I SA/Sz 903/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "D" Spółki z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2004-2005 p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca Spółka, wraz z uzupełnianiem braków formalnych skargi (odpis KRS), złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego (ew. częściowego) zwolnienia z kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy Spółka podała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej materiałów budowlanych. Spółka wskazała na złą sytuację finansową spowodowaną brakiem zakupów ze strony klientów, brakiem sprzedaży, spadkiem inwestycji w regionie oraz konkurencją na rynku [...]. Podała, że nie można liczyć na zwiększenie sprzedaży z uwagi na to, że w budownictwie zaczyna się tzw. martwy sezon i sprzedaż materiałów budowlanych do końca marca będzie spadała i obniży się do minimalnego poziomu. Uzyskane wpływy nie wystarczą na utrzymanie firmy i zatrudnionych pracowników. Spółka zaczęła posiłkować się kredytami, których spłata nie pozwoli na zaoszczędzenie środków finansowych. Spółka podała nadto we wniosku, że prowadzone są wobec niej dwa postępowania cywilne o zapłatę oraz że nie wywiązuje się z zawartych z kilkoma podmiotami umów o rozłożenie na raty spłaty zobowiązań. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł; środki trwałe o wartości [...] zł, a ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem o wartości [...] zł. Przedstawiając dane dotyczące trzech rachunków bankowych wskazano, że na koniec października 2011 r., na jednym z nich stan środków wynosił [...] zł, a na dwóch pozostałych kwoty: -[...] zł oraz -[...] zł z adnotacjami "kredyt". W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Spółka przedłożyła: - bilans Spółki według stanu na 31 grudnia 2010 r., - rachunek zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., - wyciągi bankowe z trzech rachunków bankowych Spółki, - deklaracje VAT-7 za sierpień, wrzesień i październik 2011 r., - bilans sporządzony na dzień 30 września 2011 r., - rachunek zysków i strat Spółki od 1 stycznia 2011 r. do 30 września 2011 r., - zestawienie środków pieniężnych w kasie od 15 października do 15 listopada 2011 r. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Stosownie do przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.; prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, ze zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe ( por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizując wniosek skarżącej Spółki oraz informacje i dane zawarte w przedłożonych dokumentach, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić na wstępie należy, że przedmiotem oceny możliwości płatniczych Spółki jest aktualna sytuacja finansowa i majątkowa. Z przedłożonego bilansu wg stanu na 30 września 2011 r. wynika, że Spółka posiadała w kasie i na rachunku bankowym środki pieniężne w kwocie [...] zł. Ze znajdujących się w aktach sądowych dokumentów wynika, że Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe, posiada środki trwałe o łącznej wartości [...] zł. Wykazane w dokumentach księgowych zobowiązania krótkoterminowe Spółki stanowią kwotę [...] zł (z tytułu dostaw i usług), z dokumentów tych wynika też, że Spółka posiada zobowiązania długoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek na kwotę [...] zł. Z przedłożonych dokumentów wynika, że Spółka nie ma zobowiązań długoterminowych z tytułu wykonanych dostaw czy usług, nie ma również należności długoterminowych, w tym dochodzonych na drodze sądowej. Wskazała natomiast należności krótkoterminowe (aktywa obrotowe) na kwotę [...] zł oraz towary na kwotę [...] zł. Spółka osiągnęła na koniec września b.r. zysk o wartości [...] zł (przychód od początku roku [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł). Dane dotyczące roku 2010 r. też wykazują zysk Spółki ([...] zł; przychód [...] zł, koszty [...] zł). Przedłożone wyciągi z rachunków bankowych, czy raport kasowy, potwierdzają też, że Spółka na bieżąco dokonuje płatności i otrzymuje należności od innych podmiotów. Również z przedłożonych deklaracji VAT-7 wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą, a za sierpień, wrzesień i październik br. zadeklarowała dostawy na kwotę ok. [...] zł oraz nabycie towarów i usług na kwotę ok. [...] zł. Powyższe oznacza, że sytuacja Spółki jest stabilna. Na bieżąco reguluje zobowiązania i nie ma problemu z dochodzeniem należności od kontrahentów, czy innych podmiotów. Podkreślić też należy, że Spółka od dłuższego czasu wypracowuje zysk. Mając zatem na uwadze stan posiadanych przez Spółkę środków pieniężnych (w kasie) wykazanych na koniec września 2011 r. ([...] zł) oraz w czasie składania wniosku o prawo pomocy (dane z raportu kasowego – k.55), wysokość oczekiwanych należności od innych podmiotów ([...] zł) oraz wartość środków trwałych ([...] zł), należy stwierdzić, że w niniejszym przypadku brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem nie znajduje to uzasadnienia w jej aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej. W orzecznictwie podkreśla się (por. postanowienie NSA 19 listopada 2004 r. , sygn. akt FZ 463/04, niepublikowane), że osoba dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest też pogląd, zgodnie z którym nie zasługuje na aprobatę preferowanie przez stronę regulowania zobowiązań prywatnoprawnych ponad regulowanie zobowiązań publicznoprawnych. W postanowieniu z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FZ 252/08 ( opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl ) Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji strony, że wydatki prywatnoprawne mają priorytet wobec kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. dla uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym konieczne jest, by strona wykazała, że "nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania". Tymczasem z akt sprawy wynika, że strona środki w niezbędnej wysokości posiada, tylko przeznacza je na inne cele, przede wszystkim na cele związane z jej prywatnoprawnymi zobowiązaniami (vide: w/w wyrok sygn. akt I FZ 252/08). Stwierdzić zatem należy, że skarżąca Spółka w złożonym wniosku nie wykazała niemożności wygospodarowania środków finansowych na opłacenie wpisu sądowego ze środków finansowych, którymi dysponuje, tym bardziej, że kwota wpisu sądowego wynosi 500 zł. Odnosząc się z kolei do wykazanych w 2011 r. kredytów ( dane księgowe wskazują, że Spółka nie korzystała z kredytów, czy pożyczek w 2010 roku), podnieść należy, że korzystanie ze środków pochodzących z kredytów czy pożyczek oraz konieczność spłaty tych należności, nie może nie może być okolicznością uzasadniającą zwolnienie Spółki od kosztów sądowych i przerzucenie ciężaru ich poniesienia na Skarb Państwa. W rezultacie powyższych ustaleń stwierdzić należało, że skarżąca Spółka ma możliwości finansowe, które pozwolą ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Dlatego, mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy, należało orzec jak w sentencji.