośnego przez alokację kosztów według grup odbiorców przez
co (alokację) należy rozumieć uznanie określonej taryfowej grupy odbiorców usług, właściwymi rodzajami kosztów i niezbędnych przychodów – patrz art. 2 pkt 13 ustawy
i § 10 rozporządzenia.
Wskazane przepisy określające możliwość różnicowania cen lub opłat jedynie pomiędzy taryfowymi grupami odbiorców, przesądzają, że niedopuszczalne jest ustalenie różnych stawek opłaty abonamentowej dla odbiorców tej samej grupy – podobnie wyrok NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. II OSK 1258/09.
Uznając że zaskarżona Uchwała w części ustalającej zróżnicowane stawki opłaty abonamentowej przy zastosowaniu kryterium z poza przewidzianych przepisami rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r., narusza prawo Sąd na podstawie przepisu art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym orzekł o niezgodności z prawem Uchwały Nr XXXII 406/09 z dnia 3 grudnia 2009 r. Rady Miejskiej w zakresie ustalonych stawek opłaty abonamentowej.
Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika Rady Miejskiej, iż w sprawie
I SA/ Sz – 480/10 uznano, iż zaskarżona uchwała nie narusza prawa, Sąd nie podziela tych twierdzeń.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi w w/w sprawie, Sąd przywołując przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uznał, że skarżący nie wykazał, by przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały, został naruszony rzeczywisty lub indywidualny interes prawny czy uprawnienie skarżącego. Nie wypowiadając się o zgodności z prawem zaskarżonego aktu, skarga jako nieuzasadniona, została oddalona a wskazane orzeczenie pozostaje obojętne dla rozstrzygnięcia skargi Wojewody Zachodniopomorskiego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło