I SA/Sz 90/22

Sygn. akt I SA/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia [...] lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpatrzeniu w dniu [...] lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od lutego do grudnia 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczenia zobowiązania w tym podatku p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy wydaną wobec A. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od lutego do grudnia 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczenia zobowiązania w tym podatku. Pismem z dnia 14 stycznia 2022 r., nadanym w urzędzie pocztowym 17 stycznia 2022 r., skargę na ww. decyzję organu odwoławczego wniósł w imieniu spółki - adwokat A. S.. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I sądu z dnia 7 lutego 2022 r., pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez: podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanej skargi (nadesłany egzemplarz stanowił kserokopię), złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego podpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, złożenie dokumentu (np. pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego) określającego sposób reprezentowania skarżącej - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi spółki 9 lutego 2022 r. W dniu 15 lutego 2022 r. pełnomocnik nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą: - pismo przewodnie z dnia 15 lutego 2022 r., - podpisany własnoręcznie odpis skargi z dnia 14 stycznia 2022 r., - wniosek organu podatkowego z dnia 28 czerwca 2021 r. o wyznaczenie tymczasowego pełnomocnika szczególnego wraz z pismem [...] Rady Adwokackiej z dnia 30 czerwca 2021 r. o wyznaczeniu ww. adwokata pełnomocnikiem, - wydruk odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego, - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie przewodnim pełnomocnik wskazał, że w przypadku uznania, że tymczasowy pełnomocnik szczególny nie posiada legitymacji do złożenia przedmiotowej skargi, wnosi o zawieszenie postępowania do czasu wyznaczenia spółce kuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); dalej: "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Odesłanie do wymogów określonych dla pisma w postępowaniu sądowym oznacza konieczność spełnienia przez pismo będące skargą warunków ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism strony określonych w art. 46 p.p.s.a. Jak zaś stanowi art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z kolei, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisy art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. precyzują natomiast, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, a postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skarga została wniesiona przez działającego w imieniu skarżącej spółki tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w S. na - złożony w trybie art. 138m § 1 i § 2 oraz art. 138n § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.); dalej: "O.p." - wniosek Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. o wyznaczenie tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do reprezentowania spółki do czasu ustanowienia kuratora przez sąd w toku kontroli celno-skarbowej nr [...] w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okresy od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. oraz postępowania podatkowego w tym zakresie. Zgodnie z brzmieniem art. 138m § 1 O.p., w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wyznaczony w trybie art. 138n § 1 lub 2 (art. 138m § 2 O.p.). Z kolei, w myśl art. 138n § 2 O.p., o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego organ podatkowy zwraca się do okręgowej rady adwokackiej lub okręgowej izby radców prawnych właściwej dla siedziby organu podatkowego. Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą organu podatkowego, Naczelna Rada Adwokacka lub Krajowa Rada Radców Prawnych, na wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata lub radcę prawnego z innej miejscowości. Podkreślenia przy tym wymaga, że - zgodnie z art. 138e § 1 O.p. - pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Przywołane przepisy jednoznacznie wskazują, że zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego ograniczony jest do działania na rzecz reprezentowanej strony przed organem podatkowym i to do czasu wyznaczenia przez sąd kuratora. Jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa. Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania, dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym (por. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z dnia 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 942/17. Zob. także postanowienia: NSA z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt I FZ 188/20; WSA w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 801/20; WSA w Krakowie z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt 804/20; WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2287/21. Przywołane orzeczenia są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie przed sądem administracyjnym - pomimo że zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt - w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Art. 138m O.p. nie odnosi się bowiem do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym, i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach (por. np. art. 30, art. 31, art. 124 § 1 pkt 2, art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Mając powyższe okoliczności na względzie, należało uznać, że tymczasowy pełnomocnik szczególny (ustanowiony na etapie postępowania podatkowego) nie posiadał umocowania do złożenia skargi do sądu administracyjnego ab initio, gdyż nie legitymował się skutecznie udzielonym pełnomocnictwem. Do przedmiotowej skargi nie zostało bowiem załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu spółki przed sądem administracyjnym, a wezwany do usunięcia tego braku formalnego skargi adwokat, w wyznaczonym terminie (który upływał 16 lutego 2022 r.) nie przedstawił skutecznie udzielonego pełnomocnictwa. Z tych powodów, na etapie badania formalnych wymogów skargi, skarga wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego powinna zostać odrzucona jako niedopuszczalna. Odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie miało bowiem pierwszeństwo przed następczymi zdarzeniami, które mogłyby uzasadniać zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.., sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.