I SA/Sz 825/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wraz z odsetkami p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Starosta B. w dniu [...] r. wydał decyzję o Nr [...], którą nakazał A. W. zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 23 kwietnia 2009 r. do grudnia 2009 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami od dnia wpływu dotacji do jej zwrotu. W następstwie rozpoznania sprawy zainicjowanej odwołaniem A. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r. o Nr [...], uchyliło decyzję Starosty B. i umorzyło postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy uznał bowiem, że decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa, gdyż w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) brak jest przepisu umożliwiającego dochodzenie zwrotu dotacji w trybie administracyjnym, a uprawniony może poszukiwać ochrony prawnej tylko przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym. Organ stwierdził także, że podstawy dochodzenia ww. zwrotu w postępowaniu administracyjnym nie może stanowić powołany przez organ pierwszej instancji art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), który nie przewiduje również wydania decyzji administracyjnej. Powiat B., pismem z dnia 20 września 2010 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei według § 2 powołanego artykułu uprawnienie takie posiada również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Stwierdzenie braku legitymacji skargowej skutkuje natomiast koniecznością odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Katalog podstaw uzasadniających odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność nie jest katalogiem zamkniętym. Nie ulega jednak wątpliwości, iż do przesłanek niedopuszczalności (podmiotowej) zalicza się przede wszystkim brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę. Istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czyli z obiektywnym porządkiem prawnym. Mając na uwadze przytoczony powyżej przepis art. 50 P.p.s.a. wskazać należy , iż ustawodawca nie przyznał legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną organowi administracji publicznej, który rozstrzygał sprawę administracyjną w pierwszej instancji, wydając decyzję uchyloną następnie orzeczeniem kasacyjnym organu odwoławczego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2001 r., OPK 14/00, ONSA 2001, nr 1, poz. 17; z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 115; wyrok z dnia 16 lutego 2005 r. OSK 1017/04, niepubl., wyrok z 7 grudnia 2005 r. I OSK 521/05, LEX nr 189858, postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2009r. I OSK 67/09 , postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 4 września 2009 II SA/Ol 799/09 ) oraz doktrynie ukształtowany jest pogląd, zgodnie z którym rola jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym wyznaczona jest przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania. Wówczas organ ją reprezentujący będzie bronił jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przypisują stronom postępowania administracyjnego. Może ona jednak występować w postępowaniu administracyjnym w roli organu administracji publicznej w rozumieniu przepisu art. 5 § 2 pkt 3 Kpa. Wtedy reprezentujący ją organ będzie gwarantem jej interesu prawnego działając w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. W takiej sytuacji powierzenie organowi samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy też sądowoadministracyjnego. Tym samym organ, który rozstrzygał w sprawie w pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i to bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym jednostki samorządu terytorialnego, którą reprezentuje. W rozpoznawanej sprawie Starosta B., działając jako organ pierwszej instancji, wydał decyzję z dnia [...] r., uchyloną następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Powyższe oznacza zaś, że nie przysługuje temu organowi legitymacja do wniesienia skargi na wskazaną decyzję Kolegium. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a, orzeczono jak na wstępie.