I SA/Sz 873/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W K Ł "O" w G o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r Sąd oddalił skargę W K Ł "O" na opisaną wyżej decyzję. Strona skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I ustalono wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy K Ł wskazało, że nie jest nastawione na uzyskiwanie dochodów; zgromadzone środki są w większości przeznacza na wypłatę odszkodowań za zniszczenia upraw rolnych powodowanych przez zwierzynę łowną oraz na zakup karmy, która pomaga zminimalizować szkody oraz przetrwać zimę populacji zwierząt. Przewidywana wysokość odszkodowań za szkody w roku przyszłym mieścić się powinna w granicach 100.000 zł jednak kwota ta może okazać się niewystarczająca w zależności od wielkości szkód, kumulacji zwierząt (powodowana przez migracje wilka) lub zmianę produkcji rolnej na bardziej szkodotwórczą. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżące KŁ podało, że posiada środki finansowe o wartości [...] zł; środki trwałe o wartości [...] zł, a ostatni rok obrotowy zakończyło zyskiem [...] zł. Przedstawiając dane dotyczące rachunku bankowego, wskazało, że na koniec grudnia 2015r. zgromadziło [...] zł. Dodatkowo wskazało, że dochód za ubiegły rok wyniósł [...] zł, stan kasy wynosi -[...] zł, zobowiązania: [...] zł, wydatki: [...] zł tytułem odszkodowań za szkody w uprawach rolnych wypłacone rolnikom, [...] zł tytułem zagospodarowania łowisk. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, przywoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe ( por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizując wniosek strony skarżącej oraz przedstawione dane dotyczące jej sytuacji finansowej, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z uzasadnienia wniosku wynika, że K Ł posiada zgromadzone na rachunku bankowym środki pieniężne w wysokości [...] zł, aktualny stan środków pieniężnych zgromadzonych w kasie wynosi [...] zł, a stan zobowiązań: [...] zł. Strona skarżąca uzasadnia wniosek powołując się na ciążące zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest też pogląd, zgodnie z którym nie zasługuje na aprobatę preferowanie przez stronę regulowania zobowiązań prywatnoprawnych ponad regulowanie zobowiązań publicznoprawnych. W postanowieniu z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FZ 252/08 ( dostępne w bazie orzeczeń NSA, orzeczenia.nsa.gov.pl ) Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji strony, że wydatki prywatnoprawne mają priorytet wobec kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. dla uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym konieczne jest, jak już wskazano wyżej, by strona wykazała, że "nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania". Tymczasem z akt sprawy wynika, że strona środki w niezbędnej wysokości posiada, tylko zamierza przeznaczyć je na inne cele, przede wszystkim na cele związane z jej prywatnoprawnymi zobowiązaniami. Stwierdzić zatem należy, że skarżące K Ł w złożonym wniosku nie wykazało niemożności wygospodarowania środków finansowych na opłacenie wpisu sądowego ze środków finansowych, którymi dysponuje. Dlatego, mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.