I SA/Sz 854/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-10-13
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, pomimo zajęcia rachunków bankowych i złożenia wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, pomimo zajęcia rachunków bankowych i złożenia wniosku o upadłość. Nie przedstawiła wymaganych dokumentów księgowych dotyczących przychodów i kosztów za ostatnie trzy miesiące, a raporty kasowe wykazały dysponowanie środkami pieniężnymi pozwalającymi na opłacenie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Zarządu Województwa. Spółka argumentowała, że jej rachunki bankowe zostały zablokowane przez bank, a komornik zajął jej środki i nieruchomości w związku z zobowiązaniami przewyższającymi majątek. Złożyła również wniosek o ogłoszenie upadłości. Referendarz sądowy uznał przedłożone dokumenty za niewystarczające i wezwał do uzupełnienia. Po uzupełnieniu, referendarz stwierdził, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków, ponieważ nie przedstawiła dokumentów dotyczących przychodów i kosztów za ostatnie trzy miesiące, a raporty kasowe wykazały posiadanie środków pieniężnych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P.-U.-H. "[...]" Spółki z o. o. z siedzibą w M. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy na realizację projektu, po wznowieniu postępowania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca Spółka w związku ze skargą na opisaną wyżej decyzję, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sądu ustalono wpis od skargi w sprawie w kwocie [...] zł.
Spółka uiściła w dniu 1 sierpnia 2014 r. wpis od skargi w kwocie [...] zł (opłaty dokonano przelewem z rachunku bankowego Spółki nr [...]).
W uzasadnieniu wniosku Spółka wyjaśniła, że prowadzi działalność związaną z realizacją wszelkich robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, budową instalacji wodno – kanalizacyjnych oraz wykonywaniem instalacji elektrycznych. Obecnie Spółka nie prowadzi już żadnej działalności, zatrudnia tylko 2 pracowników. W wyniku "załamania płynności finansowej", decyzją wspólników, Spółka od dnia 28 maja 2013 r. jest w stanie likwidacji. W związku z tym, największy wierzyciel Spółki – G. Bank S. w B., zablokował jej rachunki bankowe, wystawił bankowy tytuł egzekucyjny na kredyty, które nie były jeszcze wymagalne i zgłosił swoją wierzytelność na kwotę [...] zł. W wyniku postępowania egzekucyjnego, na wniosek banku, komornik sądowy pozajmował wszelkie należności, środki na rachunkach bankowych, a także wszystkie nieruchomości spółki. Spółka otrzymała również decyzje administracyjne i tytuły wykonawcze z US i ZUS, w których zostały zajęte wszystkie należności Spółki.
W związku z zobowiązaniami przewyższającymi majątek spółki oraz brakiem bieżących środków na kontynuowanie postepowania likwidacyjnego, likwidator złożył 10 lipca 2014 r. wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. Spółka nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie.
Na urzędowym formularzu Spółka podała, w odniesieniu do wysokości kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, że na dzień 30 czerwca 2014 r. posiadała środki finansowe w wysokości [...] zł, wartość środków trwałych wynosiła [...] zł, Spółka poniosła stratę o wartości [...] zł (dane na dzień 30 czerwca 2014 r.).
Na wskazanych dwóch rachunkach bankowych (prowadzonych przez GBS B. i [...] SA) wskazała, że środki pieniężne wynosiły na koniec lipca 2014 r. odpowiednio [...] zł i [...] zł.
Spółka oświadczyła, że w związku z otrzymanymi decyzjami administracyjnymi i tytułami wykonawczymi z US i ZUS, wszystkie należności Spółki zostały zajęte. W związku z zobowiązaniami przewyższającymi majątek Spółki, złożyła wniosek o upadłość. Podała, że nie posiada żadnych środków finansowych.
Wraz z wnioskiem spółka przedłożyła:
- bilans sporządzony na dzień 30 czerwca 2014 r.,
- rachunek zysków i strat sporządzony za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2014 r.
W ocenie referendarza sądowego, złożone oświadczenia i dokumenty okazały się niewystarczające do oceny możliwości płatniczych spółki. Dlatego wezwaniem z 15 września 2014 r. zobowiązał Spółkę do nadesłania dodatkowych dokumentów. Spółka nadesłała:
- zawiadomienie komornika o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat,
- bankowy tytuł egzekucyjny,
- lista zajętych należności spółki,
- wykaz tytułów wykonawczych i egzekucyjnych oraz nakazów zapłaty w postepowaniu sądowym,
- rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r.,
- raporty kasowe obejmujące okres od 1 sierpnia 2014 r. do 24 września 2014r.,
- wyciąg z dwóch rachunków bankowych z okresu od 1 sierpnia 2014 r. do 24 września 2014 r. i od 1 sierpnia 2014 r. do 15 września 2014 r.
W związku z tym, że saldo na rachunku bankowym spółki prowadzonym przez [...] wynosi [...] zł, spółka wyjaśniła, że z uwagi na zajęcie komornicze, kwota ta jest zwalniana sukcesywnie każdego miesiąca wyłącznie na bieżące wynagrodzenia za pracę dla pracowników, zgodnie z art. 890 par. 2 kpc, za uprzednią zgodą komorników.
Należy zwrócić uwagę, że Spółka, wbrew wezwaniu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów księgowych wskazujących na przychody i koszty uzyskania przychodów Spółki za okres ostatnich trzech miesięcy.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje.
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) – powoływana dalej jako "p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (postanowienia NSA z dnia 5 grudnia 2013 r., II FZ 1102/13; z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 185/10; z dnia 19 maja 2010 r., II FZ 156/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Oceniając zasadność przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy odnieść sytuację majątkową Spółki do wysokości kosztów, które jest ona zobowiązana ponieść.
W związku z tym wyjaśnić należy, że na skarżącej Spółce ciąży aktualnie obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w kwocie [...] zł, który to wpis uiściła w dniu 1 sierpnia 2014 r. Przewidywane kolejne koszty sądowe w sprawie mogą sprowadzać się, w przypadku oddalenia jej skargi, do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w wysokości [...] zł oraz wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie w wysokości [...] zł.
Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny, wskazać należy, że osoba prawna oraz inna jednostka organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, postanowienia NSA z 29 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 191/11, z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II GZ 337/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem referendarza sądowego, strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wskazać należy, że z bilansu ("stan na 2014") wynika, że Spółka posiada aktywa (zapasy, materiały półprodukty i produkty w toku, towary) na kwotę [...] zł, należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł, w całości należne od jednostek powiązanych, w tym dochodzone na drodze sądowej w kwocie [...] zł. Z kolei z przedłożonej listy należności dłużnika według stanu na dzień 31 sierpnia 2014 r. wynika, że kwota ta przekracza aktualnie [...] zł oraz że, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu wniosku, zajęte należności stanowią kwotę ok. [...]. zł. Zobowiązania długoterminowe Spółki wynoszą [...] zł i związane są w całości z kredytami i pożyczkami. Z tego samego tytułu Spółka posiada zobowiązania krótkoterminowe w kwocie [...] zł. Z kolei z tytułu dostaw i usług posiada zobowiązania krótkoterminowe na kwotę [...] zł, z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń [...] zł.
Spółka przedstawiła dokumenty potwierdzające zajęcie dwóch rachunków bankowych (prowadzony przez GBS w B. nr [...], [...] [...] BANK S.A. nr [...]) na kwotę należności głównej przekraczającej [...] zł.
Oceniając możliwości płatnicze Spółki w związku ze złożonym wnioskiem
o prawo pomocy w sprawie, niezależnie od przedstawionych danych dotyczących wysokości jej zobowiązań, zaległości oraz dokonanych zajęć rachunków bankowych, należy zwrócić uwagę, że Spółka, wbrew wezwaniu, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wielkość przychodów i kosztów w okresie ostatnich trzech miesięcy. Należy także podnieść, że z przedstawionych raportów kasowych za okres od 1 sierpnia do 20 września 2014 r. wynika, że Spółka dysponuje na bieżąco środkami pieniężnymi w kasie. W ww. okresie do kasy Spółki wpłynęły środki pieniężne w kwocie [...] zł; w sierpniu b.r. poniosła wydatki w kwocie [...] zł, w okresie od 1 do 20 września b.r. w kwocie [...] zł, a w dniu 20 września b.r. stan środków wynosił [...] zł.
Zatem, mając na uwadze powyższe, a w szczególności okoliczność dysponowania przez Spółkę środkami pieniężnymi w wysokości pozwalającej na opłacenie kosztów sądowych w sprawie, należało stwierdzić, że Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzec jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło